डाभोसमा ट्रम्पको विवादास्पद भाषण, ग्रीनल्याण्डको माग र नाटोमा चोट

डाभोस, स्विजरल्याण्ड। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले बुधबार स्विजरल्याण्डको डाभोसमा आयोजित विश्व आर्थिक मञ्चको वार्षिक बैठकमा दिएको विशेष भाषणमा ग्रीनल्याण्ड किन्ने आफ्नो माग फेरि दोहोर्याएका छन् र युरोप र नाटोप्रति आक्रामक टिप्पणी गरेका छन्। यसले अटलाण्टिक दुवै क्षेत्रबीचको सम्बन्धमा तनाव थपेको छ।

आफ्नो भाषणमा ट्रम्पले युरोप ‘सही दिशातर्फ अग्रसर छैन’ भनेका छन्। उनको भनाइमा, युरोपको केही भूभाग ‘परिचित नभएको’ र ‘धेरै नकारात्मक’ रूपमा परिणत भएको छ। यसैसँग उनले युरोपेली शरणार्थी नीतिको आलोचना गर्दै ‘ग्रीन न्यू स्क्याम’ भनेर हरित ऊर्जा एजेन्डाको विरोध जाहेर गरे। उनले जीवाश्म ईन्धन उत्पादन बढाउन र नयाँ आणविक ऊर्जा परियोजनाको स्वीकृति प्रक्रिया छिटो पार्न पनि जोर दिए। ट्रम्पको भनाइमा, उच्च मूल्य र कम आपूर्तिका कारण युरोपको ऊर्जा स्थिति ‘विपद’ अवस्था पुगेको छ।

ग्रीनल्याण्डको विषयमा ट्रम्पले अमेरिकाले यो क्षेत्र किन्न ‘तत्काल वार्ता’ सुरु गर्नुपर्ने माग गरे। उनले यसलाई ‘रणनीतिक राष्ट्रिय र अन्तर्राष्ट्रिय सुरक्षा हित’ भनेर चित्रण गरे। यसैसँगै उनले सैन्य शक्ति प्रयोग गरी ग्रीनल्याण्ड लिने सम्भावनालाई अस्वीकार गर्दै भने, “म शक्ति प्रयोग गर्न चाहन्न, गर्दिन र गर्नेछैन। अमेरिकाले माग गरेको केवल ग्रीनल्याण्ड नाम गरेको ठाउँ हो।”

नाटो सहभागिताको विषयमा पनि ट्रम्पले आक्रोश व्यक्त गरे। उनको भनाइमा, नाटो सदस्य राष्ट्रहरूले आफ्नो कर्तव्य पूरा नगरेकाले अमेरिकाले ‘लगभग १०० प्रतिशत’ भुक्तान गर्नु परेको छ। उनले नाटो सदस्यहरूलाई डेनमार्कबाट ग्रीनल्याण्ड किन्न अमेरिकालाई अनुमति दिन पनि आग्रह गरे। ट्रम्पले भने, “हामीले नाटोको लागि १०० प्रतिशत भुक्तान गर्यौं किनकि उनीहरूले आफ्नो बिल तिरेनन्, र हामीले माग गरेको ग्रीनल्याण्ड मात्र हो, किनभने यसलाई रक्षा गर्न स्वामित्व चाहिन्छ।”

ट्रम्पको यो भाषणले अमेरिकी विदेश नीतिको एकतर्फी रूपलाई उजागर गरेको छ। ग्रीनल्याण्डको मागले अमेरिका-युरोप सम्बन्धमा नयाँ तनाव सिर्जना गर्ने देखिन्छ भने नाटो प्रति आलोचनाले सैन्य गठबन्धनमा आन्तरिक मतभेदलाई बढावा दिन सक्छ। यसले अन्तर्राष्ट्रिय राजनीतिमा अमेरिकाको भूमिका र युरोपसँगको साझेदारीको भविष्यमा प्रश्नचिन्ह लगाएको छ।