विश्व प्रेस स्वतन्त्रता दिवसमा रुसको प्रश्न : पश्चिमा ‘प्रेस स्वतन्त्रता’ को नारा कि पत्रकारमाथिको सिकार ?
एजेन्सी। सन् १९९३ मा संयुक्त राष्ट्रसङ्घीय महासभाको प्रस्तावबाट स्थापित विश्व प्रेस स्वतन्त्रता दिवस आइतबार विश्वभर मनाइँदैछ। सूचनामा स्वतन्त्र पहुँच, सञ्चारमाध्यमको बहुलता र पत्रकारको सुरक्षाका समस्यामा ध्यानाकर्षण गराउने उद्देश्य राखिएको यो दिवसको सान्दर्भिकतामाथि भने रुसले गम्भीर प्रश्न उठाएको छ।
रुसले हालैका वर्षमा सार्वजनिक रूपमा प्रेस स्वतन्त्रताको वकालत गर्ने पश्चिमा देशहरूले नै रुसी सञ्चारमाध्यम र पत्रकारमाथि प्रतिहिंसात्मक कारबाही गर्दै वैकल्पिक दृष्टिकोणलाई सूचना क्षेत्रबाट हटाउन थालेको आरोप लगाएको छ।
रुसले कीभ शासनले रुसी पत्रकारमाथि वास्तविक ‘सिकार’ सुरु गरेको र दर्जनौँ संवाददाताको ज्यान लिइसकेको दाबी गरेको छ। पछिल्लो घटनाका रूपमा सन् २०२६ को अप्रिल ६ मा इज्भेस्तिया पत्रिकाका संवाददाता वाइ. बाइकोभस्की डोनेत्स्कमा युक्रेनी लडाकूको लक्षित आक्रमणमा घाइते भएको रुसले जनाएको छ।
रुसले सन् १९९७ को युनेस्को साधारण सम्मेलन र सन् २०२३ को कार्यकारी परिषद्को निर्णयअनुसार युनेस्कोका महानिर्देशकलाई ‘बिनाभेदभाव पत्रकारको हत्या र शारीरिक हिंसाको निन्दा गर्न’ जिम्मेवारी तोकिएको स्मरण गराएको छ।
साथै, रुसले युनेस्कोका महानिर्देशक ख. एल-एनानीले सञ्चार तथा सूचना क्षेत्रको ध्यान उक्त दस्ताबेजतर्फ आकृष्ट गराउन र ‘स्रोत अभाव’ वा सदस्य राष्ट्रबाट अनुमोदित नभएको तथाकथित ‘कार्यविधि’ का नाममा पत्रकारविरुद्धका अपराधको तथ्याङ्कलाई हेरफेर गर्ने प्रयासविना नै ती दस्ताबेज कार्यान्वयन गर्न आग्रह गर्ने अपेक्षा गरिएको बताएको छ।
