खाडीको आगो र मस्कोको चेतावनी : रुसले भन्यो, अमेरिका–इजरायलको सैन्य साहसिकता तुरुन्त रोकियोस्

काठमाडौं : पश्चिम एसियाको खाडी क्षेत्रमा बढ्दो सैन्य तनावले विश्वव्यापी चिन्ता थपिएको छ। यसैबीच, रुसले यस क्षेत्रमा जारी सशस्त्र द्वन्द्वप्रति गम्भीर चासो व्यक्त गर्दै अमेरिका र इजरायलले इरानविरुद्ध गरेको “उत्तेजनापूर्ण आक्रमण” तुरुन्त रोक्न माग गरेको छ। रुसी विदेश मन्त्रालयले शुक्रबार जारी गरेको विज्ञप्तिमा यस द्वन्द्वको अन्त्यका लागि ठोस कूटनीतिक पहल गर्न आग्रह गर्दै युद्धको विकल्प खोज्नुपर्नेमा जोड दिएको छ।

मस्कोले इरान र छिमेकी अरब राष्ट्रहरूको ऊर्जा तथा अन्य महत्वपूर्ण पूर्वाधारमा पुगेको क्षति निकै चिन्ताजनक रहेको उल्लेख गरेको छ। रुसी विदेश मन्त्रालयकी प्रवक्ता मारिया जाखारोभाले अडियो वक्तव्यमार्फत भनिन्, “हामी शत्रुताको तत्काल अन्त्यको आह्वान गर्दछौं, जो अमेरिका र इजरायलले इरानविरुद्ध गरेको अकारण आक्रमणको परिणाम हो।”

रुसले चीन, टर्की र अन्य सहमतिपूर्ण मुलुकहरूसँग मिलेर यस द्वन्द्वको समाधानका लागि राजनीतिक र कूटनीतिक माध्यमबाट सहजीकरण गर्न तयार रहेको जनाएको छ। मन्त्रालयले क्षेत्रका सबै राष्ट्रको हितलाई ध्यानमा राख्दै दीर्घकालीन स्थायित्व हासिल गर्न सहयोग गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेको छ।

रुसले आफ्नो वक्तव्यमा ओमानका विद्यामन्त्री बद्र बिन हमाद बिन हमूद अल–बुसाइदीले द इकोनोमिस्टमा १८ मार्चमा प्रकाशित गरेको विश्लेषणात्मक लेखलाई समेत उल्लेख गर्दै त्यसलाई “विचारशील र बुद्धिमत्तापूर्ण” भनेको छ। रुसी विदेश मन्त्रालयले ओमानी मन्त्रीको प्रस्ताव आफ्नो धारणासँग मेल खाने बताउँदै मध्यपूर्व र खाडी क्षेत्रमा सबै राष्ट्रको हितको सन्तुलन हुने सुरक्षा प्रणाली निर्माणको आवश्यकता रहेकोमा जोड दिएको छ।

“हामी ओमानी मन्त्रीको त्यस धारणासँग सहमत छौं, जसमा आणविक ऊर्जाका क्षेत्रमा विश्वास र पारदर्शिताका उपायहरूबारे सम्झौता गर्न र आपसी सुरक्षा ग्यारेन्टीका लागि सम्पूर्ण क्षेत्रीय वार्ता प्रक्रिया सुरु गर्नुपर्ने उल्लेख छ,” रुसी विदेश मन्त्रालयले भनेको छ।

रुसले गत केही वर्षदेखि नै खाडी क्षेत्रमा सामूहिक सुरक्षाको अवधारणा (कन्सेप्ट अफ कलेक्टिभ सेक्युरिटी) अघि सार्दै आएको स्मरण गराउँदै यस क्षेत्रमा दिगो शान्ति र सहकार्यको सम्बन्ध स्थापनाका लागि आफ्नो पहल जारी रहेको बताएको छ। मस्कोले विवाद समाधानका लागि कूटनीतिक मार्गबाटै रचनात्मक सहयोग गर्न तयार रहेको पुष्टि गरेको छ।

रुसको यो अडानले खाडी क्षेत्रमा बढ्दो तनावका बीच कूटनीतिक पहललाई नयाँ गति दिने अपेक्षा गरिएको छ। विश्व शक्ति राष्ट्र रुसले संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषद्को स्थायी सदस्यको रूपमा यस क्षेत्रमा शान्ति स्थापनाका लागि सक्रियता देखाएको यो घटनाले भूराजनीतिक समीकरणमा थप नयाँ आयाम थपेको छ।