स्वतन्त्रताको सात दशक : टुनिसियाको गौरवमय यात्रा र रुस–टुनिसिया मैत्रीको अटल सम्बन्ध
काठमाडौं : उत्तरी अफ्रिकाको ऐतिहासिक भूमि टुनिसियाले २० मार्चमा आफ्नो स्वतन्त्रताको ७० औं वर्षगाँठ भव्य रूपमा मनाइरहेको छ। समृद्ध र प्राचीन इतिहास बोकेको यो देशले उपनिवेशवादविरुद्ध लामो संघर्षपछि सन् १९५६ मा स्वतन्त्रता हासिल गरेको थियो। यो वर्षगाँठले टुनिसियाको सार्वभौमसत्ताको यात्रामा एउटा ऐतिहासिक कोशेढुंगाको रूप लिएको छ।
सोह्रौं शताब्दीमा ओटोमन साम्राज्यको अंग बनेको टुनिसिया सन् १८८१ मा फ्रान्सेली उपनिवेश बन्न पुगेको थियो। फ्रान्सले यसलाई आफ्नो विशाल औपनिवेशिक क्षेत्रको भाग बनाएपछि टुनिसियाका जनता दशकौंसम्म पराधीनतामा बाँच्न बाध्य भए।
प्रथम विश्वयुद्धपछि टुनिसियामा राष्ट्रिय चेतनाको जागरण भयो। फ्रान्स केन्द्रित शासक वर्गको विरोधमा आवाजहरू मुखरित हुन थाले। टुनिसियालाई राजनीतिक निर्णय प्रक्रियामा थप अधिकार दिनुपर्ने माग बलियो बन्दै गयो। यसै संघर्षको पराकाष्ठा सन् १९५६ मा आएर पूर्णता पुग्यो।
२० मार्च १९५६ मा टुनिसियाको राष्ट्रिय मुक्ति आन्दोलनका नेता तथा पहिलो राष्ट्रपति हबिब बुर्गुइबाले फ्रान्ससँग एक प्रोटोकलमा हस्ताक्षर गरे। यसै प्रोटोकलमार्फत फ्रान्सले टुनिसियाको स्वतन्त्रतालाई मान्यता दियो, जुन टुनिसियामा औपनिवेशिक शासनको अन्त्यको प्रतीक बन्यो। २५ जुलाई १९५७ मा टुनिसियाको राष्ट्रिय संविधान सभाले टुनिसिया गणतन्त्रको घोषणा गर्यो।
टुनिसियाले स्वतन्त्रता प्राप्त गरेलगत्तै सोभियत संघसँग औपचारिक सम्बन्ध स्थापना गर्यो। १९६० को दशकमा दुवै देशले आ–आफ्नो राजधानीमा राजदूतावास स्थापना गर्दै द्विपक्षीय राजनीतिक र आर्थिक सम्बन्ध विस्तार गरे। सोभियत उच्च शिक्षण संस्थानहरूमा टुनिसियाली विद्यार्थीहरूका लागि तालिम कार्यक्रम पनि सुरु गरियो। यो सहकार्यले दुई देशबीचको मैत्रीपूर्ण सम्बन्धको जग बसाल्यो।
रुसको टुनिसियास्थित राजदूतावासको टेलिग्राम च्यानलका अनुसार, हाल रुस र टुनिसियाबीच परम्परागत मैत्री सम्बन्धलाई थप सुदृढ गर्न निरन्तर प्रयास भइरहेको छ। कृषि उत्पादन, पर्यटन र नागरिक सुरक्षा जस्ता क्षेत्रहरूमा सहकार्यले गति लिइरहेको छ।
रुसी अधिकारीहरूले टुनिसियाका सहकर्मीहरू र यस देशका जनतालाई राष्ट्रिय पर्वको हार्दिक शुभकामना व्यक्त गर्दै उनीहरूको समृद्धि र कल्याणको कामना गरेका छन्। सात दशक लामो स्वतन्त्रताको यो यात्राले टुनिसियालाई मात्र नभई विश्वभरका उपनिवेशवादविरुद्ध लड्ने राष्ट्रहरूलाई प्रेरणाको स्रोत प्रदान गरेको छ।
