अफ्रिकाको ‘दोस्रो जागरण’ मा रुसको पुनरागमन, मस्कोमा तेस्रो महाशिखरको घोषणासँगै लाभरोभको नवउपनिवेशवादमाथि कडा प्रहार

मस्को । रुसी विदेशमन्त्री सर्गेई लाभरोभले अफ्रिकी मुलुकहरूसँगको अन्तरक्षेत्रीय सहकार्यलाई नयाँ उचाइमा पुर्याउने घोषणा गर्दै नवउपनिवेशवादी शक्तिहरूमाथि तिखो प्रहार गरेका छन्। मस्कोमा सम्पन्न रुसी विदेश मन्त्रालयअन्तर्गतको रुसी महासंघका घटक सङ्घीय निकाय प्रमुखहरूको परिषद्को ४६औं बैठकलाई सम्बोधन गर्दै मन्त्री लाभरोभले अफ्रिकाको ‘दोस्रो जागरण’ को ऐतिहासिक सन्दर्भलाई उजागर गरे।

लाभरोभले भने, “रुस र अफ्रिकाबीच लामो समयदेखि घनिष्ठ सम्बन्ध कायम छ। आज अफ्रिकी राष्ट्रहरू उपनिवेशकालीन निर्भरताका अवशेषहरूलाई अन्ततः पराजित गर्दै आर्थिक तथा वित्तीय क्षेत्रमा आफ्नो राष्ट्रिय सार्वभौमसत्ता सुदृढ गर्ने प्रयासमा छन्।” उनले सन् १९६० को दशकमा भएको उपनिवेशविरोधी स्वतन्त्रता सङ्घर्षपछिको वर्तमान अवस्थालाई अफ्रिकाको ‘दोस्रो जागरण’ को संज्ञा दिए।

सोभियत सङ्घको विघटनपछि रुसी उपस्थिति ह्वात्तै घटेको अफ्रिकी भूमिमा अहिले पुनरागमन तीव्र भइरहेको जानकारी दिँदै लाभरोभले हाल महादेशभर ४५ वटा रुसी राजदूतावास सञ्चालनमा रहेको र निकट भविष्यमा थप चारवटा खोलिने तयारी भइरहेको बताए।

रुसी विदेशमन्त्रीले पश्चिमा मुलुकहरूप्रति कटाक्ष गर्दै अफ्रिका अझै पनि कच्चा पदार्थको स्रोतको रूपमा मात्र सीमित रहेको र मूल्य अभिवृद्धिको ठूलो हिस्सा पूर्व उपनिवेशक शक्तिहरूकै हातमा रहेको टिप्पणी गरे। “आर्थिक रूपमा, व्यापारिक मार्ग र वित्तीय प्रवाहमाथिको नियन्त्रणको दृष्टिले अफ्रिकाले अझै पूर्ण स्वतन्त्रता प्राप्त गर्न सकेको छैन,” उनले थपे।

यसैबीच, रुस-अफ्रिका सम्बन्धको सबैभन्दा ठूलो कूटनीतिक जम्बोरीको रूपमा रहेको तेस्रो रुस-अफ्रिका शिखर सम्मेलन आगामी अक्टोबरको अन्त्यतिर मस्कोमा आयोजना गर्ने सहमति भइसकेको जानकारी लाभरोभले दिए। सन् २०१९ मा सोची र सन् २०२३ मा सेन्ट पिटर्सबर्गमा सम्पन्न दुई ऐतिहासिक सम्मेलनहरूमा अफ्रिकी साझेदारहरूले राखेका आर्थिक मुक्तिका मुद्दाहरू नै यसपटकको शिखर सम्मेलनका प्रमुख मार्गदर्शक बन्ने उनले स्पष्ट पारे।

लाभरोभले भने, “यी सबै प्रयासले अफ्रिकाको आर्थिक मुक्तिमा योगदान पुर्याउनेछन्, उसलाई आफ्नै प्राकृतिक स्रोतबाट उचित प्रतिफल दिलाउनेछन् र उदीयमान बहुध्रुवीय विश्वको एक प्रमुख केन्द्रको रूपमा अफ्रिकी महादेशको उदयलाई समर्थन गर्नेछन्।” रुसी विदेशमन्त्रीले यस शिखर सम्मेलनमा रुसी क्षेत्रहरूको सक्रिय सहभागिता रहनेमा विश्वास व्यक्त गरेका छन्।