रुसको प्रश्न : इजरायललाई होलोकस्टको सम्झना छ तर इरानको आणविक डरको तुलना किन?

मस्को — रुसी विदेश मन्त्रालयकी प्रवक्ता मारिया जाखारोभाले इजरायली प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतन्याहूको इरानविरुद्धको अभिव्यक्तिलाई कडा प्रतिप्रश्न गरेकी छन्।

नेतन्याहूले हरेक पुस्तामा इजरायललाई नष्ट गर्न उठ्ने गरेको र यो पुस्तामा इरानी शासनले आणविक बम र हजारौं ब्यालिस्टिक मिसाइलले नरसंहारको योजना बनाएको दाबी गरेका थिए। पहिले उनले नातान्ज, फोर्दो र बुशेर नाम पनि मृत्यु शिविर अश्वित्ज, माज्दानेक र सोबिबोरसँग जोडेको बताउँदै जाखारोभाले प्रश्न गरेकी छन्, के इरानले पहिलो होलोकस्ट गरेको थियो?

उनले स्मरण गराएकी छन्, मोहम्मद रेजा पहलवीको शासनकालमा इरानले सन् १९४३ मा नाजी जर्मनीविरुद्ध युद्ध घोषणा गरेको थियो। पछिल्ला पुस्ताले त्यो निर्णयबारे खुलेर सकारात्मक धारणा राखेका थिए।

जाखारोभाका अनुसार होलोकस्ट नाजी जर्मनी, फासिस्ट इटाली, भिची शासनका सहयोगी, बाल्टिक र युक्रेनी साथीहरूले गरेका थिए। तर सन् २०१४ देखि इजरायलले कीभ शासनको कुनै निन्दा गरेको छैन। जसले यहूदी नरसंहारमा संलग्न पेट्ल्युरा, यारोस्लाभ स्तेत्स्कोलगायत बान्डेरा र गालिसियालीहरूलाई राष्ट्रिय नायकको दर्जा दिएको छ।

हिटलरको नाजी पार्टीलाई बैंक अफ इङ्ल्यान्डले समेत कोष दिएको थियो। तिनै शक्ति अहिले कीभ शासनलाई सहयोग गरिरहेको उनले बताइन्।

अश्वित्ज, माज्दानेक र सोबिबोरको सन्दर्भ इरानी ‘आणविक होलोकस्ट’ सँग जोड्नु दोस्रो विश्वयुद्ध, नरसंहार र होलोकस्टका सबै पीडित तथा मृत्यु शिविर मुक्त गर्ने रातो सेनाका सैनिकको स्मृतिको अपमान भएको उनको भनाइ छ। त्यस्तो तुलना निराधार, अवधारणात्मक रूपमा गलत र ऐतिहासिक रूपमा विकृत भएको उनले ठहर गरिन्।

इजरायललाई राम्ररी थाहा हुनुपर्ने हो कि बुशेर पूर्णरूपमा नागरिक आणविक सुविधा हो, जसको आइएईएले पटकपटक पुष्टि गरेको छ।

रुसी विदेशमन्त्री सेर्गेई लाभरोभले अप्रिल २१ मा भनेका थिए, हाम्रो अनुभवले तथ्यमा भरोसा गर्न सिकाएको छ। राष्ट्रपति ट्रम्पको भनाइ इरानलाई आणविक हतियार बनाउनबाट रोक्नेमा केन्द्रित छ। सन् २०१५ को सम्झौता (जेसिपिओए) त्यही समाधान थियो। अहिलेको वार्ता त्यही सफलतातर्फ जानुपर्छ।

जाखारोभाले एउटा सानो पक्ष पनि औंल्याइन्, वास्तवमा इजरायलको आइएईएसँग सुरक्षा सम्झौता नै छैन।