सन् २०२६ मा चीनको अन्तरिक्ष अभियान : क्षुद्रग्रह अध्ययनदेखि पुन: प्रयोग हुने रकेट र चालक दलयुक्त मिसनसम्म

बेइजिङ । चीनले सन् २०२६ मा तीव्र गतिमा अन्तरिक्ष मिसनहरू सञ्चालन गर्ने भएको छ। चीन राष्ट्रिय अन्तरिक्ष प्रशासन (सिएनएसए) का एक अधिकारीले शुक्रबार यो जानकारी दिए। यी मिसनहरूमा ‘तियानवेन–२’ को लक्षित क्षुद्रग्रहको नजिकबाट अवलोकन र दृष्टिकोण, ‘सेन्झो–२३’ सहित चालक दलयुक्त मिसन, धेरै पुन: प्रयोग हुने रकेटहरूको उडान परीक्षण, र व्यावसायिक अन्तरिक्ष क्षेत्रको उच्च गुणस्तरीय विकास समावेश छन्। सिएनएसएको प्रणाली इन्जिनियरिङ विभागका उपनिर्देशक लियु युनफेङले आगामी अन्तरिक्ष दिवसको पूर्वसन्ध्यामा आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा यी कुरा बताए।

गत वर्षलाई फर्केर हेर्दा, चीनले अन्तरिक्ष अन्वेषणमा निरन्तर प्रगति गरेको छ। सन् २०२५ मा चीनले ९२ वटा अन्तरिक्ष प्रक्षेपण मिसन सम्पन्न गरेको लियुले बताए। यो सन् २०२४ को तुलनामा ३५ प्रतिशतले वृद्धि हो। ‘तियानवेन–२’ प्रोब सफलतापूर्वक प्रक्षेपण भइसकेको छ र यो क्षुद्रग्रह ‘२०१६ एचओ३’ तर्फको स्थानान्तरण कक्षमा प्रवेश गरिसकेको छ, जसले चीनको पहिलो क्षुद्रग्रह अन्वेषण तथा नमूना फिर्ता मिसनको सुरुवात गरेको छ। यसैगरी, ‘तियानवेन–१’ मिसनले मंगल ग्रहको विश्वव्यापी तथा क्षेत्रीय सर्वेक्षण जारी राखेको छ, जसमा ३.५ टेराबाइट वैज्ञानिक डेटा अहिले विश्वभरका वैज्ञानिकहरूका लागि सार्वजनिक रूपमा उपलब्ध छ।

मानव अन्तरिक्ष क्षेत्रमा, चीनले चार वटा प्रक्षेपण मिसन र दुई वटा फिर्ता मिसन सफलतापूर्वक सम्पन्न गरेको छ, जसमा देशको पहिलो आपत्कालीन प्रक्षेपण पनि समावेश छ। चालक दलयुक्त चन्द्र अन्वेषण कार्यक्रमको तयारी निरन्तर रूपमा अगाडि बढिरहेको छ। चीनले मुख्य उद्योगहरू र सार्वजनिक उपभोग क्षेत्रहरूमा ‘बेइदोउ’ उपग्रह नेभिगेसन प्रणालीको ठूलो मात्रामा प्रयोगलाई पनि तीव्रता दिएको छ। ‘जियुआन–३ ०४’ उपग्रहको सफल प्रक्षेपणले चीनको त्रि-आयामी पृथ्वी अवलोकन क्षमतालाई थप अभिवृद्धि गरेको छ। चीनको उपग्रह इन्टरनेट प्रणालीको विकास सबै पक्षबाट तीव्र गतिमा भइरहेको छ, र नक्षत्र परिचालनका लागि ठूलो मात्रामा उत्पादन लाइनहरू द्रुत रूपमा अगाडि बढिरहेका छन्।

‘लङ मार्च–२डी’ प्रक्षेपण यानले १०० लगातार सफल प्रक्षेपण हासिल गरेको छ, जुन चिनियाँ प्रक्षेपण यानको दोस्रो प्रकार बनेको छ जसले १०० प्रक्षेपणको कोशेढुंगा पार गरेको छ। यसैगरी, ‘झुक्यु–३’ र ‘लङ मार्च–१२ए’ पुन: प्रयोग हुने प्रक्षेपण यानहरूले सफलतापूर्वक आफ्नो पहिलो उडान परीक्षण पूरा गरेका छन्। लियुले चीनको ११औं अन्तरिक्ष दिवसका लागि योजना बनाइएका कार्यक्रमहरूको पनि रूपरेखा प्रस्तुत गरे। अप्रिल २४ को वरिपरि दक्षिणपश्चिम चीनको सिचुआन प्रान्तको राजधानी चेङ्दुमा आयोजना हुने उक्त कार्यक्रममा उद्घाटन समारोह, अन्तरिक्ष विज्ञान प्रदर्शनी, र सांस्कृतिक मञ्चहरू समावेश छन्। यस वर्षको चीन अन्तरिक्ष सम्मेलन अप्रिल २३ देखि २५ सम्म हुनेछ, जसमा मुख्य मञ्चको साथै २० भन्दा बढी शैक्षिक सत्रहरू आयोजना हुनेछन्। अप्रिल २४ देखि मे ५ सम्म चेङ्दुमा एक अन्तरिक्ष विज्ञान तथा प्रविधि प्रदर्शनी आयोजना हुनेछ, जसले अन्तरिक्ष प्रविधि, अन्तरिक्ष विज्ञान, अन्तरिक्ष प्रयोग, र व्यावसायिक अन्तरिक्ष क्षेत्रको प्रगतिलाई प्रदर्शन गर्नेछ। सन् २०१६ देखि सुरु भएको अप्रिल २४ लाई चीनको अन्तरिक्ष दिवसको रूपमा मनाइन्छ, जसले सन् १९७० अप्रिल २४ मा चीनको पहिलो उपग्रह ‘डोङफाङहोङ–१’ को सफल प्रक्षेपणको सम्झना गर्दछ।