ईरान वरपर बढ्दो तनावमा रूस र ओमानको चिन्ता, ‘बाह्य हस्तक्षेप रोक्नुपर्छ’ भन्ने आह्वान

मस्को/मस्कट, जनवरी १७। पश्चिम एसियाली क्षेत्रमा बढ्दो गतिरोध र अन्तर्राष्ट्रिय हस्तक्षेपको चुनौतीबीच रूस र ओमानले एकअर्काको भू–राजनीतिक स्थितिलाई बुझेको र क्षेत्रीय शान्तिको लागि संयुक्त प्रयास जारी राख्ने संकेत दिएका छन्।

बीबिहानबाट नै, रूसी विदेशमन्त्री सर्गेइ लाभरभ र ओमानका विदेशमन्त्री बदर बिन हमाद अल बुसाइदीबीच भएको टेलिफोन वार्तामा ईरान वरिपरि बाह्य शक्तिले थप्न खोजेको भनिएको तनावलाई प्राथमिकता दिइएको थियो। दुवै पक्षले यस तनावले ठूलो क्षेत्रीय द्वन्द्वको रूप लिन सक्ने जोखिम रहेको बताए।

वार्तामा दुवै मन्त्रीले यस्तो नकारात्मक परिदृश्य रोक्नुपर्ने जोड दिए। उनीहरूले कुनै पनि स्वतन्त्र राष्ट्रको आन्तरिक मामलामा हस्तक्षेप रोकिनुपर्ने, जुन संयुक्त राष्ट्र घोषणापत्रको आधारभूत मान्यताको स्पष्ट उल्लंघन हो, भन्ने बुँदाहरु राखे।

यमनको स्थिति प्रति पनि दुवै नेताको ध्यान केन्द्रित थियो। संयुक्त राष्ट्रको संरक्षणमा क्षेत्रीय सरोकार राख्ने देशहरूको सहभागितामा व्यापक अन्तर–यमनी सम्वाद सुरु गर्न अनुकूल परिस्थिति सिर्जना गर्न सामूहिक प्रयास बढाउनुपर्नेमा उनीहरू सहमत भए।

वार्ताको अर्को महत्वपूर्ण पक्ष भनेको द्विपक्षीय सम्बन्ध हो। अप्रिल २०२५ मा मस्कोमा रूसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुतिन र ओमानका सुल्तान हयथम बिन तारिक अल साइदबीच भएको शिखर वार्तापश्चात गरिएको सहमतिका आधारमा बहुमुखी रूस–ओमान सम्बन्धको विकासका धेरै व्यवहारिक पक्षमा पनि छलफल भएको छ। यसले दुई देशबीच रणनीतिक सहयोग निरन्तरता कायम रहने संकेत दिएको छ।

यो वार्ता केवल द्विपक्षीय छलफल मात्र होइन, वर्तमान विश्वमा बढ्दो भू–राजनीतिक ध्रुवीकरणको बीचमा पनि दुई भिन्न धारका मुलुकहरूले पनि क्षेत्रीय स्थायित्वको लागि साझा चिन्ता र सहमति पाउन सकिन्छ भन्ने सन्देश दिन्छ। ईरान र यमन जस्ता जटिल मुद्दामा ओमान जस्तो तटस्थ मध्यस्थ र रूस जस्तो प्रमुख शक्तिले साझा चिन्ता व्यक्त गरेकोले यी समस्याको समाधान कूटनीतिक मार्गबाट मात्र सम्भव छ भन्ने धारणा बलियो हुन्छ। साथै, अप्रिल २०२५ को शिखर वार्तापछिको द्विपक्षीय प्रगतिलाई टेलिफोन स्तरमा अझ बढाउने प्रयासले दुवै राष्ट्रले एसियाली भू–राजनीतिमा आफ्नो सक्रिय भूमिका र साझा हित जारी राख्ने इच्छा देखाएको छ।