चन्द्र यात्रातर्फ नासाको अर्को कदम: हाइड्रोजन चुहावटका कारण ‘आर्टेमिस–२’ को अन्तिम अभ्यास रोकियो, प्रक्षेपण मार्चमा सारिने संकेत
काठमाडौँ। अमेरिकी अन्तरिक्ष संस्था नासा (NASA) ले मानवसहितको चन्द्र अभियान ‘आर्टेमिस–२’ का लागि गरिएको अन्तिम पूर्वतयारी अभ्यास (वेट ड्रेस रिहर्सल) सम्पन्न भएको जनाएको छ। तर अभ्यासका क्रममा तरल हाइड्रोजन चुहावट देखिएपछि काउन्टडाउन अन्तिम चरणमा पुग्नुअघि नै स्वचालित रूपमा रोकिएको नासाले जनाएको छ।
नासाका अनुसार मंगलबार बिहान सिमुलेटेड इन्जिन प्रज्वलन हुन करिब पाँच मिनेट बाँकी रहँदा ग्राउन्ड लन्च सिक्वेन्सरले हाइड्रोजन चुहावटको दर अचानक बढेको पत्ता लगाएपछि काउन्टडाउन रोकेको हो। यो अभ्यास वास्तविक प्रक्षेपणअघि रकेटलाई इन्धन भर्ने र सम्भावित प्राविधिक समस्या पहिचान गर्ने उद्देश्यले गरिएको थियो।
नासा प्रशासक जारेड आइज्याकम्यानले आर्टेमिस–२ को प्रक्षेपण मिति फेब्रुअरीबाट सारेर मार्च महिनालाई लक्ष्य गरिएको जानकारी दिएका छन्। यसअघि नासाले फेब्रुअरीभित्रै प्रक्षेपण गर्ने तयारी गरेको थियो।
वेट ड्रेस रिहर्सलका क्रममा नासाले गत शनिबार पूर्वी समयअनुसार राति ८:१३ बजे (जिएमटी आइतबार ०१:००) काउन्टडाउन सुरु गरेको थियो। तर अभ्यास विभिन्न प्राविधिक अवरोधका कारण अपेक्षाभन्दा जटिल बन्यो। फ्लोरिडास्थित केनेडी स्पेस सेन्टरमा अत्यधिक चिसो तापक्रमका कारण इन्धन भर्ने प्रक्रिया ढिला भएको थियो, किनभने केही इन्टरफेसहरू सञ्चालनयोग्य तापक्रममा पुग्न समय लागेको नासाले जनाएको छ।
इन्धन भर्ने क्रममा इन्जिनियरहरूले कोर स्टेजको एउटा इन्टरफेसमा देखिएको तरल हाइड्रोजन चुहावट समाधान गर्न हाइड्रोजन प्रवाह अस्थायी रूपमा रोकेका थिए। त्यसपछि इन्टरफेसलाई न्यानो बनाउन दिइयो, सिलहरू पुनः ठीकसँग बस्न सहयोग पुर्याइयो र इन्धन प्रवाह समायोजन गरिएको नासाले जानकारी दिएको छ।
यसका साथै, अन्तिम पूर्वतयारी चरणमा ओरियन क्रु मोड्युलको ह्याच प्रेसराइजेसनसँग सम्बन्धित भर्खरै फेरेको एउटा भल्भ पुनः टर्क (retorque) गर्नुपर्ने भएपछि थप ढिलाइ भएको थियो।
आर्टेमिस–२ अभियान अन्तर्गत चार जना अन्तरिक्षयात्री करिब १० दिनको यात्रामा चन्द्रमाको परिक्रमा गरी पृथ्वी फर्कनेछन्। यस मिशनमा नासाका अन्तरिक्षयात्री रिड वाइजम्यान, भिक्टर ग्लोभर र क्रिस्टिना कोच तथा क्यानाडियन स्पेस एजेन्सीका अन्तरिक्षयात्री जेरेमी ह्यान्सन सहभागी हुनेछन्।
विश्लेषकहरूका अनुसार वेट ड्रेस रिहर्सलमा देखिएका प्राविधिक समस्या नासाका लागि चुनौती भए पनि मानवसहितको चन्द्र अभियानलाई सुरक्षित र सफल बनाउन यस्ता परीक्षण निर्णायक मानिन्छन्। आर्टेमिस–२ सफल भएमा चन्द्रमामा पुनः मानव अवतरणतर्फको मार्ग थप स्पष्ट हुने अपेक्षा गरिएको छ।
