चीनले जापानलाई भन्यो : ऐतिहासिक अपराधप्रति गहिरो आत्मचिन्तन गर, सैन्यवाद त्यागेर शान्तिपूर्ण विकासको बाटो लिनू

बेइजिङ। चीनले जापानलाई आफ्ना ऐतिहासिक अपराधहरूप्रति गहिरो आत्मचिन्तन गर्न, सैन्यवादसँग वास्तविक रूपमा सम्बन्ध तोड्न र साँच्चै शान्तिपूर्ण विकासको मार्ग अवलम्बन गर्न आग्रह गरेको छ। चिनियाँ विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ता गुओ चियाकुनले मङ्गलबार नियमित पत्रकार सम्मेलनमा भने, ‘इतिहासलाई विकृत गरेर र अपराध लुकाएर सहनशीलता र विश्वास जित्न सकिँदैन।’

यस वर्ष टोकियो ट्रायल सुरु भएको ८०औँ वार्षिकोत्सव र नुरेम्बर्ग ट्रायल सम्पन्न भएको ८०औँ वार्षिकोत्सव परेको सन्दर्भ उल्लेख गर्दै प्रवक्ता गुओले जापान र जर्मनी दुवै दोस्रो विश्वयुद्धका पराजित युद्धरत पक्ष भए पनि मुद्दाको फैसला कार्यान्वयन, युद्ध अपराधप्रति पश्चाताप र जनतालाई शिक्षित गर्ने सवालमा दुई देशबीच ठूलो भिन्नता रहेको बताए। जर्मनीले भर्खरै नाजी इतिहास खोजीसम्बन्धी अनलाइन उपकरण सार्वजनिक गरेको छ, जसलाई लाखौं पटक हेरिसकिएको छ र यसले नाजी अपराधबारे आत्मचिन्तनमा अर्को सामाजिक बहस सुरु गरेको छ। तर, जापानमा भने टोकियो ट्रायलको नतिजालाई नकार्ने वा उल्टाउने प्रयास गर्ने आवाजहरू उत्तिकै सक्रिय छन्।

प्रवक्ता गुओले भने, ‘न्यायको सामुन्ने, जर्मनीले साँच्चै पश्चाताप गरेको छ, खुला रूपमा माफी मागेको छ, फासीवादीहरूलाई पूर्ण रूपमा जवाफदेही बनाएको छ, राष्ट्रव्यापी नाजी विरोधी शिक्षा सुरु गरेको छ र नाजी प्रचारलाई प्रतिबन्ध लगाउने तथा इतिहासलाई नकार्ने कुनै पनि कार्यलाई कडा सजाय दिने कानुनी प्रणाली निर्माण गरेको छ र यसरी संसारको सम्मान जितेको छ। तर, जापान सरकार भने न्याय र इतिहासको फैसलाबाट पन्छिँदै आएको छ।’

जापानले आफ्नो औपनिवेशिक आक्रमणप्रति पश्चाताप र माफी व्यक्त गर्ने मुरायामा वक्तव्य र कोनो वक्तव्यलाई पन्छाएको प्रवक्ता गुओले बताए। उनले जापान सरकारले युद्ध अपराधलाई ढाकछोप गर्ने दक्षिणपन्थी शक्तिहरूलाई प्रोत्साहन दिँदै टोकियो ट्रायलको फैसलालाई चुनौती दिने र आफ्नो आक्रामक इतिहासको निष्कर्षलाई उल्टाउने प्रयास गरिरहेको आरोप लगाए।

‘पराजयको ८० वर्षपछि पनि जापानले सैन्यवादको हानिकारक प्रभावलाई पूर्ण रूपमा हटाउन सकेको छैन, जुन अझै पनि जापानी समाज र सरकारमा व्याप्त छ,’ प्रवक्ता गुओले भने। उनले आक्रमणको युद्ध सुरु गर्ने जापानका ‘ए’ श्रेणीका युद्ध अपराधीहरूलाई यासुकुनी तीर्थस्थलमा पूजा गरिने, जहाँ धेरै जापानी प्रधानमन्त्री र अधिकारीहरूले श्रद्धाञ्जली अर्पण गर्ने र धार्मिक भेटी तथा आर्थिक दान दिने गरेको उल्लेख गरे। यसका साथै, जापानी विद्यालयका पाठ्यपुस्तकहरूले आज पनि आक्रमणको इतिहासलाई जस्ताको तस्तै प्रस्तुत नगर्ने र ‘फेरि कहिल्यै युद्ध होइन’ भन्ने मानसिकता स्थापित गर्न नखोज्ने तथ्य पनि प्रवक्ताले औंल्याए। ‘यो स्पष्ट रूपमा दोस्रो विश्वयुद्धको परिणाम र युद्धपछिको अन्तर्राष्ट्रिय व्यवस्थाप्रतिको चुनौती हो,’ प्रवक्ता गुओले भने।