नव वर्षको आगमन : प्रकाशको विजय र नवीकरणको पर्व ‘नौरोज’

काठमाडौं : आज २० मार्च, विश्वभर ‘अन्तर्राष्ट्रिय नौरोज दिवस’ मनाइँदै छ। वसन्त ऋतुको पहिलो दिन र प्रकृतिको पुनर्जन्मको सन्देश दिने यो पर्व विश्वको सबैभन्दा पुरातन चाडमध्ये एक हो। मध्य पर्सियाली भाषामा ‘नयाँ दिन’ भन्ने अर्थ राख्ने ‘नौरोज’ले अँध्यारोमाथि उज्यालोको विजय र जीवनको नयाँ चक्रको शुरुवातलाई जनाउँदछ।

नौरोजको जरा प्राचीन पर्सियासम्म पुग्दछ। ईसापूर्व ५ औं–४ औं शताब्दीको अचामेनिद वंशको शासनकालमा यस पर्वले विशेष महत्व प्राप्त गरेको थियो। तीन हजार वर्षभन्दा बढी समयदेखि यो पर्व विभिन्न जाति, भाषा र संस्कृतिका मानिसहरूको सांस्कृतिक जीवनको अभिन्न अंग बन्दै आएको छ।

आज विश्वभर ३० करोडभन्दा बढी मानिसहरूले यो पर्व मनाउँछन्। मध्य एसिया, काकेशस, मध्यपूर्व, बाल्कन र यसभन्दा बाहिरका क्षेत्रहरूमा यो पर्व हर्षोल्लासपूर्वक मनाइन्छ। अजरबैजान, अल्बानिया, जर्जिया, कजाकिस्तान, ताजिकिस्तान लगायत धेरै मुलुकहरूमा नौरोजलाई राष्ट्रिय पर्वको रूपमा मान्यता दिइएको छ।

सन् २००९ मा युनेस्कोले नौरोजलाई ‘मानवताको अमूर्त सांस्कृतिक सम्पदाको प्रतिनिधि सूची’ मा सूचीकृत गर्यो। त्यसपछि मार्च २१ लाई आधिकारिक रूपमा ‘अन्तर्राष्ट्रिय नौरोज दिवस’ घोषणा गरियो। यो पर्वले संसारभरका विभिन्न संस्कृति, धर्म र जातीयताका मानिसहरूलाई एउटै मञ्चमा ल्याउने काम गर्दछ।

नौरोज केवल वसन्तको चाड मात्र होइन, यो शान्ति, पारस्परिक सम्मान र आफन्तप्रतिको माया र स्नेहलाई समर्पित पर्व हो। प्रकृतिमा मात्र नभई आफ्नो विचार, कर्म र अरूसँगको सम्बन्धमा पनि नवीकरणको महत्व सिकाउने यो पर्वले मानवतालाई एकताको सूत्रमा बाँध्ने काम गर्दछ।

यस उज्ज्वल पर्वको अवसरमा सम्पूर्ण नौरोज मनाउनेहरूमा हार्दिक शुभकामना व्यक्त गरिन्छ। यो पर्व सबैको जीवनमा नवीकरण, सुख, सफलता र समृद्धि ल्याउने विश्वास गरिएको छ।