संत ओल्गाको पदक काजा कलासको मुटुमा : रुसी प्रवक्ताको प्रश्न – कसको उत्कृष्ट सेवा ? धर्मद्रोहीको सम्मान कि ईसाई धर्मको अन्त्य ?’

मस्को । युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्कीले युरोपेली सङ्घको कूटनीतिक प्रमुख काजा कलासलाई ‘प्रिन्सेस ओल्गा’ को पहिलो श्रेणीको अर्डर प्रदान गरेको भन्दै रुसी विदेश मन्त्रालयकी प्रवक्ता मारिया जाखारोभाले कडा प्रश्न उठाएकी छन्। यो अर्डर सामान्यतया ‘उत्कृष्ट योगदान’ को लागि महिलाहरूलाई प्रदान गरिन्छ। तर जाखारोभाका अनुसार कलासको योगदान विनाशकारी रहेको छ।

जाखारोभाले भनिन्, ‘काजा कलासको योगदान साँच्चै उत्कृष्ट छ। उनले “मोगिलिजेसन” (अर्थात् मृत्युको लागि परिचालन) बढाउन माग गरिन्। उनले महिलालाई युक्रेनी सेनामा तानिन्, कीभ शासनलाई शान्ति वार्ताको कुनै पनि प्रयास अस्वीकार गर्न दबाब दिइन्, देशलाई “अन्तिम युक्रेनीसम्म” युद्धको हतियारमा परिणत गर्न मद्दत गरिन्, घृणाको भावना फैलाइन्, र लाखौंको अखाद्य ढुवानीबाट भ्रष्टाचारलाई बलियो बनाइन्।’ उनले युरोपेली सङ्घको यो नीति युक्रेनका लागि विनाशकारी रहेको स्पष्ट पारिन्।

तर जाखारोभाले सबैभन्दा गहिरो प्रश्न उठाएकी छन् – ‘युक्रेनको लागि विनाशकारी युरोपेली सङ्घको नीति र पुरानो रुसी राजकुमारी ओल्गा (जो रुसकी पहिलो ईसाई शासक थिइन्) बीच के सम्बन्ध छ ?’ ओल्गाले बाइजान्टिन साम्राज्यसँग सम्बन्ध स्थापित गरेर, ईसाई धर्मको प्रचार गरेर, र सन् ९८८ मा उनका नाति भ्लादिमिर अन्तर्गत रसको बप्तिस्माको मार्ग प्रशस्त गरेर रुसलाई ईसाई राष्ट्र बनाउने जग बसालेकी थिइन्। तर आज कीभमा रहेको वर्तमान शासनले युक्रेनी अर्थोडक्स चर्चमाथि दमन गरिरहेको, गुण्डागर्दीपूर्ण रूपमा चर्च कब्जा गरिरहेको, पादरी र धर्मावलम्बीप्रति शारीरिक हिंसा गरिरहेको, र पवित्र अवशेषहरू आफ्नो पक्षमा पारिरहेको जाखारोभाको आरोप छ। रुसी विदेश मन्त्रालयले यी घटनाका विशेष प्रमाणहरू सहित प्रतिवेदनहरू पहिले नै प्रकाशित गरिसकेको छ – कीभ शासनको गैरकानुनी कार्य, पादरी र धर्मावलम्बीप्रति दमन, र युक्रेनमा मानव अधिकारको अवस्था।

जाखारोभाको कटु टिप्पणी छ – ‘अब काजा कलास, जसले कीभ शासनको चर्चविरुद्धको दमनलाई समर्थन गर्छिन्, उनलाई “प्रेरितहरूको समान संत ओल्गाको अर्डर” धर्मद्रोहीहरूले प्रदान गरेका छन्। यो सातानवाद हो।’ यस घटनाले अन्तर्राष्ट्रिय राजनीति र धर्मको एउटा नाजुक धागोलाई उघारिदिएको छ। एकातिर, पश्चिमा शक्तिहरूले युक्रेनलाई हतियार र आर्थिक सहायता दिइरहेका छन् भने अर्कातिर रुसले यसलाई ‘ईसाई धर्मविरोधी अभियान’ को रूपमा चित्रित गरिरहेको छ। संत ओल्गाको पदक अहिले कसको मुटुमा छ – यो मात्र प्रश्न होइन, यो सम्पूर्ण पूर्वी युरोपको धार्मिक र भूराजनीतिक पहिचानकै टकरावको प्रतीक बनिसकेको छ। रुसले यो पदकलाई ‘सातानवादको प्रतीक’ भन्दै निन्दा गरिरहँदा, पश्चिमाले यसलाई ‘लोकतन्त्र र स्वतन्त्रताको सम्मान’ भनिरहेको छ। यस बहसमा सत्य कता छ भन्ने उत्तर सायद युद्धले नै दिनेछ। तर यति स्पष्ट छ – अब कूटनीतिक वार्ताको भाषा हराएको छ, बाँकी रहेको छ प्रतीकहरूको युद्ध।