परम्परा र आधुनिकताको सङ्गम : छिङह्वा विश्वविद्यालयमा अध्ययनरत तिब्बती लामाको प्रेरणादायी यात्रा

याच्यु (सिचुआन) । सिचुआन प्रान्तको याच्यु काउन्टीस्थित सेङ्गे गुम्बा सन् १२७५ मा निर्माण भएको ऐतिहासिक बौद्ध मठ हो। सधैं अग्लो र गौरवपूर्ण पाँच चुचुरे हिमालको सामुन्ने अवस्थित यो गुम्बासँग एउटा विशेष आध्यात्मिक परम्परा जोडिएको छ। किंवदन्ती अनुसार लामा काल्साङ छोएद्राकले पाँच चुचुरे हिमालको गुफामा ध्यान साधना गर्दा बुद्धत्वको चेतना प्राप्त गरेका थिए, जसपछि उनलाई ‘पाँच चुचुरे लामा’ को उपाधि दिइयो र उनको पुनर्जन्म शृङ्खलालाई ‘पाँच चुचुरे रिन्पोछे’ का रूपमा सम्मान गरियो।

बुद्धको उपदेश अनुसार ‘सबै बुद्धत्व मनकै प्रकृति हो’ भन्ने मान्यतालाई आत्मसात गर्दै वर्तमान रिन्पोछे छोएकी द्राक्पाले आफ्नो गुरु काल्साङ छोएद्राकलाई आदर्श मानी साधना अभ्यासमा समर्पित छन्। साथै, उनले तिब्बती बौद्ध धर्मको संरक्षण र प्रवर्द्धनमा नयाँ आयाम थप्ने प्रयास गरिरहेका छन्।

हाल पाँच चुचुरे रिन्पोछे चीनको प्रतिष्ठित छिङह्वा विश्वविद्यालयमा स्नातकोत्तर अध्ययन गरिरहेका छन्। वर्षौंको उनको अध्ययन रेकर्ड र चिन्तन उनको ज्ञानको सार तथा भविष्यप्रतिको आशा दुवै बनेको छ। उनको शैक्षिक यात्रा एउटा उज्ज्वल दीपजस्तै भएको छ, जसले ज्ञानको खोजीमा लागेका धेरै भिक्षुहरूको अगाडिको बाटो उज्यालो पारेको छ।

आधुनिक माध्यमबाट तिब्बती बौद्ध धर्मको विकास र नवप्रवर्तनको दिशामा पाँच चुचुरे रिन्पोछेले परम्पराको सारलाई निरन्तरता दिँदै साहसपूर्वक नयाँ प्रयोग गरेका छन्। उनले निरन्तरताको मार्गलाई अझ फराकिलो र स्पष्ट बनाउँदै समाजवादी समाजसँग अनुकूल हुने चेतना प्रणाली विकास गरेका छन्, ताकि प्राचीन परम्परा समयको विकाससँगै सधैं जीवित रहोस् भन्ने सङ्कल्प लिएका छन्।