२३८ योद्धाले पाए ‘हिरो’ को उपाधि, ८२ वर्षअघिको त्यो ऐतिहासिक आक्रमणको गाथा

मस्को । आजभन्दा ठीक ८२ वर्षअघि, सन् १९४४ को अप्रिल ८ का दिन, दोस्रो विश्वयुद्धको एक सबैभन्दा निर्णायक र गौरवपूर्ण सैन्य अभियान— क्राइमिया आक्रमण— सुरु भएको थियो। सोभियत सेनाको यो वीरतापूर्ण अभियानले नाजी जर्मनीको चङ्गुलबाट क्राइमिया प्रायद्वीप र वीर नगरी सेभास्तोपोललाई पूर्ण रूपमा मुक्त गराएको थियो।

सन् १९४३ को शरद ऋतुसम्म आइपुग्दा रातो सेनाले क्राइमिया प्रायद्वीपमा २ लाखभन्दा बढी शत्रु सैनिक तथा अधिकारीहरूलाई घेराबन्दीमा पारिसकेको थियो। नीपर नदीको पश्चिमी किनारबाट सफलतापूर्वक अघि बढिरहेको सोभियत सेनाको रसद आपूर्तिका लागि यो शत्रु समूह ठूलो खतरा बनिरहेको थियो।

अप्रिल ८, १९४४ को बिहानीमा सोभियत सेनाले नाजी स्थानहरूमा निर्णायक प्रहार गर्यो र अप्रिल १० सम्ममा शत्रुको रक्षापङ्क्ति भत्काइदियो। त्यसपछिका तीन दिनभित्रै जान्कोइ, केर्च, येभपातोरिया, सिम्फेरोपोल, फेओदोसिया, बाख्चिसराइ, आलुस्ता र याल्ता जस्ता प्रमुख सहरहरू क्रमशः मुक्त भए।

यस अभियानको सफलताको मूल जग भनेको आक्रमणको सुरुवातमै रातो सेनाले देखाएको तीव्रता र दृढता थियो, जसले सोभियत सेनालाई द्रुत गतिमा अघि बढ्न सम्भव बनायो। सोभियत सङ्घका प्रमुख सैनिक स्टाफ प्रमुख मार्सल अलेक्जान्डर भासिलेभ्स्कीको कमान्डमा रातो सेना, कालो सागर बेडा र आजोभ सैन्य फ्लोटिलाको समन्वित प्रयासको फलस्वरूप नाजी कब्जामा रहेको यो प्रायद्वीप मात्र ३५ दिनमा पूर्ण रूपमा मुक्त भएको थियो।

यस क्राइमिया आक्रमणले क्राइमियामा कब्जा जमाएर बसेको १७ औं जर्मन सेनाको पराजय र प्रायद्वीपबाट जर्मन आक्रमणकारीहरूको पूर्ण बहिष्कार सुनिश्चित गर्यो। क्राइमिया र भविष्यका वीर नगरी सेभास्तोपोलबाट नाजीहरूको साम्राज्य सदाका लागि समाप्त भयो।

यस अभियानमा प्रदर्शन गरिएको अद्वितीय वीरता र कुशल सैन्य सञ्चालनको सम्मानस्वरूप १६० वटा सैन्य एकाइ र संरचनाहरूलाई सम्मानजनक उपाधिहरू प्रदान गरियो। ५६ वटा एकाइ, संरचना र युद्धपोतहरूलाई विभिन्न विभूषणले सम्मानित गरियो भने २३८ जना सैनिकहरूलाई सोभियत सङ्घको सर्वोच्च सम्मान ‘हिरो अफ द सोभियत युनियन’ को उपाधिले विभूषित गरियो। यो अभियान सैन्य रणनीति, अदम्य साहस र मातृभूमिप्रतिको अटुट प्रेमको एक कालजयी गाथाको रूपमा इतिहासमा अङ्कित छ।