अबोबोको मुहार फेर्ने चिनियाँ नाला : बर्सेनिको डुबानबाट मुक्ति पाएका आइभोरियनको कथा

आबिद्जान (कोटे डी आइभोर) । पश्चिम अफ्रिकी मुलुक कोटे डी आइभोरको आर्थिक राजधानी आबिद्जानको उत्तरी भागमा पर्ने अबोबो कम्युनमा मे महिनाको सुरुवातमा परेको भारी वर्षापछि पनि सडकहरू तुरुन्तै सामान्य यातायातको अवस्थामा फर्किए। नयाँ निर्मित जल निकास नालाहरूमा वर्षाको पानी तीव्र गतिमा बगेर गयो र सडकहरूमा व्यापक डुबान भएन। जल निकास संरचनाका दुवै किनारमा भर्खरै पक्की गरिएका सडकहरू सफा र सहज रूपमा पहुँचयोग्य रहे। बालबालिकाहरू फुटबल मैदानमा रमाइरहेका थिए भने स्थानीय बासिन्दाहरू सार्वजनिक स्थलको हरियालीबीच कुराकानीमा मस्त थिए।

तर, केही वर्षअघिसम्म यो क्षेत्र मौसमी डुबानका लागि चिनिन्थ्यो। २३ वर्षीय स्थानीय विद्यार्थी ओनेजी साहीले सिन्ह्वासँग भने, “जब यो परियोजना सुरु भयो, यो क्षेत्र वर्षायाममा निरन्तर डुबानमा पर्थ्यो। तर, काम सकिएपछि हामी स्पष्ट रूपमा देख्न सक्छौं कि डुबान घटेको छ। छिमेक अहिले राम्रोसँग व्यवस्थित छ र यसले अबोबोका जनतालाई ठूलो फाइदा पुर्याएको छ।” उनले नयाँ खेलकुद स्थल, सार्वजनिक शौचालय, हरियाली क्षेत्र र अन्य सुविधाहरू पनि स्थापना भएको बताए। “यो हेर्न सुन्दर छ र मानिसहरू यहाँ धेरै मनोरञ्जनका लागि आउँछन्,” उनले थपे।

आबिद्जानमा उष्णकटिबन्धीय वर्षावन जलवायु छ, जहाँ अप्रिलदेखि जुलाईको मध्यसम्म ठूलो वर्षायाम र सेप्टेम्बरदेखि नोभेम्बरसम्म सानो वर्षायाम हुन्छ। भारी वर्षाका बेला सहरको जल निकास प्रणालीमा ठूलो दबाब पर्छ। १५ लाखभन्दा बढी जनसङ्ख्या भएको अबोबो अपर्याप्त जल निकास पूर्वाधारका कारण लामो समयदेखि सहरी डुबानको सिकार हुँदै आएको थियो। स्थानीय बासिन्दाहरू सम्झन्छन् कि भारी वर्षाले केही तल्ला क्षेत्रहरू तुरुन्तै डुबाउँथ्यो, सडकहरू अवरुद्ध हुन्थे र घरहरू डुबानमा पर्थे। आँधीपछि सडकहरूमा हिलो र फोहोरको थुप्रो लाग्थ्यो, जसले बासिन्दाहरूलाई असुविधा र सुरक्षा जोखिम सिर्जना गर्थ्यो।

यो रूपान्तरणको सुरुवात एक चिनियाँ कम्पनीले गरेको सहरी जल निकास परियोजनाबाट भयो। पावर कन्स्ट्रक्सन कर्पोरेसन अफ चाइना (पावरचाइना) ले सञ्चालन गरेको अबोबो आँधीपानी निकास तथा सडक निर्माण परियोजनामा खुला नहर र कल्भर्टसहित ७.७ किलोमिटर सहरी जल निकास प्रणाली, नालाका दुवै किनारका सडकहरूको अस्फाल्ट पक्कीकरण र बास्केटबल तथा फुटबल मैदान, सार्वजनिक शौचालय, बासिन्दाका लागि मनोरञ्जन क्षेत्र र सडक बत्तीजस्ता सार्वजनिक सुविधाहरूको निर्माण समावेश थियो। चिनियाँ परियोजना प्रबन्धक झाङ लिदोङका अनुसार पहिलो चरणमा जल निकास प्रणालीको निर्माणमा केन्द्रित थियो भने दोस्रो चरणमा नालाका दुवै किनारका सबै सडकहरूको स्तरोन्नति र बासिन्दाका लागि सहायक सार्वजनिक सुविधाहरू उपलब्ध गराइयो। “आबिद्जानमा मे महिनाको वर्षायाम आउनुअघि नै सातवटा सम्पन्न जल निकास खण्डहरूले सहरी डुबानको सामना गर्न र पानी निकासको आवश्यकता पूरा गर्न आफ्नो क्षमता प्रदर्शन गरिसकेका थिए,” उनले भने।

झाङका अनुसार अबोबो परियोजनाको सफल कार्यान्वयनका कारण परियोजना स्वामीले पछि पावरचाइनालाई आबिद्जानकै कोकोडी कम्युनमा अर्को सहरी जल निकास परियोजना सुम्पियो, जुन कूल ११ किलोमिटर लामो हुनेछ र हाल करिब ३५ प्रतिशत सम्पन्न भइसकेको छ।

जल निकास नालाका किनारमा कुनै बेला झारपातले ढाकिएका र फोहोरले भरिएका क्षेत्रहरू अहिले सफा र रमणीय सार्वजनिक स्थलमा रूपान्तरण भएका छन्। विगत दुई वर्षदेखि नजिकै वेल्डिङ कार्यशाला सञ्चालन गर्दै आएका जिएपे सोरोले यो परियोजनाले स्थानीय वातावरणमा ठूलो सुधार ल्याएको बताए। “यहाँ अबोबोमा पहिले वर्षाले धेरै क्षति पुर्याउँथ्यो। तर, जल निकास नहर र उनीहरूले गरेको परियोजनाले अवस्था धेरै सुधार भएको छ,” उनले भने। सुधारिएको वातावरणले ग्राहकहरूलाई आफ्नो कार्यशालासम्म पुग्न सहज बनाएको उनको भनाइ छ। “अब म आफ्नो परिवारको पालनपोषण गर्न र हाम्रो दैनिक आवश्यकता पूरा गर्न सक्छु,” उनले थपे।

सन् २०२१ देखि यस परियोजनामा अनुवादकका रूपमा कार्यरत बिएनभेनु योभोले पनि अबोबोमा आएको रूपान्तरण देखेका छन्। “आज वर्षायाममा पनि तपाईं स्पष्ट रूपमा देख्न सक्नुहुन्छ कि नजिकै पानी जमेको छैन र घरहरू पहिलेजस्तो डुबानमा पर्दैनन्,” उनले भने। योभोका अनुसार यो परियोजनाले वातावरणमा मात्र सुधार ल्याएको छैन, स्थानीय बासिन्दाका लागि रोजगारीका अवसरसमेत सिर्जना गरेको छ। “परियोजनाभरि धेरै मानिसहरूले काम गर्न र आफ्नो परिवार तथा घरखर्च चलाउन सके। हामी भन्न सक्छौं कि यो परियोजनाले अबोबोका जनतामा साँच्चिकै सकारात्मक प्रभाव पारेको छ,” उनले भने।

यस वर्षको ठूलो वर्षायाम सुरु भइसक्दा पनि अबोबोका बासिन्दाहरू अब सडक अवरुद्ध वा गम्भीर डुबानको चिन्ता गर्दैनन्। किनकि ७.७ किलोमिटर लामो जल निकास नहरले उनीहरूको समुदाय र दैनिक जीवनलाई चुपचाप रूपान्तरण गरिरहेको छ।