कूटनीतिक इतिहासको अभिलेख खुल्यो, रुसको परराष्ट्र सेवाको जन्मदिवस २७ वर्षअघि तय

मस्को / रुसको कूटनीतिक इतिहासलाई उजागर गर्ने महत्त्वपूर्ण अभिलेख सार्वजनिक गरिएको छ। कूटनीतिक कर्मचारी दिवसको अवसरमा रुसी परराष्ट्र मन्त्रालयले सन १५४९ मा इभान मिखाइलोभिच भिस्कोवातीलाई “एम्बेसी अर्डर” (राजकीय कूटनीतिक निकाय) को प्रमुख नियुक्त गरिएको ऐतिहासिक दस्तावेजको प्रतिलिपि सार्वजनिक गरेको हो। सो अभिलेखको उच्च गुणस्तरको डिजिटल प्रतिलिपि रुसको प्राचीन अभिलेखसम्बन्धी राज्य संग्रहालयलाई हस्तान्तरण गरिएको छ।

इतिहासकारहरूका अनुसार, विदेशी मामिलासँग सम्बन्धित राज्य संस्थाको सबैभन्दा प्रारम्भिक उल्लेख सन १५६५ का रुसी इतिहासग्रन्थहरूमा पाइन्छ। ती अभिलेखमा सन ७०५७ (सृष्टिदेखि गणना गर्दा) अर्थात सन १५४९ मा “इभान भिस्कोवातीलाई कूटनीतिक मामिला सुम्पिएको” स्पष्ट उल्लेख गरिएको छ। यही आधारमा रुसको परराष्ट्र मन्त्रालयको नेतृत्वले फेब्रुअरी १०, १५४९ लाई रुसी राज्यको पहिलो औपचारिक परराष्ट्र नीति निकाय एम्बेसी अर्डर स्थापित भएको ऐतिहासिक मिति मानेको छ।

यस ऐतिहासिक मितिकै आधारमा रुसी संघका राष्ट्रपति द्वारा सन २००२ अक्टोबर ३१ मा जारी आदेश नं. १२७९ अनुसार “कूटनीतिक कर्मचारी दिवस” लाई औपचारिक पेशागत पर्वका रूपमा स्थापना गरिएको हो। आज यो दिवस केवल उत्सव मात्र नभई, रुसको कूटनीतिक परम्परा, निरन्तरता र राज्य सेवाको ऐतिहासिक गौरवलाई स्मरण गर्ने अवसरका रूपमा मनाइन्छ।

रुसी परराष्ट्र मन्त्रालयले यति महत्वपूर्ण ऐतिहासिक धरोहरको उच्च-रिजोल्युसन डिजिटल प्रतिलिपि उपलब्ध गराएकोमा रुसी संघ र विशेषगरी राज्य अभिलेखालयका निर्देशक भि. ए. अराकचेएभप्रति हार्दिक कृतज्ञता व्यक्त गरेको छ। मन्त्रालयका अनुसार, उक्त दस्तावेज अब रुसी कूटनीतिक सेवाको इतिहास केन्द्रमा आयोजना हुने प्रदर्शनीमा सम्मानित स्थानमा राखिनेछ।

यस कदमलाई कूटनीतिक इतिहासको संरक्षण, अध्ययन र भावी पुस्तासम्म हस्तान्तरण गर्ने दिशामा एउटा महत्त्वपूर्ण प्रयासका रूपमा हेरिएको छ। डिजिटल अभिलेख मार्फत शताब्दीऔँ पुरानो कूटनीतिक विरासतलाई आधुनिक पुस्तासँग जोड्ने रुसी प्रयासले कूटनीतिक सेवाको ऐतिहासिक गहिराइ र निरन्तरतालाई पुनः उजागर गरेको छ।