लाओसकी मनिसा र सुलिन्डाको कथा : ‘पहिले चीन जान दिनौं लाग्थ्यो, अब रेलले घरैबाट केही घन्टामै पुर्याउँछ’

भियन्टियान । चीन–लाओस रेलवेको सीमापार यात्रु सेवा आफ्नो तेस्रो वार्षिकोत्सव मनाउने क्रममा रहेको छ, जसले क्षेत्रीय सम्पर्क सञ्जाल र सांस्कृतिक आदानप्रदानको क्षेत्रमा एउटा महत्त्वपूर्ण कोशेढुङ्गाको रूपमा आफूलाई स्थापित गरेको छ। दक्षिणपश्चिम चीनको युनान प्रान्तस्थित कुनमिङलाई लाओसको राजधानी भियन्टियानसँग जोड्ने यस रेलमार्गले दुई सहरबीचको यात्रालाई एकै दिनमा सम्भव बनाउँदै यात्रा अवधिमा उल्लेखनीय कमी ल्याएको छ भने चीन र लाओसका जनतालाई थप नजिक ल्याएको छ।

लाओस खण्डको सञ्चालन गर्ने लाओस–चाइना रेलवे कम्पनी लिमिटेड (एलसीआरसी) का अनुसार पछिल्ला तीन वर्षमा यस सेवाले सीमापार यात्रुलाई पूर्ण रूपमा रूपान्तरण गरेको छ। आगामी अप्रिल १२ सम्ममा यस रेल सेवाले ८ लाखभन्दा बढी सीमापार यात्रु यात्रा सम्पन्न गरिसकेको छ। यस सीमापार यात्रु सेवाको सुरुवातले कुनमिङ र भियन्टियानबीचको सडक यात्राको धेरै दिनको अवधिलाई घटाएर १० घन्टाभन्दा कममा झारेको छ।

उत्तरी लाओसको उडोम्जे प्रान्तकी मनिसा चीनमा अध्ययन गर्ने आफ्नो विगतको यात्रा सम्झँदै भन्छिन्, “पहिले चीनमा पढ्न जान निकै गाह्रो थियो। या त महँगो हवाई भाडा तिर्नुपर्थ्यो वा धेरै पटक गाडी फेर्नुपर्ने, हिँड्न असहज हुने लामो र घुमाउरो सडक यात्रा सहनुपर्थ्यो। ती यात्राहरू हल्लिने र थकाइलाग्दा हुन्थे। अहिले सबै फरक भएको छ। सीमापार रेल मेरो गृहनगर हुँदै जान्छ, र म सिधै रेल चढेर केही घन्टामै चीन पुग्न सक्छु। यसले समय बचत गर्छ र निकै आरामदायी छ।”

३२ वर्षीया लाओस निवासी सुलिन्डाका लागि सीमापार रेलको सुरुवातले अन्तर्राष्ट्रिय यात्रालाई विलासिताबाट जीवनको सामान्य हिस्सामा रूपान्तरण गरेको छ। उनी भन्छिन्, “पहिले म बसबाट मात्र चीन जान सक्थें, जुन असुविधाजनक थियो, त्यसैले म कहिल्यै जान्नथें। गए पनि उपचारका लागि मात्र हो; म पर्यटनका लागि कहिल्यै चीन गइनँ।” अहिले उनी प्रत्येक एक वा दुई महिनामा चीन–लाओस रेलवेमार्फत युनान प्रान्तका जिङहोङ र मेङ्ला जस्ता ठाउँहरूमा जान्छिन्, र हरेक वर्ष स्वास्थ्य जाँचका लागि पनि विशेष रूपमा चीन जाने गर्छिन्।

सुलिन्डा मुस्कुराउँदै भन्छिन्, “अहिले रेलमा चीन जान निकै सुविधाजनक छ। रेलमै फोन चार्ज गर्न सकिन्छ, खाना मगाउन सकिन्छ, र सेवा निकै ध्यानपूर्वकको छ। बसको यात्राभन्दा धेरै आरामदायी छ।” उनी थप्छिन्, “जति धेरै पटक म चीन गएँ, उति नै म चिनियाँ संस्कृति बुझ्दै गएँ र झन् झन् चासो बढ्दै गयो। चीनबाट फर्किएपछि, म आफ्ना रोचक अनुभवहरू साथीहरूलाई सुनाउन हतारिन्छु।”

यस रेल सेवाले दुई देशका जनताबीचको आदानप्रदानमा निरन्तर वृद्धि गराएको सुलिन्डाको अनुभव छ। उनी भन्छिन्, “अहिले धेरैभन्दा धेरै लाओसवासी चीन जाँदैछन्, र रेलमा साथीभाइ वा आफन्तहरू भेट्नु सामान्य भइसकेको छ।” चीन र लाओस दुवैका तथ्याङ्कहरूले यस वर्षको फेब्रुअरी १५ देखि २३ सम्म चलेको नौ दिने वसन्त उत्सवको बिदामा चीन–लाओस रेलवेले १२,९०० सीमापार यात्रा सम्पन्न गरेको देखाएका छन्, जुन गत वर्षको तुलनामा ४१.८ प्रतिशतले उल्लेखनीय वृद्धि हो।

रेलकी २५ वर्षीया लाओस कन्डक्टर कोउआ मोउआ भन्छिन्, “रेल सञ्चालनको सुरुमा यात्रुहरू धेरै थिएनन् र सामान पनि खासै हुँदैनथ्यो। तर चाँडै स्थिति बदलियो। चीनमा अध्ययन गर्ने धेरै लाओस विद्यार्थीहरू बिदामा लाओस फर्कन थाले र सेमेस्टर सुरु हुनुअघि फेरि चीन जान थाले। उनीहरू धेरै सामान ल्याउँथे, र हामी तिनलाई मिलाएर राख्न सहयोग गर्थ्यौं।” चिनियाँ पर्यटकहरूको आगमन पनि उल्लेखनीय रूपमा बढेको छ। उनी भन्छिन्, “सेवाको सुरुवातको तुलनामा चिनियाँ भ्रमण समूहहरूको सङ्ख्या उल्लेखनीय रूपमा बढेको छ। म प्रायः रेलमा परिचित भ्रमण गाइडहरूसँग पनि भेट हुन्छ।”

चिनियाँ पर्यटकहरूले प्रायः कोउआलाई घेरेर सोध्ने गर्छन्, “लुआङ प्रबाङ धेरै रमाइलो छ भन्ने सुनें, केही आकर्षणहरू सिफारिस गर्न सक्नुहुन्छ?” “यहाँ घुम्न लायक केही ठाउँहरू के के हुन्?” कोउआ र उनका सहकर्मीहरू उत्साहपूर्वक लाओसका लोकप्रिय पर्यटकीय स्थलहरूको सिफारिस गर्छन्। यात्रु प्रवाहमा आएको परिवर्तन डिब्बाहरूको सङ्ख्यामा पनि झल्किन्छ। कोउआ भन्छिन्, “पहिले सीमापार डिब्बा तीनवटा मात्र थिए। अब बढ्दो यात्रु सङ्ख्यालाई समायोजन गर्न हामीले चारवटा पुर्याएका छौं।”