वसन्तको फूलले पनि ल्याउन सक्छ स्वास्थ्य समस्या : के हो फूलको परागकणबाट हुने एलर्जी र कसरी जोगिने ?

ल्हासा। वसन्त ऋतुको आगमनसँगै चारैतिर फूलहरू ढकमक्क फुल्न थाल्दा धेरैको मनमा खुसी छाउँछ। तर, फूलको परागकण (पोलेन) शरीरमा नमिल्ने व्यक्तिहरूका लागि भने यो मौसम शारीरिक असहजता र चिन्ताको विषय बन्न सक्छ। विज्ञहरूका अनुसार धेरै मानिसले फूलको नजिक नपुग्दा र फूललाई छुँदा पनि परागकणको एलर्जी भोग्नुको मुख्य कारण सुन्दर देखिने फूलहरू नभई हावामार्फत परागकण फैलाउने रूखहरू हुन्, जस्तै सल्ला, भोटेपाइन, बाँसलगायतका वनस्पति।

फूलको परागकण शरीरमा नमिल्ने एलर्जीको लक्षण मानिसको प्रतिरक्षा प्रणालीले सामान्यतया हानिरहित पदार्थहरू जस्तै परागकण वा खानेकुराप्रति अत्यधिक प्रतिक्रिया जनाउनु हो। परागकण शरीरमा प्रवेश गर्ने मार्गअनुसार लक्षणहरू पनि फरक–फरक देखिन्छन्। नाकबाट प्रवेश गर्दा हाच्छिउँ आउने, नाक बग्ने, नाक बन्द हुने र चिलाउने, सास फेर्न कठिनाइ हुनेजस्ता समस्या हुनसक्छ। आँखाको नानीबाट प्रवेश गर्दा आँखा चिलाउने, आँखामा केही परेको महसुस हुने, बारम्बार आँखा मिच्नुपर्ने र आँखाबाट पानी बग्ने हुनसक्छ। छालाको सम्पर्कबाट प्रवेश गर्दा अनुहार र घाँटीजस्ता खुला भागमा रातो बिमिरा निस्कने र चिलाउने समस्या देखिन सक्छ।

यस समस्याबाट जोगिन विज्ञहरूले केही महत्त्वपूर्ण सुझाव दिएका छन्। पहिलो, परागकणको मात्राबारे पूर्वजानकारी लिँदै परागकणको स्तर उच्च हुँदा बाहिर ननिस्कने। दोस्रो, बाहिर जाँदा मास्क र चश्मा लगाउने तथा घर फर्केपछि तुरुन्तै अनुहार र हात सफा गर्ने र लुगा फेर्ने। तेस्रो, चिकित्सकको सल्लाहअनुसार औषधि सेवन गर्ने र शरीरमा असहजता देखिनुभन्दा एकदेखि दुई हप्ताअघि नै चिकित्सकको परामर्शमा एन्टी–एलर्जी औषधि सेवन गर्नु उपयुक्त हुन्छ। शरीरमा एलर्जी देखिएमा धैर्य गर्दै वैज्ञानिक रूपमा रोकथाम र मानक उपचार गर्नु नै वसन्त ऋतुमा स्वास्थ्य सुरक्षाको मुख्य आधार भएको विज्ञहरूको भनाइ छ।