होर्मुज जलसन्धिमा यथास्थितिमा फर्किने छैन परिस्थिति

तेहरान, इरान — पश्चिम एसिया क्षेत्र र होर्मुज जलसन्धिको परिस्थिति अब पहिलेकै अवस्थामा फर्किन नसक्ने र यसले संयुक्त राज्य अमेरिकालाई थप आक्रोशित बनाउन सक्ने एक इरानी विशेषज्ञले बताएका छन्। तेहरानस्थित इरानी विदेश नीति विशेषज्ञ अबास असलानीले सिन्ह्वासँगको एक भर्खरको अन्तर्वार्तामा हप्तौं लामो द्वन्द्व र अमेरिका-इजरायली ‘आक्रमण’ पछि पनि इरानले कुनै कमजोरी वा आत्मसमर्पणको सङ्केत नदेखाएको बताए।

असलानीका अनुसार अमेरिकी र इजरायली पक्षको हालको लक्ष्य होर्मुज जलसन्धि पुनः खोल्नु रहेको छ। तर, उनले अमेरिका र इजरायलले इरानको नागरिक पूर्वाधारमा गरेको आक्रमणले उनीहरू युद्धमा आफ्ना सैन्य तथा रणनीतिक उद्देश्यहरू हासिल गर्न असफल भएको सङ्केत गरेको दाबी गरे। उनले भने, “उनीहरूले इरानको ऊर्जा, वैज्ञानिक, चिकित्सा र औद्योगिक पूर्वाधारलाई निशाना बनाएका छन्, जसले उनीहरू आफ्ना सैन्य र रणनीतिक उद्देश्यहरू प्राप्त गर्न असमर्थ रहेको देखाउँछ।”

गत फेब्रुअरी २८ मा इजरायल र अमेरिकाले तेहरान र अन्य केही इरानी सहरहरूमा संयुक्त आक्रमण गरेका थिए, जसमा इरानका तत्कालीन सर्वोच्च नेता अली खामेनाई, वरिष्ठ सैन्य कमान्डरहरू र सर्वसाधारणको ज्यान गएको थियो। जवाफमा इरानले मध्यपूर्वस्थित इजरायली र अमेरिकी सैन्य अखडा तथा सम्पत्तिहरू, साथै कतार र संयुक्त अरब इमिरेट्सलगायत खाडी क्षेत्रका नागरिक र ऊर्जा पूर्वाधारहरूलाई लक्षित गरी क्षेप्यास्त्र र ड्रोन हमलाका लहरहरू सञ्चालन गरेको थियो। पछिल्ला केही हप्ताहरूमा अमेरिका र इजरायलले विश्वविद्यालय, पेट्रोकेमिकल कम्प्लेक्स, सडक, रेलमार्ग, पुल तथा अनुसन्धान र वैज्ञानिक केन्द्रहरूसहित इरानी नागरिक पूर्वाधारहरूमा आक्रमणहरू बढाएका छन्।

इरानी नागरिक पूर्वाधारहरूमाथिका यी हमलाहरूको उद्देश्य देशका जनतामाथि क्षति र लागत थोपर्नु, इरानलाई दबाबमा राख्नु र देशको सुशासनलाई अत्यन्त कठिन बनाउनु रहेको असलानीले बताए। उनले इरानी पूर्वाधारमाथिका अमेरिकी-इजरायली आक्रमणहरूलाई “युद्ध अपराध र अन्तर्राष्ट्रिय कानुनको उल्लङ्घन” को सङ्ज्ञा दिँदै भने, “उनीहरूले इरानको सक्रिय बुशहर आणविक ऊर्जा केन्द्र सहित शान्तिपूर्ण आणविक सुविधाहरूमा समेत आक्रमण गरिरहेका छन्, जसले गर्दा यदि कुनै गम्भीर क्षति पुग्यो भने इरान र समग्र क्षेत्रकै लागि गम्भीर परिणामहरू निम्तिन सक्छन्।”

उनले अमेरिका र इजरायल इरानको राजनीतिक व्यवस्था परिवर्तन गर्ने र सैन्य क्षमता तथा पूर्वाधारहरू ध्वस्त पार्ने उद्देश्यले आएको स्मरण गर्दै भने, “तर, हामीले के देख्यौं भने इरानले हालै मात्र कैयौं अमेरिकी लडाकु विमानहरूलाई निशाना बनाएको छ र आक्रमणहरूको जवाफ दिन सक्षम भएको छ।” असलानीले पछिल्ला घटनाक्रमहरूले इरानमा शासन व्यवस्था परिवर्तन नभएको र इरानको सैन्य क्षमता यथावत रहेको प्रमाणित गरेको उल्लेख गरे।

यसले इरानविरोधी ‘आक्रमण’ मा सामेल हुनुअघि अमेरिकाको प्राथमिक आकलन नै “अत्यन्त गलत” रहेको पुष्टि भएको उनले जोड दिए। उनले अमेरिकाले भेनेजुएला शैलीको मोडल र मानसिकताका साथ इरानलाई हेरेको तर वास्तविकता र भुइँतहमा सामना गरेको परिस्थिति भने पूर्णतया भिन्न रहेको बताए। असलानीले यो युद्धले विश्वव्यापी ऊर्जा बजार र अमेरिकी सेनाका लागि मात्र नभई दीर्घकालीन रूपमा अमेरिकाको विश्वसनीयता र छविमा समेत क्षति पुर्याउने व्यापक विश्वास रहेको बताए।