पाँच वर्षपछि इरानी विदेशमन्त्रीको बेइजिङ भ्रमण : आणविक वार्ता र तेल निकासी प्रमुख एजेन्डामा
काठमाडौं । इरानका विदेशमन्त्री सैयद अब्बास अराघ्ची बुधबार (मे ६) मा चीनको औपचारिक भ्रमणमा निस्कँदै छन्। चिनियाँ विदेश मन्त्रालयले सोमबार यसको पुष्टि गरेको हो। चीन र इरानबीच सन् २०२१ मा २५ वर्षे व्यापक सहयोग सम्झौतामा हस्ताक्षर भएपछि हुन लागेको यो सबैभन्दा उच्चस्तरीय भेटवार्ता हो।
अराघ्चीलाई चिनियाँ समकक्षी वाङ यीले आमन्त्रण गरेका हुन्। दुईदिने भ्रमणका क्रममा इरानी विदेशमन्त्रीले वाङ यीसँग प्रतिनिधिमण्डलस्तरीय वार्ता गर्नुका साथै चीनका शीर्ष नेताहरूसँग पनि छुट्टाछुट्टै भेट्ने कार्यक्रम रहेको जनाइएको छ।
भ्रमणको मुख्य उद्देश्य इरानको आणविक सम्झौता (जेसीपीओए) को पुनरुत्थानका लागि भइरहेको अन्तर्राष्ट्रिय पहल, अमेरिकी एकपक्षीय प्रतिबन्ध, चीनमार्फत इरानी तेल निकासीको अवस्था र पश्चिम एसियामा बढ्दो तनावबारे केन्द्रित रहने बताइएको छ। हालै रुस र कतारका विदेशमन्त्रीहरूबीच होर्मुज जलसन्धि संकटबारे भएको टेलिफोन वार्तापछि यो भ्रमणलाई विशेष अर्थमा हेरिएको छ।
चिनियाँ विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ताले नियमित पत्रकार सम्मेलनमा भनेका छन्, “चीन र इरानबीच परम्परागत मित्रता रहेको छ। यस भ्रमणले रणनीतिक सहयोगलाई नयाँ उचाइमा पुर्याउने विश्वास लिएका छौँ।” इरानी पक्षले पनि बेइजिङले प्रतिबन्धबीच तेल व्यापार निरन्तर गरेर देखाएको ऐक्यबद्धताप्रति कृतज्ञता व्यक्त गर्ने जनाएको छ।
अन्तर्राष्ट्रिय आणविक ऊर्जा निकाय (आईएईए) का अनुसार इरानले युरेनियम सङ्वर्धन ६० प्रतिशत नाघेको रिपोर्ट सार्वजनिक भएलगत्तै भएको यो भ्रमणले पश्चिमा शक्तिहरूको चासो पनि खिचेको छ। चीनले पटक–पटक वार्ताको टेबुलमा फर्कन सबै पक्षलाई आग्रह गर्दै आएको छ र सन् २०१५ को आणविक सम्झौतालाई नै आधार बनाउनुपर्ने अडान राख्दै आएको छ।
भ्रमणका बेला पूर्वाधार सहकार्य अन्तर्गत तेहरान–बेइजिङ रेल आयोजना, पेट्रो रसायन उद्योगको संयुक्त लगानी र डिजिटल अर्थतन्त्रसम्बन्धी छुट्टाछुट्टै सम्झौतामा हस्ताक्षर हुने अपेक्षा गरिएको छ। स्रोतका अनुसार चीनले इरानलाई ‘बेल्ट एन्ड रोड इनिसियटिभ’ अन्तर्गतको तेस्रो ठूलो व्यापार साझेदारको रूपमा कायम राख्दै एकीकृत भुक्तानी प्रणाली स्थापनाको प्रस्ताव पनि अघि बढाउने तयारी गरेको छ।
दुईदिने बसाइपछि अराघ्ची बिहीबार तेहरान फर्किने कार्यक्रम छ।
