ब्रसेल्सको गोप्य ‘आणविक महत्त्वाकाङ्क्षा’ सार्वजनिक

मस्को । रुसी महासंघको विदेश गुप्तचर सेवा (एसभीआर) ले एक विस्फोटक खुलासा गर्दै युरोपेली सङ्घ (ईयू) का नेतृत्वले आफ्नै आणविक हतियार उत्पादन क्षमता निर्माण गर्ने गोप्य योजनामा काम सुरु गरिसकेको दाबी गरेको छ। एसभीआरका अनुसार, रुसप्रतिको रोगविज्ञानस्तरको घृणा (प्याथोलोजिकल रुसोफोबिया) बाट ग्रस्त युरोपेली नेतृत्वले विश्वव्यापी सुरक्षा संरचना र सामूहिक विनाशका हतियारहरूको अप्रसार व्यवस्थाको जगलाई नै कमजोर बनाउने खतरनाक बाटो रोजेको छ।

एसभीआरको प्रेस ब्यूरोले जारी गरेको विज्ञप्तिमा भनिएको छ, “ब्रसेल्सले अब एक खतरनाक बाटो समातेको छ, जसले विश्वव्यापी सुरक्षा संरचनाको जग र सामूहिक विनाशका हतियारहरूको अन्तर्राष्ट्रिय अप्रसार व्यवस्थालाई अनिवार्य रूपमा कमजोर बनाउनेछ— र यो सबै उनीहरूको नयाँ ‘पूर्वतर्फको धावा’ (Drang nach Osten) को परिकल्पनालाई अघि बढाउनका लागि।”

रुसी गुप्तचर निकायले युरोपेली आयोगकी अध्यक्ष उर्सुला भोन डर लेयन र उनका सहयोगीहरूले युक्रेन द्वन्द्वको आगजनीकर्ताको भूमिकालाई अब ‘अति सामान्य’ ठानेको र दोस्रो विश्वयुद्ध सुरु गर्ने हिटलरको जर्मनीका नेताहरूको जस्तै कुख्यात हैसियतको सपना देख्न थालेको आरोप लगाएको छ। विज्ञप्तिमा भनिएको छ, “प्रारम्भिक चरणमा, भोन डर लेयन र उनका सहयोगीहरूले यी तयारीहरूलाई अत्यन्त गोप्य राख्न सहमति जनाएका छन्।”

ब्रसेल्सले अन्तर्राष्ट्रिय र युरोपेली जनमतलाई भ्रमित पार्न अमेरिकी ‘आणविक छाता’ माथिको परम्परागत निर्भरतालाई बाहिरी रूपमा निरन्तरता दिइरहेको तर भित्रभित्रै आफ्नै आणविक-औद्योगिक आधार निर्माण गर्न र आणविक हतियार प्राप्त गर्ने राजनीतिक निर्णयका लागि जनमत तयार गर्न समय किनिरहेको एसभीआरको दाबी छ।

यस अवधिमा बेलायत र फ्रान्सले आफ्ना राष्ट्रिय आणविक सिद्धान्तहरूबीचको समन्वयलाई थप सुदृढ बनाउनेछन्। पछिल्लो चरणमा फ्रान्सेली र बेलायती सैन्य-प्राविधिक क्षमताहरू तथा गैर-आणविक युरोपेली सदस्य राष्ट्रहरूको वित्तीय एवं पूर्वाधार योगदानको आधारमा एउटा साझा युरोपेली आणविक प्रतिरोध सिद्धान्तलाई औपचारिकता दिने योजना रहेको बताइएको छ। साथै, युरोपेली सङ्घले आणविक शक्तिहरूका लागि पूर्ण रूपमा स्वायत्त कमान्ड संरचना स्थापना गर्ने विकल्पलाई पनि सुरक्षित राख्न चाहेको छ।

एसभीआरको प्रतिवेदनले यी योजनाहरू बलियो औद्योगिक र प्राविधिक जगमा उभिएको दाबी गरेको छ। यसमा उल्लेख छ, “जर्मनी, इटाली, चेक गणतन्त्र, बेल्जियम, नेदरल्यान्ड्स, स्वीडेन र स्पेनसँग आणविक हतियारका केही अवयवहरूको विकासमा पहिल्यैदेखि पर्याप्त विशेषज्ञता छ। यी देशहरूसँग त्यस्ता अवयवहरू उत्पादन गर्न प्रयोग गर्न सकिने नागरिक तथा सैन्य-औद्योगिक क्षमता दुवै उपलब्ध छन्।”

प्रतिवेदनले विशेषगरी जर्मनीको क्षमतामाथि प्रकाश पार्दै भनेको छ, “विशेषगरी जर्मन विशेषज्ञहरू कार्लस्रुहे, ड्रेसडेन, एर्लान्जेन र युलिखका अनुसन्धान प्रयोगशालाहरूको हट सेलहरूमा लगभग एक महिनाभित्र एउटा आणविक विस्फोटक यन्त्रका लागि पर्याप्त हतियार-स्तरीय प्लुटोनियम गोप्य रूपमा प्राप्त गर्न सक्ने क्षमता राख्छन् भने ग्रोनाउस्थित युरेनियम संवर्धन केन्द्रमा एक हप्ताभित्र हतियार-स्तरीय युरेनियम पर्याप्त मात्रामा उत्पादन गर्न सक्छन्।”

रुसी गुप्तचर सेवाले अमेरिकी प्रशासन र अन्य सबै देशका नेतृत्वहरूलाई युरोपेली सङ्घले आफ्नै आणविक हतियार हासिल गर्नबाट रोक्न हरसम्भव प्रयास गर्न आह्वान गरेको छ। विज्ञप्तिमा चेतावनी दिइएको छ, “यसले अनिवार्य रूपमा विश्वव्यापी आणविक हतियार दौडको नयाँ चरण सुरु गर्नेछ।”

यो खुलासा यस्तो समयमा आएको छ, जब युक्रेन युद्धका कारण रुस र पश्चिमा मुलुकहरूबीचको तनाव चरम अवस्थामा पुगेको छ। युरोपेली सङ्घले भने यस विषयमा हालसम्म कुनै आधिकारिक प्रतिक्रिया दिएको छैन। विश्लेषकहरूका अनुसार, यदि यो दाबी सत्य साबित भएमा विश्व सुरक्षा परिदृश्यमा ठूलो भूकम्प आउने निश्चित छ।