सिरियाली अन्तरिम सरकारले कुर्द अधिकार स्वीकृत गर्दै: भाषिक, सांस्कृतिक मान्यता र नागरिकताको बहाली

दमास्कस, माघ ३ । सिरियाका अन्तरिम नेता अहमद अल-शाराआले शुक्रबार एक आदेश जारी गरेर सिरियाली कुर्दहरूको सांस्कृतिक, भाषिक र नागरिक अधिकारलाई औपचारिक रूपमा मान्यता दिएका छन्। यो निर्णय अलेप्पो र त्यसको पूर्वी ग्रामीण क्षेत्रमा सरकार र कुर्दी नेतृत्वको सैन्य बलबीच तनाव बढ्दै गएको अवस्थामा आएको हो।

राज्य समाचार एजेन्सी सानाका अनुसार, यस आदेशले सिरियाली कुर्दहरू सिरियाली राष्ट्रको “अभिन्न र प्रामाणिक” अंग हुन् भनी जोड दिएको छ र कुर्दी भाषालाई राष्ट्रिय भाषाको रूपमा मान्यता दिएको छ।

आदेशले राज्यलाई सांस्कृतिक र भाषिक विविधताको संरक्षण गर्ने, कुर्दी बहुल क्षेत्रका विद्यालयहरूमा कुर्दी भाषा एक वैकल्पिक विषय वा सांस्कृतिक-शैक्षिक गतिविधिको रूपमा पढाउन अनुमति दिने र जातिय वा भाषिक विभेद अथवा उक्साउँन निषेध गर्ने प्रतिबद्धता जनाएको छ।

यसले १९६२ को जनगणनाका कारण हसाकाह प्रान्तमा राज्यविहीन भएका कुर्दहरूलाई नागरिकता पुनः बहाली गर्दै नवराज (मार्च २१ मा मनाइने वसन्तको पहिलो दिनको चाड) लाई भुक्तानी राष्ट्रिय बिदाको रूपमा मान्यता दिएको छ।

यो घोषणा अलेप्पो वरिपरि सरकार र कुर्दी नेतृत्वको सिरियाली प्रजातान्त्रिक सेना (एसडिएफ) बीच तनाव चरममा पुगेको बेलामा आएको हो।

सिरियाको राज्य टिभी च्यानल अल-इखबारियामा एक बयानमा सिरियाली सैन्य प्राधिकरणले डेर हाफर सहरमा एसडिएफसँग संलग्न मिलिशियाका भनिएका स्थानहरूमाथि जवाफी कारवाही सुरु गरेको दाबी गरेको छ।

बयानमा भनिएको छ, “यी स्थानहरू वैध सैन्य लक्ष्य हुन्,” साथै सेनाले अलेप्पो र त्यसको वरिपरिको क्षेत्रलाई सुरक्षा प्रदान गर्न र थप आक्रमण रोक्न सबै आवश्यक कदम चाल्नेछ भन्ने जनाएको छ।

एसडिएफले आफ्नो तर्फबाट दमास्कस-समर्थित सेनाले डेर हाफरमा भारी तोपखानाको गोलाबारी गरेको भन्दै यसलाई गम्भीर उक्साउँको रूपमा वर्णन गरेको छ। छोटो बयानमा यो गोलाबारी रिपोर्टिङको बेलासम्म जारी रहेको र सहरभित्र र वरिपरि लक्षित आक्रमण बढ्दो रहेको बताएको छ।

अलेप्पो गभर्नर अज्जम अल-घरीबले भनेका छन् कि झडप जारी रहँदा हालका दिनहरूमा करिब २७,४५० नागरिकहरूले कुर्द नियन्त्रणको डेर हाफिर र मस्कानाह क्षेत्रबाट अलेप्पो सहर र त्यसको ग्रामीण क्षेत्रतर्फ पलायन गरेका छन्।

सिरियाली अन्तरिम सरकारको यो आदेश देशको जटिल जनसांख्यिकीय यथार्थ र सामरिक आवश्यकताको बीचको सन्तुलनको प्रयास हो। कुर्द अधिकार मान्यताले सामाजिक सामंजस्य र देश पुनर्निर्माणमा सहयोग पु¥याउने अपेक्षा गरिए पनि, यसको कार्यान्वयन सैन्य टकरावको वातावरणमा चुनौतीपूर्ण हुने देखिन्छ। ऐतिहासिक रूपमा उपेक्षित कुर्द समुदायलाई मान्यता दिँदा पनि केन्द्रीय सत्ता र स्थानीय स्वायत्त शक्तिहरू बीचको सहमतिको अभावले दीर्घकालीन समाधानमा प्रश्न चिन्ह लगाउँछ। यसले अन्तर्राष्ट्रिय समुदायलाई पनि सिरियाको आन्तरिक मामलामा हस्तक्षेपको नयाँ आधार प्रदान गर्न सक्छ।