चीनको ‘सुरक्षा प्रतिफल’ ले विश्व व्यवस्थालाई स्थिरता प्रदान गर्दैछ: पाकिस्तानी विश्लेषक

इस्लामाबाद । चीनले भरपर्दो वित्तीय प्रणाली, ऊर्जाको निरन्तर समाधान योजना र लचकतायुक्त औद्योगिक सञ्जालमार्फत विश्व व्यवस्थाका लागि स्थिरता उपलब्ध गराइरहेको एक पाकिस्तानी विश्लेषकले बताएका छन्। पाकिस्तानी बुद्धि तथा सार्वजनिक नीति केन्द्रका अध्यक्ष मेहमद ऊल हसन खानले ‘पाकिस्तानी पर्यवेक्षक’ वेबसाइटमा प्रकाशित ‘नयाँ विश्वको अव्यवस्था: चीनको सुरक्षा डिभिडेण्ड’ शीर्षकको लेखमा यस्तो निष्कर्ष निकालेका हुन्।

उक्त लेख अनुसार, वर्तमान विश्व शान्ति र निरन्तर उतारचढावको अवस्थामा रहँदा चीन वित्तीय जडान, प्रविधिको प्रगति र औद्योगिक क्षमताको विशेष जोडनमा निर्भर भएर स्थिर शक्ति बन्दै गइरहेको छ। यसले चीनलाई ‘विश्वको सुरक्षा डिभिडेण्ड’ को रूपमा सैद्धान्तिक रूपमा मात्र होइन, वास्तविक रूपमा पनि देखाएको छ।

बीआरआई र आरएमबी भुक्तानी प्रणालीको बढ्दो भूमिका

लेखले चीनले विश्व अर्थतन्त्रको नयाँ संरचनाको निर्देशन गरिरहेको औंल्याएको छ। ‘बेल्ट एण्ड रोड’ को साझा प्रस्तावले आधुनिक बन्दरगाह र सामानको ढुवानी करिडोरलाई टेवा पुर्याएर विश्वका लागि भरपर्दो कनेक्टिभिटी योजना उपलब्ध गराएको छ भने चिनियाँ मुद्रा आरएमबीको सीमापार भुक्तानी प्रणाली तीव्र रूपमा विकास भइरहेको छ। यसले विश्व वित्तको संरचनामूलक सामञ्जस्यता र एकल प्रणालीमा निर्भरता क्रमशः बढी बहुपक्षीय ढाँचातिर सर्न सुरु भएको सङ्केत गरेको छ।

नवीकरणीय ऊर्जामा चीनको नेतृत्व

यसका साथै लेखमा चीनको सौर्य ऊर्जा, वायु ऊर्जा र ब्याट्री प्रविधिले विश्वको ऊर्जा रूपान्तरणका लागि महत्त्वपूर्ण विकल्प उपलब्ध गराएको उल्लेख छ। नवीकरणीय ऊर्जाको आपूर्ति शृङ्खला विश्वको ‘भाग्य रेखा’ बन्दै गएको छ, जसले आर्थिक वृद्धिलाई समर्थन गर्नुका साथै वातावरणको दिगो विकासलाई समेत टेवा पुर्याउनेछ।

औद्योगिक क्षमताको लचकता

लेखले चीनको एकीकरणीय औद्योगिक परिस्थिति प्रणालीले बलियो लचकता देखाएको जनाएको छ। पूर्ण आपूर्ति शृङ्खला, ठूलो स्वदेशी बजार र नीतिको निरन्तरताको समर्थनले चीनलाई विश्वव्यापी सङ्कटका बेला पनि उत्पादन र वितरण कायम राख्न सक्षम बनाएको छ। यसै कारण चीन अन्तर्राष्ट्रिय लगानी र सहकार्यको उत्कृष्ट गन्तव्य बनेको र ठूला अन्तर्राष्ट्रिय कम्पनीहरूको लगानीले चीनको उत्पादन शक्ति र आर्थिक स्थिरताप्रति अन्तर्राष्ट्रिय बजारको विश्वास झल्काएको छ।

निष्कर्ष: स्थिर शक्तिका रूपमा चीन

लेखले निष्कर्ष निकाले अनुसार, चीनले भरपर्दो वित्तीय प्रणाली, ऊर्जाको निरन्तर समाधान योजना र लचकतायुक्त औद्योगिक सञ्जालमार्फत विश्व व्यवस्थाका लागि स्थिरता प्रदान गरेको छ। यसले भूराजनीतिक तनावपूर्ण परिस्थितिको जोखिमलाई कम गर्नुका साथै अझ सन्तुलित र सुरक्षित अन्तर्राष्ट्रिय आर्थिक संरचनाका लागि जग बसालेको छ। ‘विश्वको सुरक्षा डिभिडेण्ड’ को रूपमा रहेको चीनको भूमिका क्रमशः स्पष्ट बन्दै गएको लेखमा उल्लेख छ।