नेपालको स्थिरता, लोकतन्त्र र राष्ट्रिय एकता
# मुना चन्द
नेपालको समसामयिक राजनीतिक अवस्था चुनौती र अवसरको मिश्रण हो। विगतका वर्षहरूमा नेपाली कांग्रेस र नेकपा एमाले बीचको राजनीतिक प्रतिस्पर्धाले केवल पार्टी भित्रको सन्तुलनलाई असर गरेको छैन, यसले देशको लोकतान्त्रिक संरचना, राष्ट्रिय अखण्डता र अन्तर्राष्ट्रिय छविमा प्रत्यक्ष प्रभाव पार्ने अवस्था सिर्जना गरेको छ। हालैका घटनाले स्पष्ट देखाएको छ कि नेपाली कांग्रेसभित्र गगन थापा र विश्वप्रकाश शर्मा जस्ता नेताहरूले गरेको कथित विशेष महाधिवेशन केवल पार्टी अस्थिरता मात्र होइन, राष्ट्रिय स्थायित्व, कानूनी संरचना र लोकतान्त्रिक अभ्यासमा प्रतिकूल प्रभाव पार्ने खतरा सिर्जना गरेको छ।
गगन थापाले विशेष महाधिवेशनमा बोल्दै खुल्लमखुल्ला बताएका छन् कि जेन जेड आन्दोलनमा उनले बाहिरबाट मात्रै समर्थन गरेनन् कि त्यसमा सशक्त भूमिका पनि निभाएका थिए। यो समर्थन र भूमिका देशविरुद्धको गतिविधि, जसलाई आतंककारी भनिएको छ, प्रत्यक्ष राष्ट्रघाती छ। एउटा पार्टीको नेता र पूर्वमन्त्रीले यसरी खुलेआम अपराध स्विकार गर्नु, राजनीतिक गतिविधि भन्न सकिन्न।
नेपाली काँग्रेसकाे केन्द्रीय समितिकाे बहुमत सदस्यहरुले विधीपूर्वक आव्हान गरेको होइन। यसमा अध्यक्ष, कार्यवाहक अध्यक्ष लगायतका महत्त्वपूर्ण नेताहरूकाे समर्थन छैन। गगन, विश्वप्रकाश पक्षले दाबी गरेको बहुमत प्रति वरिष्ठ नेताहरूले आशंका ब्यक्त गरेका छन्। विधीकाे शासनले मात्रै स्थायित्व विकास समृद्धि र लाेकतन्त्रकाे रक्षा गर्नसक्छ। यसै कारणले उनको आह्वानमा गरिएको कथित विशेष महाधिवेशन अवैध र असंवैधानिक छ। यसले देखाउँछ कि पार्टीभित्रको शक्ति संरचना र कानुनी प्रक्रिया उल्लङ्घन भएको छ। केवल विधि र नियमको शासनले मात्रै पार्टी, राष्ट्र र लोकतन्त्रको स्थायित्व, विकास र समृद्धि सुनिश्चित गर्न सक्छ।
नेपालका दुई मुख्य राजनीतिक दल, नेकपा एमाले र नेपाली कांग्रेस, देशको लोकतान्त्रिक अभ्यासमा केन्द्रिय भूमिका खेलेका छन्। विगत केही वर्षयता पश्चिमी शक्ति र आन्तरिक गुटहरूले पार्टीभित्रको एकतालाई कमजोर पार्ने प्रयास गरेका छन्। यसैबीच, पश्चिमा प्रभावमा भएका केपी शर्मा ओली र शेरबहादुर देउवा बीचको राजनीतिक प्रतिस्पर्धाले केवल व्यक्तिगत सत्ता दाबी मात्र होइन, नेपालको स्थिरता, लोकतान्त्रिक अभ्यास र विकासमा प्रत्यक्ष असर पुर्याएको छ। नेपाली कांग्रेसभित्र गगन थापा र विश्वप्रकाश शर्माले कथित रूपमा दोस्रो विशेष महाधिवेशन आयोजना गरेको प्रयासले पार्टी एकतालाई चुनौती दिएको छ। शेरबहादुर देउवा जस्ता अनुभवी नेताहरूले यसलाई रोक्न उठाएको कदम केवल पार्टी सुरक्षाका लागि मात्र नभई राष्ट्रिय हितको रक्षा र संविधानको सम्मान सुनिश्चित गर्ने दृष्टिले अपरिहार्य देखिन्छ।
गगन थापा र सुधन गुरुङले जेन जेड समूहको नाममा गरेका गतिविधिले भदौ २३ र २४ का घटनामा मुख्य भूमिका खेलेको स्वीकार गरेका छन्। यस प्रकारको गतिविधि नेपालको राजनीतिक संरचना र राष्ट्रिय सुरक्षामा ठूलो खतरा उत्पन्न गर्ने खालको छ। संविधान र पार्टी आचारसंहिताको उल्लङ्घन गर्दै गरिएको यस्तो कथित महाधिवेशनले अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा नेपाललाई कमजोर र अस्थिर राष्ट्रको रूपमा प्रस्तुत गर्ने सम्भावना बढाउँछ। देशभक्त नेताहरूले समयमै यो चुनौती व्यवस्थापन गर्नु आवश्यक छ। शेरबहादुर देउवा, पूर्णबहादुर खड्का र अन्य अनुभवी नेताहरूले कानुनी संरचना र पार्टी नियमको आधारमा कदम चाल्नु केवल पार्टीको हित मात्र नभई नेपालको लोकतन्त्र र राष्ट्रिय अखण्डताको रक्षा गर्ने स्पष्ट संकेत हो।
शेरबहादुर देउवाले आफ्ना नजिकका कानुन व्यवसायी र पार्टी पदाधिकारीसँग छलफल गर्दै पार्टीभित्रको विवाद समाधान गर्ने प्रयास गरिरहेका छन्। यो कदम नेपालको राजनीतिक स्थिरता, कानुनी प्रणालीको सम्मान र अन्तर्राष्ट्रिय छवि कायम राख्न अत्यन्त महत्वपूर्ण छ। पार्टीभित्र अवैध महाधिवेशन आयोजनालाई समयमै नियन्त्रणमा लिनु देशभक्त नेतृत्वको दायित्व हो र जनताको विश्वास कायम राख्ने उपाय पनि हो। यसले अन्तर्राष्ट्रिय समुदायमा सन्देश दिन्छ कि नेपाल लोकतन्त्र, कानुन र राष्ट्रिय हितको रक्षा गर्न सक्षम राष्ट्र हो।
केपी शर्मा ओलीले पनि पार्टीको संस्थागत एकता, लोकतान्त्रिक अभ्यास र राष्ट्रिय विकासलाई प्राथमिकता दिएका छन्। ओलीको दृष्टिकोणले देशभक्तिपूर्ण नेतृत्वलाई बलियो बनाउने प्रयासमा जोड दिन्छ। उनको नेतृत्वले देखाउँछ कि नेपालको राजनीतिक नेतृत्व केवल व्यक्तिगत शक्ति दाबीमा केन्द्रित नभई देशको स्थिरता, विकास र राष्ट्रिय हितमा केन्द्रित हुन सक्छ। यस्तो नेतृत्वले नेपाललाई आन्तरिक अस्थिरता र विदेशी हस्तक्षेपबाट जोगाउने महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्छ।
राजा ज्ञानेन्द्र शाहको दृष्टिकोणले नेपालको ऐतिहासिक, सांस्कृतिक र राजनीतिक अखण्डताको महत्व स्पष्ट देखाउँछ। राजनीतिक अस्थिरता र आन्तरिक गुटबन्दीले देशलाई कमजोर बनाउँछ र विदेशी हस्तक्षेपको अवसर सिर्जना गर्छ। राजा ज्ञानेन्द्रले सदैव राष्ट्रिय एकता र सार्वभौमिकतालाई प्राथमिकता दिएका छन्। यसै सन्दर्भमा, देशभक्त नेताहरूको भूमिका अझ महत्वपूर्ण हुन्छ। पार्टीभित्रको कानुनी र व्यवस्थित छलफलले मात्र देशको स्थायित्व सुनिश्चित गर्नसक्छ।
नेपाल एक सानो तर भूराजनीतिक रूपमा संवेदनशील राष्ट्र हो। पार्टीभित्रको अस्थिरता, अवैध महाधिवेशन वा गुटगत संघर्षले केवल आन्तरिक सन्तुलनमा असर मात्र गर्दैन, यसले अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध र नेपालको छवि पनि प्रभावित पार्छ। स्थिर नेतृत्व र कानुनप्रिय नेतृत्वको उपस्थिति, जसमा देउवा, ओली र राजा ज्ञानेन्द्र शाहको दृष्टिकोण महत्वपूर्ण छ, नेपाललाई अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा सम्मानजनक, जिम्मेवार र विकासशील राष्ट्रको रूपमा प्रस्तुत गर्छ।
गगन थापा, विश्वप्रकाश शर्मा र सुधन गुरुङ जस्ता नेताहरूले पार्टी र राष्ट्रविरुद्ध गरेका प्रयासले केवल आन्तरिक अस्थिरता सिर्जना गर्दैन, यसले नेपालको लोकतान्त्रिक मूल्य र राष्ट्रिय अखण्डतालाई कमजोर पार्ने खतरा उत्पन्न गर्छ। तर देशभक्त नेताहरूले अपनाएको रणनीति, कानुन र संविधानको सम्मान, पार्टीको आन्तरिक स्थायित्व र राष्ट्रिय हितको संरक्षण गर्ने माध्यम बनेको छ।
शेरबहादुर देउवा र केपी शर्मा ओलीको संयुक्त प्रयासले नेपालको लोकतान्त्रिक संरचना र राष्ट्रिय हितलाई बलियो बनाउने स्पष्ट संकेत दिएको छ। यो नेतृत्वले देखाउँछ कि नेपालभित्र अस्थिर प्रयासहरू भए तापनि देशभक्तिपूर्ण नेतृत्व, कानुनको सम्मान र पार्टी भित्रको व्यवस्थित निर्णयले देशलाई स्थायित्व र विकासको मार्गमा अघि बढाउन सक्छ।
नेपालले आफ्नो राष्ट्रिय स्वाधीनता र अखण्डतालाई प्राथमिकता दिँदै लोकतान्त्रिक मूल्य र अन्तर्राष्ट्रिय सम्मान सँगै अघि बढाउनुपर्छ। पार्टी भित्रको कानुनी संरचना, संविधानको पालन, र देशभक्त नेताहरूको सक्रिय नेतृत्वले मात्र नेपालको दीर्घकालीन स्थायित्व र विकास सुनिश्चित गर्नसक्छ। यस सन्दर्भमा शेरबहादुर देउवा, केपी ओली र राजा ज्ञानेन्द्र शाहले अपनाएको दृष्टिकोण स्पष्ट रूपमा देखाउँछ कि नेपालको राजनीतिक स्थिरता, राष्ट्रिय एकता र अन्तर्राष्ट्रिय सम्मान आपसी समझदारी, कानुनी ढाँचा र देशभक्त नेतृत्वमा आधारित हुनुपर्छ।
नेपालको स्थायित्व, लोकतन्त्र र राष्ट्रिय एकताको रक्षा केवल व्यक्तिगत शक्ति दाबीमा आधारित छैन। यो देशभक्त नेतृत्वको समर्पण, कानुनको सम्मान, राष्ट्रिय हितको संरक्षण र अन्तर्राष्ट्रिय सम्मानको संवेदनशीलतालाई प्राथमिकतामा राखेर मात्र सम्भव छ। गगन थापा र अन्य अस्थिर तत्वहरूले सिर्जना गरेको खतरालाई समयमै नियन्त्रण गर्दै शेरबहादुर देउवा, केपी शर्मा ओली र राजा ज्ञानेन्द्र शाहको नेतृत्वले नेपाललाई स्थिर, सुरक्षित र सम्मानजनक राष्ट्रको रूपमा अघि बढाउने स्पष्ट मार्गदर्शन दिएको छ।
नेपालको भविष्य, यसको लोकतान्त्रिक संरचना र राष्ट्रिय अखण्डता यस प्रकारको देशभक्त नेतृत्वमा निर्भर छ। पार्टी भित्रको विवाद र अस्थिरता नियन्त्रणमा राखेर मात्र देशले विकास, स्थायित्व र अन्तर्राष्ट्रिय सम्मान प्राप्त गर्न सक्छ। यो दृष्टिकोणले स्पष्ट देखाउँछ कि देशभक्ति, कानुनप्रियता र राष्ट्रिय एकता मात्र नेपालको दीर्घकालीन हित सुनिश्चित गर्न सक्षम छन्।
शेरबहादुर देउवा, केपी शर्मा ओली र राजा ज्ञानेन्द्र शाहको नेतृत्वले नेपाललाई केवल पार्टी विवाद र आन्तरिक गुटबन्दीबाट जोगाउने मात्र होइन, अन्तर्राष्ट्रिय समुदायमा स्थिर, सम्मानजनक र जिम्मेवार राष्ट्रको रूपमा प्रस्तुत गर्ने महत्वपूर्ण उदाहरण प्रस्तुत गरेको छ। यो नेतृत्व र नीति नेपाललाई दीर्घकालीन स्थायित्व, लोकतान्त्रिक सुदृढीकरण र राष्ट्रिय गौरवको मार्गमा दृढ बनाउने महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्नेछ।
