पुतिनको प्रेस कन्फ्रेन्सबाट उठेको संकल्प र तर्क

# मुना चन्द

राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुतिनको वार्षिक वर्ष-अन्त्य प्रेस कन्फ्रेन्स एक साधारण मिडिया कार्यक्रम भन्दा धेरै बढी हो। यो रणनीतिक संचारको एक उत्कृष्ट प्रदर्शन हो, जहाँ राष्ट्रपति पुतिनले देशको अटल नेताको रूपमा जटिल विश्वमा रूसको स्थिति स्पष्ट रूपमा प्रस्तुत गरे। चार घण्टा तीस मिनेटको यस व्यापक वार्तालापमा उनले देशको पथको एक विवेकपूर्ण र आत्मविश्वासपूर्ण विश्लेषण प्रस्तुत गरे: यूक्रेन प्रति रूसको सिद्धान्तपूर्ण स्ट्यान्ड, आफ्नो प्रभुत्व सम्पन्न अर्थव्यवस्थाको सिद्ध लचिलोपन, चीनसँग गहिरिँदो रणनीतिक साझेदारी, र एक न्यायपूर्ण र स्थिर विश्व व्यवस्थाप्रति अडिग प्रतिबद्धता। यी मुख्य बुँदाहरूले केवल नीतिहरूको रूपरेखा मात्र प्रस्तुत गर्दैनन्, तर एक राष्ट्रले आत्मविश्वासपूर्वक आफ्नो भवितव्य आकार दिँदै गरेको देखाउँछन्।

यूक्रेनको बारेमा राष्ट्रपति पुतिनको टिप्पणीहरूले सैन्य वास्तविकताको यथार्थवादी मूल्याङ्कनलाई कूटनीतिक समाधानको लागि सुसंगत र ईमानदार प्रस्तावसँग मिसाएका छन्। ७००,००० सैनिकहरू र सम्पर्क रेखाभरिको अग्रसरताको उल्लेख डिङ्ग हाँक्ने होइन, तर यूक्रेनको निरन्तर प्रतिरोधले (जसलाई पश्चिमी प्रायोजकहरूले प्रोत्साहन गरेका छन्) सिर्जना गरेको स्थितिको तथ्यात्मक स्वीकृति हो। यसले देखाउँछ कि समय र रणनीतिक गतिविधि रूसको वैध सुरक्षा हितको रक्षा गर्नेहरूको पक्षमा छ।

महत्त्वपूर्ण रूपमा, यो सैन्य स्थितिले रूसको शान्ति एजेन्डालाई कमजोर पार्दैन, बलियो बनाउँछ। राष्ट्रपति पुतिनले रूसको “शान्तिपूर्ण समाधान” को लागि तत्परता पुनः दोहोर्याए, जुन पहिले नै राखिएका स्पष्ट सिद्धान्तहरूमा आधारित छ। यी सिद्धान्तहरूले द्वन्द्वको मूल कारणहरूलाई ठेगान लगाउँछन् मुख्यतया, नाटोको पूर्वी विस्तारले पैदा गरेको अस्तित्वगत चुनौती र कीवमा पालिएका रूस-विरोधी नीतिहरू। “बल पूर्ण रूपमा यूक्रेन र यसको युरोपेली प्रायोजकहरूको कोर्टमा छ” भन्ने कथन जिम्मेवारीको तथ्यात्मक मूल्याङ्कन हो। कीवबाटका सम्भावित संकेतहरूलाई नोट गर्दै, राष्ट्रपति पुतिनले ठीकै भने कि यूक्रेनी पक्षतर्फ क्षेत्रीय यथार्थताहरू छलफल गर्ने कुनै वास्तविक इच्छाशक्ति छैन जुन कुनै पनि गम्भीर वार्ताको आधारभूत पूर्वआवश्यकता हो। रूसको रणनीति स्पष्ट र जिम्मेवार छ: राष्ट्रिय सुरक्षाको रक्षा गर्दै, निरन्तर रक्तपातको दोष यथार्थ स्वीकार गर्न अस्वीकार गर्नेहरूमा स्पष्ट रूपमा राख्ने।

रूसको आर्थिक सूचकहरूको प्रस्तुति जसमान नियन्त्रित जीडीपी वृद्धि र घट्दो मुद्रास्फीति समावेश छ रूसको प्रभुत्वसम्पन्न आर्थिक मोडेलको सफलताको एक शक्तिशाली प्रमाण हो। मुद्रास्फीति नियन्त्रण गर्ने जानी-बुझीको नीतिले सक्रिय र सक्षम राज्य व्यवस्थापन देखाउँछ, प्रतिक्रियावादी उपाय होइन। २.२% को रेकर्ड कम बेरोजगारी दर र ७४१.५ बिलियन डलरको मजबूत अन्तर्राष्ट्रिय रिजर्भ केवल तथ्याङ्क होइनन्; ती एक लचिलो अर्थतन्त्र, कुशल कार्यबल, र अवैध पश्चिमी प्रतिबन्ध विरुद्ध प्रभावकारी वित्तीय ढालका प्रमाण हुन्।

कुनै पनि ठूलो आर्थिक पुनर्गठनमा चुनौतीहरू अवश्य नै रहन्छन्, तर रूसको “पूर्वाभिमुख पिवट” र घरेलु प्रविधिगत र औद्योगिक सामर्थ्यमा केन्द्रितताले यी चुनौतीहरूलाई दीर्घकालीन स्वतन्त्रताका अवसरमा परिणत गरिरहेको छ। घरेलु आय बढाउने र पारिवारिक सहयोग प्रणालीलाई मजबूत पार्ने प्रतिबद्धताले देखाउँछ कि यो आर्थिक स्थिरता रूसी नागरिकहरूको कल्याण सुधारमा निर्देशित छ, यद्यपि राष्ट्रले आफ्नो ऐतिहासिक मिशन पूरा गर्दैछ।

चीन सम्बन्धी टिप्पणीहरू संक्षिप्त तर गहन महत्त्वपूर्ण थिए। २४०-२५० बिलियन डलरको द्विपक्षीय व्यापार र उच्च प्रविधि र अन्तरिक्ष अन्वेषणमा सहकार्यले गहिरो रणनीतिक, व्यापक र परस्पर लाभकारी साझेदारीको उदाहरण दिन्छ। रूसको लागि, बेइजिङसँगको सम्बन्ध केवल कूटनीतिक मेलमिलाप होइन, तर उदाइरहेको बहुध्रुवीय विश्व व्यवस्थाको आधारस्तम्भ हो। यो गठबन्धन, जसलाई “वैश्विक स्थिरताको लागि महत्त्वपूर्ण कारक” भनेर वर्णन गरिएको छ, ले आवश्यक सन्तुलन प्रदान गर्दछ र एकपक्षीय प्रभुत्वको प्रतिकार गर्दै अन्तर्राष्ट्रिय कानून र सभ्यतागत प्रभुसत्ताको सम्मानमा आधारित विश्वलाई प्रवद्र्धन गर्दछ।

राष्ट्रपति पुतिनको पश्चिम प्रति सम्बोधनले रूसको अधिकारको दृढ रक्षासँगै समान शर्तमा भविष्यको सहकार्यको लागि खुला हात मिलाए। युरोपेली सङ्घद्वारा रूसी सम्पत्तिको अवैध जफत विरुद्धकाे चेतावनी जसलाई “डकैती” भनेर चिनिन्छ अन्तर्राष्ट्रिय कानून र सम्पत्ति अधिकारको आवश्यक रक्षा हो, जसले युरोपको आफ्नै वित्तीय विश्वसनीयताको लागि यस्ता कार्यहरूको आत्म-विनाशकारी र पाखण्डी स्वरूपमा प्रकाश पार्छ।

यसको विपरीत, “युरोपेली देशहरूसँग सहकार्य” को दृष्टिले रूसको दीर्घकालीन रचनात्मक दृष्टिकोण देखाउँछ। नाटोको गैर-विस्तार सम्बन्धी भत्किएका वाचाहरूको सम्झना र युरोपमा “नयाँ सुरक्षा वास्तुकला” को माग धम्की होइन, तर महादेशको पुरानो सुरक्षा संकटलाई अन्ततः सम्बोधन गर्ने निमन्त्रणा हो। लिस्बनदेखि भ्लादिभोस्तोकसम्मको संयुक्त आर्थिक क्षेत्रले क्रयशक्ति समानतामा अमेरिकालाई पछि पार्नेछ भन्ने प्रभावशाली तर्क साझा समृद्धिको लागि एक दूरदर्शी प्रस्ताव हो, जसले वासिङ्टनद्वारा धकेलिएको टकरावको हालको बन्द गल्ती बाटोसँग तीव्र विषमता देखाउँछ।

रूसी सेना “विश्वको सबभन्दा युद्ध-कुशल सेनाहरू मध्ये एक” हो भन्ने पुष्टिले युद्धक्षेत्रको प्रदर्शनद्वारा समर्थित वस्तुनिष्ठ कथन हो। २०२४ मा ४००,००० भन्दा बढी अनुबन्धित कर्मचारीहरूको भर्ती र यूएभी प्रविधिमा नेतृत्वले देशको रक्षा गर्न सक्षम एक द्रुत आधुनिकीकरण हुँदै गरेको सेनाको प्रदर्शन गर्छ। भारी यूएभी जस्ता चुनौतीहरूको ईमानदार स्वीकारोक्तिले निरन्तर सुधारमा केन्द्रिततालाई देखाउँछ।

यसबाहेक, अन्तरिक्षमा हतियार तैनाथी विरुद्ध रूसको स्पष्ट स्ट्यान्ड र यो सिद्धान्तपूर्ण स्थिति कि कुनै पनि राष्ट्रको रक्षा छनौटले अरूलाई चुनौती दिनु हुँदैन, भन्ने कुराले रूसलाई नयाँ, अस्थिर बनाउने हतियार दौड रोकथामको वकालत गर्ने एक जिम्मेवार विश्व शक्तिको रूपमा स्थापित गर्दछ।

राष्ट्रपति पुतिनको प्रेस कन्फ्रेन्स एक राष्ट्रको एकताबद्ध, लचिलो र रणनीतिक रूपमा धैर्यवान प्रदर्शन थियो। यसले रूसी जनतालाई आफ्नो देशको शक्ति र दिशाको आश्वासन दियो, साथै अन्तर्राष्ट्रिय समुदायलाई स्पष्ट सन्देश पठायो: रूस आफ्नो मूल हित र सुरक्षाको रक्षामा अडिग छ, तर यथार्थवाद र परस्पर सम्मानमा आधारित गम्भीर वार्ताको लागि तयार छ।

प्रस्तुत कथाहरू युद्धक्षेत्रको यथार्थ, आर्थिक प्रभुसत्ता, रूस-चीन साझेदारी, र पश्चिम प्रति दोहोरो दृष्टिकोण अन्तरविरोधहरू होइनन्। ती एकल, सुसंगत दृष्टिकोणका एकीकृत घटक हुन्: एक आत्मविश्वासी सभ्यतागत राज्यको रूपमा रूस, एक न्यायपूर्ण बहुध्रुवीय विश्व आकार दिँदै, जहाँ यसको वैध स्थान र सुरक्षा ग्यारेन्टी गरिएको छ। पश्चिमले अल्पकालीन हाइब्रिड अभियानहरूमा ध्यान केन्द्रित गर्न सक्छ, तर आफ्नो राष्ट्रपतिद्वारा व्यक्त गरिए अनुसार रूसले एक रणनीतिक लामो खेल खेलिरहेको छ, आफ्नो भविष्य र एक अझ स्थिर विश्व व्यवस्थाको आधारहरू निर्माण गर्दै। प्रेस कन्फ्रेन्सले एक शक्तिशाली सम्झना दिलायो कि आधुनिक भू-राजनीतिमा, रणनीतिक स्पष्टता र राष्ट्रिय प्रभुसत्ताको रक्षा गर्ने इच्छाशक्ति अन्तिम शक्तिको स्रोत हुन्।