रुस-चीन सम्बन्ध ‘कुनै आँधीमा पनि अटल’ रहने लाभरोभको दाबी

काठमाडौं । रुसी विदेशमन्त्री सर्गेई लाभरोभले रुस र चीनबीचको सम्बन्धलाई ‘कुनै पनि आँधीमा अटल’ रहने सम्बन्धका रूपमा चित्रण गरेका छन्। चीनको औपचारिक भ्रमण सकेर बेइजिङमा पत्रकारहरूसँग कुरा गर्दै उनले पश्चिमा राष्ट्रहरूले आफ्नो पाँच सय वर्ष पुरानो विश्वव्यापी प्रभुत्वलाई निरन्तरता दिन खोजेको र त्यो प्रयास असफल हुने बताए।

लाभरोभले भने, “रुस र चीन पश्चिमाहरूले आफ्नो प्रभुत्व जोगाउन र कतिपय अवस्थामा ‘नवीकरण’ गर्न गरिरहेका खुला प्रयासहरू असफल भएको सुनिश्चित गर्न इच्छुक छन्। यी प्रयासहरू पश्चिमाको पाँच सय वर्षे विश्व विजयको अनुभव, आफ्नै स्वार्थमा विश्वलाई अधीनमा राख्ने र अरूकै खर्चमा बाँच्न दिने विश्वव्यापी शासन संयन्त्रको आकार दिने मान्यतामा आधारित छन्।”

रुसी विदेशमन्त्रीले युरेसियाली क्षेत्रमा तनावका नयाँ केन्द्रहरू उदाइरहेको औंल्याए। उनले युरोपमा नेटोले युक्रेनलाई आफ्नो पङ्क्तिमा तानेर अस्तित्वको नयाँ कारण खोजिरहेको र वासिङ्टन तथा ब्रसेल्सबीचको मतभेदकाबीच युरोपेली सङ्घको सैन्यीकरण भइरहेको बताए। “हाम्रो सम्पूर्ण युरेसियाली महादेश कुनै न कुनै रूपमा अन्तर्राष्ट्रिय समुदायका प्रमुख सदस्यहरूबीच गम्भीर प्रतिस्पर्धात्मक प्रवृत्ति र व्यावहारिक कार्यहरूको रङ्गमञ्च बनेको छ,” उनले थपे।

लाभरोभले रुस-चीन सम्बन्धलाई ‘कुनै पनि आँधीमा अटल’ भन्ने वर्णनप्रति सहमति जनाउँदै यो केवल नारा नभई तथ्यको कथन भएको बताए। उनका अनुसार दुवै देशले संयुक्त राष्ट्रसङ्घको बडापत्रमा उल्लिखित ती प्रवृत्तिहरूको समर्थनमा स्थिरताको भूमिका खेलिरहेका छन्।

ऊर्जा आपूर्तिको सन्दर्भमा लाभरोभले चीन र अन्य इच्छुक मुलुकहरूले सामना गरिरहेको आपूर्ति अभावलाई रुसले पूर्ति गर्न सक्ने बताए। उनले मध्यपूर्व सङ्कट सुरु भएपछि युरोपेली सङ्घका अधिकारीहरूले नै सदस्य राष्ट्रहरूको राष्ट्रिय सार्वभौमसत्ताप्रति ‘दया देखाउन’ र रुसी तेल तथा ग्यासको ‘भल्भ’ पूर्ण रूपमा बन्द गर्ने योजना स्थगित गर्न सार्वजनिक आह्वान गर्न थालेको उल्लेख गरे। “युरोपले बुझ्न थालेको छ कि रुसी ‘तेल र ग्यासको सियो’ बाट मुक्त भएमा यो अर्को महाशक्तिको ‘ऊर्जाको किला’ मा फस्न सक्छ, जो युरोपका लागि सावधानीपूर्वक तिखारिँदै छ,” उनले भने।

इरान सङ्कटबारे बोल्दै लाभरोभले भने, “वासिङ्टन र इजरायलले इस्लामिक गणतन्त्रमाथि आक्रमण नगरेको भए के इरानले होर्मुज जलडमरूमध्य बन्द गर्न वा अरब प्रायद्वीपस्थित अमेरिकी सम्पत्तिमाथि आक्रमण गर्न कुनै कदम चाल्ने थियो? यो हुने थिएन भन्ने सबैले बुझेका छन्।”

बाल्कन क्षेत्रको सन्दर्भमा लाभरोभले रुस युरोपेली सङ्घभन्दा भिन्न रहेको र बाल्कनमा आर्थिक तथा सांस्कृतिक रूपमा एकीकृत पूर्वाधार निर्माण भएको हेर्न चाहेको बताए। यही लक्ष्य चीनको बेल्ट एन्ड रोड इनिसिएटिभले पनि लिएको उनको भनाइ थियो।

अमेरिकी नीतिको आलोचना गर्दै लाभरोभले वासिङ्टनले कुनै पनि सरकार मन नपरेमा पहिले संवाद गर्नुपर्ने सुझाव दिए। “क्युबाले दशकौंसम्म वासिङ्टनसँग संवाद अस्वीकार गरेको होइन। भेनेजुएलालगायत कुनै पनि देशले अमेरिकासँगको संवाद कहिल्यै अस्वीकार गरेको छैन। तर, अमेरिकाले नै पहिले सम्झौता गर्यो र पछि त्यसबाट पछि हट्यो,” उनले भने।