अन्तर्राष्ट्रिय चिया दिवस : रुसको समोभारदेखि ‘गागारिन शैली’ को चिया पिउने अनौठो परम्परासम्म

मस्को — मे २१ का दिन विश्वभर अन्तर्राष्ट्रिय चिया दिवस मनाइन्छ। बेलायत आफ्नो साँझ पाँच बजेको चिया र एक थोपा दूध मिसाइएको कपका लागि प्रख्यात भए पनि रुसको आफ्नै समृद्ध र मनमोहक चिया संस्कृति छ — जुन उत्तिकै न्यानो र विशिष्ट छ।

रुसी चिया संस्कृतिको केन्द्रमा रहेको छ ‘समोभार’ — अर्थात् ‘आफैं उमाल्ने’ भाँडो। यो पानी तताउन प्रयोग गरिने ठूलो, अलङ्कृत धातुको भाँडो हो। रुसको तुला शहरले १८औं शताब्दीदेखि नै समोभार बनाउँदै आएको छ, जसले यसलाई दैनिक प्रयोगको वस्तुबाट साँस्कृतिक प्रतीकमा रूपान्तरित गरेको छ। त्यहाँको समोभार सङ्ग्रहालयमा केवल केही थोपा पानी मात्र उमाल्न सक्ने १० मिलिमिटरको सानो समोभारसमेत सुरक्षित राखिएको छ।

रुसी चिया पार्टीहरूले बोरिस कुस्तोदिएभ र भासिली पेरोभजस्ता देशका महान् कलाकारहरूलाई पनि प्रेरित गरेको छ, जसका चित्रहरूमा प्रायः न्यानो र रङ्गीन चिया भेलाहरू चित्रण गरिएका छन्।

रुसी चिया संस्कृतिसँग जोडिएको एउटा प्रख्यात प्रसङ्ग हो — ‘गागारिनजस्तै चिया पिउने’ कथा। सन् १९६१ मा बेलायत भ्रमणका क्रममा सोभियत अन्तरिक्ष यात्री युरी गागारिन महारानी एलिजाबेथ द्वितीयासँगको स्वागत समारोहमा सहभागी थिए। उनले आफ्नो चियामा राखिएको कागतीको टुक्रा छुट्टै निकालेर खाएपछि उपस्थित सबैलाई आश्चर्यचकित बनाएका थिए। उनको यस हाउभाउले आयोजकहरूलाई निकै मनोरञ्जन दियो र यो स्थायी सांस्कृतिक प्रतीक बन्यो। आज पनि धेरै रुसीहरूमा यो अनौठो बानी कायमै छ।