गलैँचाको हरेक गाँठोमा स्वाभिमानको कथा : काबुलको आर्थिक प्रदर्शनीमा अफगान महिलाको उदीयमान शक्ति

काबुल (अफगानिस्तान) । “प्रदर्शनीहरू चिनिने ढोका हुन्, जहाँ हामी आफूलाई चिनाउँछौं, आफ्नो क्षेत्रका अरूसँग जोडिन्छौं र वास्तविक सम्झौतामा परिणत हुन सक्ने साझेदारी निर्माण गर्छौं।” उत्तरी बल्ख प्रान्तस्थित आफ्नो घरबाट राजधानी काबुलसम्मको ३०५ किलोमिटरको कठिन यात्रा तय गरेर आएकी मरियम अहमदीको अनुहारमा थकानका रेखाहरू स्पष्ट देखिन्थे, तर उनको स्वरमा भने अठोट र आशा झल्किन्थ्यो।

बिहीबारदेखि सुरु भएको ‘अफगानिस्तानको आर्थिक बिहानी’ नामक प्रदर्शनीको उद्देश्य स्पष्ट छ— उपलब्धिहरूको प्रदर्शन, स्वदेशी उत्पादनलाई समर्थन, आर्थिक सम्बन्ध सुदृढीकरण र लगानी आकर्षित गर्नु। तीन वर्षअघि मात्र व्यवसाय सुरु गरेकी अहमदीका लागि सामान्य सुरुवातबाट सामान्य सफलतासम्मको यात्रा अत्यन्त व्यक्तिगत छ। उनले दश जना अन्य महिलाका लागि स्थायी रोजगारी सिर्जना गरेकी छन् र आफ्नो सानो उद्यमलाई फस्टाउँदै गरेको देखेकी छन्।

“हामीले २० हजार अफगानी (करिब ३१२ अमेरिकी डलर) बाट सुरु गरेका थियौं,” उनी गर्वका साथ सम्झन्छिन्। “आज हाम्रो पुँजी १० हजार अमेरिकी डलर पुगेको छ। नतिजा राम्रो छ, प्रगति वास्तविक छ। यो हाम्रो लागि स्वीकार्य छ र यसले हामीलाई आशा दिन्छ।”

अर्की व्यवसायी जरिफा सरक प्रदर्शनीहरूलाई विलासिता नभई अनिवार्य आवश्यकता ठान्छिन्। उनी भन्छिन्, “यस्ता प्रदर्शनी महिला व्यवसायको विकासका लागि अत्यावश्यक छन्। यहाँ हामी आफ्ना उपलब्धिहरू देखाउँछौं। हामी दाताहरूसँग भेट्छौं, अन्य महिलाहरूसँग जोडिन्छौं र हामीले सिर्जना गरेको कुरामा विश्वास गर्ने ग्राहकहरू भेट्छौं।” उनको स्वरमा कृतज्ञता र यस्ता अझ धेरै पहलको आवश्यकताको भावना मिसिएको छ।

कार्यक्रमका आयोजक जिउर्रहमान जल्माई यस प्रदर्शनीलाई अवसरको मञ्चका रूपमा व्याख्या गर्छन्। “हामीले यो आयोजना गरेका हौं ताकि विभिन्न प्रान्तका मानिसहरूले आफ्ना उत्पादन र उपजहरू प्रस्तुत गर्न सकून्,” उनले भने। उनका अनुसार ८० वटा स्टलमा १२० कम्पनीहरूले आफ्ना उत्पादन प्रदर्शन गरिरहेको यो मेला स्थानीय उद्यमहरू, विशेषगरी महिलाहरूद्वारा सञ्चालित बढ्दो, तर अझै कमजोर आर्थिक आन्दोलनको प्रतिबिम्ब हो।

प्रदर्शनीका सबैभन्दा आकर्षक प्रस्तुतिहरूमध्ये जाउज्जान प्रान्तकी साङ्गिमा सेपेहरको हातले बुनेका गलैँचा र कपडाहरू थिए। रङ र परम्पराले भरिपूर्ण उनको कलाले उनको समुदायका एक सयभन्दा बढी महिलालाई प्रत्यक्ष र अप्रत्यक्ष रूपमा जीविकोपार्जनको बाटो दिएको छ। सेपेहर विश्वास गर्छिन् कि महिलाको काम र उत्पादनलाई समर्थन गर्नु परिवारको जीविकोपार्जन सुधार्ने विषयभन्दा धेरै माथिको कुरा हो। यो त अफगानिस्तानको आर्थिक आत्मनिर्भरताका लागि आवश्यक तत्त्व हो, जसले राष्ट्रिय विकासलाई गति दिन्छ र समाजभरि आशाको गहिरो भावना रोप्दछ।

वाणिज्य तथा उद्योग मन्त्रालयको आधिकारिक तथ्याङ्कले यो शान्त क्रान्तिको आकारलाई उजागर गर्छ— १ लाख ३० हजारभन्दा बढी अफगान महिला अहिले कृषि, पशुपालन, स्वास्थ्य, उद्योग, यातायात र सेवा क्षेत्रमा फैलिएका महिला स्वामित्वका व्यवसायहरूमा सक्रिय छन्।

दशकौंको द्वन्द्वबाट अझै तङ्ग्रिँदै गरेको यो राष्ट्रमा यी महिलाहरू केवल प्रदर्शनीका सहभागी मात्र होइनन्, उनीहरू त उदीयमान आर्थिक भविष्यका शिल्पकार हुन्। गलैँचाको हरेक गाँठोमा, ध्यानपूर्वक रङ्गिएको हरेक धागोमा र यी जीवन्त हलहरूभित्र भएका हरेक सहमतिमा केही ठूलो कुराको सङ्केत छ— पुनर्स्थापित मर्यादा, पुनः प्राप्त स्वतन्त्रता र सम्भावनाको शान्त उदय।

सप्ताहन्तभर चल्ने यस प्रदर्शनीले काबुलबाट एउटा स्पष्ट र शक्तिशाली सन्देश प्रवाह गरिरहेको छ— जब अफगान महिलाहरूलाई नेतृत्व गर्न र सिर्जना गर्ने अवसर दिइन्छ, तब उनीहरूले बजारमा उत्पादन ल्याउने काम मात्र गर्दैनन्, उनीहरूले लचकतालाई आकार दिन्छन्, समुदायलाई थाम्छन् र आत्मनिर्भरताको बाटो उज्यालो पार्छन्।