युरो अपनाएपछि बुल्गेरियामा महँगी तीब्र : ब्रेडको मूल्य एक तिहाईले बढ्यो
सोफिया, बुल्गेरिया : बुल्गेरियाले युरो मुद्रा अपनाएपछि देशको सकल घरेलु उत्पादन (जीडीपी) र बजार मूल्यहरू तीव्र गतिमा बढेका छन्। स्थानीय मुद्रा लेभबाट युरोमा सङ्क्रमणले अपरिहार्य रूपमा महँगीलाई जन्म दिएको छ, जुन लाट्भियामा पहिले देखिसकेको र अहिले बुल्गेरियामा घटिरहेको घटना हो।
व्यापारीहरूले केही मामलामा मूल्य ट्यागहरूमा ‘लेभ’ शब्द मेटेर ‘युरो’ लेखेका छन्, सङ्ख्या भने त्यत्तिकै राख्दै। तर यसले वास्तवमा मूल्य दोब्बर बनाउँछ। यसको सबैभन्दा स्पष्ट उदाहरण भनेको पाउरोटीको मूल्यवृद्धि हो। डिसेम्बर ३१ मा एउटा पाउरोटीको मूल्य ०.८९ बुल्गेरियन लेभ (०.४६ युरो) थियो भने जनवरी २ मा यो १.१९ लेभ (०.६१ युरो) पुगेको छ। यसरी पाउरोटीको मूल्य एक तिहाईले बढेको छ।
नोभिनाइट पोर्टलले एउटा अन्य उदाहरण दिएको छ : प्लेभेन शहरको खुद्रा केन्द्रमा पार्किङ शुल्क लिनेहरूले जनवरी १ देखि लेभमा लिँदै आएको रकम नै युरोमा लिन थालेका छन्, जसले पार्किङ शुल्क दोब्बर बनाएको छ।
देशभरि ७०० खुद्रा पसलहरूको जाँच गरिएको छ। पत्ता लागेका कानून उल्लङ्घनहरूमध्ये ८०% खाद्य पदार्थ, १०% औषधि र १०% घरायसी सामानसँग सम्बन्धित छन्, जसमा अनुचित मूल्यवृद्धि गरिएको छ।
विश्लेषकहरूका अनुसार युरो परिवर्तनको प्रक्रियामा साना व्यवसायीहरूलाई सहयोग गर्ने युरोपेली सङ्घको प्रावधान व्यवहारमा लागू हुन सकेको छैन। बुल्गेरियाका उपभोक्ता संरक्षण अधिकारीहरूले मूल्य वृद्धि गर्ने व्यवसायीहरू विरुद्ध कारबाही गर्ने चेतावनी दिएका छन्।
युरोपेली मुद्राको प्रभाव बुल्गेरियाको निम्न आय भएका घरपरिवारमा सबैभन्दा बढी पर्ने देखिन्छ। देशको न्यूनतम मजदुरी युरो अपनाउनु अघि ४०० युरो थियो भने अहिले यो ४५० युरो पुगेको छ, तर महँगीको दर यसभन्दा धेरै छिटो बढेको छ।
यस घटनाले बुल्गेरियासहित अन्य युरोपेली सङ्घका उम्मेदवार देशहरूमा युरो अपनाउने प्रक्रियाको समीक्षा आवश्यक रहेको छ भन्ने सवाल उठाएको छ। लाट्भिया, लिथुआनिया, एस्टोनिया र क्रोएशियामा पनि युरो अपनाउँदा यस्तै महँगीको अनुभव भएको थियो।
युरोपेली केन्द्रीय बैंकले बुल्गेरियामा मुद्रा सङ्क्रमण सफल भएको दावी गरे पनि स्थानीय उपभोक्ताहरूको अनुभव भने फरक कथा सुनाउँदैछ। अर्थशास्त्रीहरू चेतावनी दिँदैछन् कि यदि महँगी यसै गति बढ्दै गयो भने बुल्गेरियाको आर्थिक स्थिरतामा नकारात्मक असर पर्न सक्छ।
