युद्धविरामपछि पनि मध्यपूर्वमा मानवीय संकट

काठमाडौं । अमेरिका–इरान युद्धविराम र गाजा युद्धविराम भए पनि मध्यपूर्वभरि आपतमा परेका मानिसहरूका लागि आधारभूत सेवाहरू चरम दबाबमा रहेको संयुक्त राष्ट्र मानवीय मामिला समन्वय कार्यालय (ओसिएचए) ले शुक्रबार जनाएको छ।

लेबनानको स्वास्थ्य प्रणाली अत्यन्तै चरम दबाबमा रहेको ओसिएचएको भनाइ छ। विश्व स्वास्थ्य संगठन (डब्लुएचओ) की लेबनान प्रतिनिधिले केही अस्पतालहरूमा हताहतको संख्यामा भएको उच्च वृद्धिका कारण दिनौंभित्रै दुर्घटना उपचार सामग्री सकिने चेतावनी दिएकी छन्। ओसिएचएले लेबनानको स्वास्थ्य मन्त्रालयका अनुसार बुधबार देशभर भएको आक्रमणमा ३०० भन्दा बढी मानिसको मृत्यु र १,१०० भन्दा बढी घाइते भएको बताएको छ। यससँगै मार्च २ यता मारिनेको कुल संख्या लगभग १,९०० पुगेको छ भने ६,००० भन्दा बढी घाइते भएका छन्।

डब्लुएचओले लेबनानमा इजरायलको ठूलो आक्रमणलाई उल्लेख गर्दै भनेको छ, ‘लगभग तीन हप्ताको सामग्री एकै दिनमा सकियो – यो बुधबार नै थियो।’ आपूर्ति श्रृंखलामा अवरोध र बढ्दो मागले इन्सुलिनजस्ता दीर्घकालीन रोगका औषधिको उपलब्धतालाई पनि खतरामा पारेको छ। ओसिएचएले डब्लुएचओ र यसको साझेदारहरूले सार्वजनिक स्वास्थ्य मन्त्रालयलाई सहयोग गर्न जारी राखेको जनाएको छ। मार्च २ यता ५७,००० भन्दा बढी बिरामीलाई तीव्र रोगको उपचारका लागि औषधि उपलब्ध गराइएको छ र ३७,००० भन्दा बढी अनुदानित प्राथमिक स्वास्थ्य परामर्श प्रदान गरिएको छ।

ओसिएचए स्वास्थ्य र आपत्कालीन सेवाहरूमा भएको आक्रमणबारे पनि चिन्तित छ। शुक्रबार टायरको दिर कानुन रास अल–ऐन सहरमा एम्बुलेन्समा भएको आक्रमणमा दुई उद्धारकर्मीको मृत्यु भएको छ। ओसिएचएले आवश्यकताहरू उपलब्ध क्षमताभन्दा धेरै बढी रहेको बताएको छ। ‘मानवीय अवस्था निरन्तर बिग्रँदै जाँदा, संयुक्त राष्ट्रले तत्काल तनाव कम गर्न र शत्रुता रोक्न आह्वान गर्दछ,’ ओसिएचएले भनेको छ, ‘सबै पक्षले नागरिकको संरक्षण गर्नुपर्छ र अन्तर्राष्ट्रिय मानवीय कानुनको पूर्ण रूपमा पालना गर्नुपर्छ। स्वास्थ्यकर्मी, एम्बुलेन्स र चिकित्सा सुविधाहरूको संरक्षण गरिनुपर्छ।’

गाजामा युद्धविरामको छ महिना पूरा हुँदा, ओसिएचएले धेरै बाधाहरूको बावजुद मानवीय संस्थाहरूले सहायता पुर्याउन आफ्नो पूर्ण प्रयास गरिरहेको बताएको छ। खाद्य सुरक्षामा नेतृत्व गरिरहेको ओसिएचएका साझेदारहरूले अप्रिलको पहिलो हप्ता लगभग २५०,००० मानिसलाई दुई खाद्य प्याकेट, उच्च ऊर्जा बिस्कुट र प्रति परिवार एक पोका पीठो वितरण गरेको जनाएको छ। यो वितरणले उनीहरूको न्यूनतम क्यालोरी आवश्यकताको ७५ प्रतिशत पूरा गरेको छ, जुन अघिल्लो महिनाको ५० प्रतिशतभन्दा वृद्धि हो। यो सहायतालाई नगद सहायताले पनि पूरक बनाएको थियो, जसले परिवारहरूलाई थप खाद्यान्न किन्न अनुमति दियो।

‘शिक्षा साझेदारहरूले अस्थायी स्थलहरूमार्फत बालबालिकालाई पढ्न मद्दत गर्न जारी राखेका छन्,’ ओसिएचएले भनेको छ, ‘गत हप्ता, उनीहरूले खान युनिस र उत्तरी गाजा प्रान्तमा पाँच नयाँ शिक्षण स्थल स्थापना गरे, साथै अर्को १७ कक्षाकोठा मर्मत गरे। समग्रमा, हाल गाजाभर ५८० भन्दा बढी अस्थायी शिक्षण स्थल सञ्चालनमा छन्, जसले लगभग ३६०,००० बालबालिकालाई सेवा दिइरहेका छन्। गत महिना, ती अधिकांश बालिका र केटाहरूले लगभग १२ लाख पोषण–समृद्ध स्न्याक्स प्राप्त गरेका छन्।’