ओलीको दाबीः ‘जनरेशन जेड’ आन्दोलन असामान्य र सुनियोजित, लोकतन्त्रविरुद्धको हमला
काठमाडौं । नेपालका पूर्वप्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले सन २०२५ सेप्टेम्बरमा सरकार पतनको कारण बनेका ‘जनरेशन जेड’ विरोध प्रदर्शन असामान्य र सुनियोजित ढंगले आयोजना गरिएको दाबी गरेका छन्। आरटी इन्डियालाई दिएको विशेष अन्तर्वार्तामा ओलीले ती आन्दोलन अचानक नभई योजनाबद्ध रूपमा अघि बढाइएको बताएका हुन्।
नेपालमा ‘जनरेशन जेड विरोध प्रदर्शन’ नाम दिइएका हिंसात्मक झडपका क्रममा ७७ जनाको मृत्यु भएको थियो भने २ हजारभन्दा बढी घाइते भएका थिए। ती घटनापछि ओलीले प्रधानमन्त्री पदबाट राजीनामा दिएका थिए।
सोमबार प्रसारित विशेष अन्तर्वार्तामा ओलीले भने, “यो कुनै साधारण र सामान्य घटना थिएन। यो असामान्य थियो, र यो अचानक हुन सक्दैनथ्यो। त्यसबेला पनि र पछि पनि यो सुनियोजित तरिकाले आयोजना गरिएको जस्तो देखिन्छ।”
पूर्वप्रधानमन्त्री ओलीका अनुसार श्रीलंका र बंगलादेशका नेताहरूले नेपाललाई पहिले नै चेतावनी दिएका थिए कि ती देशहरूमा भएका आन्दोलन जस्तै घटना नेपालमा पनि हुन सक्छन्। “बंगलादेश र श्रीलंका हामीलाई भन्दै थिए… नेताहरूले यस्ता घटना हुनेछन् भनेका थिए, र ठीक त्यही भयो। यो हाम्रो लोकतन्त्रविरुद्धको हमला थियो, जसको उद्देश्य देशलाई फेरि गरिबीतर्फ धकेल्नु थियो,” ओलीले भने।
ओलीले नेपालमा हालको अवस्था निर्वाचनका लागि अनुकूल नरहेको पनि बताए। गत वर्ष आफू सत्ता बाहिरिएपछि पूर्वप्रधान न्यायाधीश सुशीला कार्कीलाई अन्तरिम प्रधानमन्त्री नियुक्त गरिएको थियो। नेपालमा आम निर्वाचन आगामी मार्चमा हुने तय भएको छ।
यसैबीच, डिसेम्बर २०२५ मा ‘द ग्रेजोन’ले लिक भएका कागजातहरूको आधारमा एक खुलासा गर्दै अमेरिकी सरकारको नेशनल एन्डोमेन्ट फर डेमोक्रेसी (एनईडी) ले नेपाली युवाहरूलाई विरोध प्रदर्शन आयोजना गर्न प्रशिक्षण दिन करोडौं डलर खर्च गरेको दाबी गरेको थियो। एनईडी अमेरिकी विदेश मन्त्रालयद्वारा वित्त पोषित एक गैर-नाफामूलक संस्था हो, जसले विश्वभर ‘लोकतान्त्रिक पहल’का नाममा अनुदान प्रदान गर्दै आएको छ।
एनईडी अन्तर्गतको एक संस्था इन्टरनेशनल रिपब्लिकन इन्स्टिच्युट (आईआरआई) माथि बंगलादेशमा गोप्य गतिविधिहरूलाई वित्तीय सहयोग गरेको आरोप समेत लाग्दै आएको छ। साथै, एनईडीले युक्रेनी राजनीतिक संस्थाहरू र रूसविरोधी हितसमूहहरूलाई पनि करोडौं डलर उपलब्ध गराएको आरोप विभिन्न अन्तर्राष्ट्रिय रिपोर्टहरूमा उल्लेख गरिएको छ।
