पुटिन र लुकाशेन्कोद्वारा संयुक्त आणविक अभ्यासको नेतृत्व, ‘हतियार होडमा सहभागी नहुने’ प्रतिबद्धता

मस्को — रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिन र बेलारुसी राष्ट्रपति अलेक्जान्डर लुकाशेन्कोले मे २१ का दिन दुई देशको सशस्त्र बलको संयुक्त प्रशिक्षण योजनाअनुरूप भिडियो कन्फरेन्समार्फत आणविक बल अभ्यासको नेतृत्व गरेका छन्।

राष्ट्रपति पुटिनले भने, ‘आज यस अभ्यासको एक भागका रूपमा हामी रुसी र बेलारुसी सेनाको रणनीतिक तथा सामरिक आणविक बलको कमान्ड र नियन्त्रणसम्बन्धी पहिलो संयुक्त प्रशिक्षण सत्र सञ्चालन गर्दैछौं।’ उनले जोड दिँदै भने, ‘मैले पहिले नै उल्लेख गरिसकेको छु र पुनः जोड दिन चाहन्छु — यस्ता हतियार, आणविक हतियारको प्रयोग, हाम्रा देशको राष्ट्रिय सुरक्षा सुनिश्चित गर्ने एउटा चरम, असाधारण उपाय हो।’

राष्ट्रपति पुटिनले विश्वमा बढ्दो तनाव र नयाँ खतरा तथा जोखिमको उदयलाई ध्यानमा राख्दै रुसी आणविक त्रयले रुस र बेलारुसको सङ्घ राज्यको सार्वभौमिकताको विश्वसनीय ग्यारेन्टरको रूपमा काम गरिरहनुपर्ने, रणनीतिक प्रतिरोध सुनिश्चित गर्नुपर्ने र विश्वव्यापी रूपमा आणविक समानता तथा शक्ति सन्तुलन कायम राख्नुपर्ने बताए।

संयुक्त प्रशिक्षण सत्रका क्रममा ब्यालिस्टिक र क्रुज मिसाइलको व्यावहारिक प्रक्षेपणसमेत गरिने जानकारी दिइएको छ। राष्ट्रपति पुटिनले रणनीतिक तथा सामरिक आणविक बलको प्रशिक्षणमा निरन्तर सुधार गर्न र तिनका सबै अवयवको विकास गर्न महत्त्वपूर्ण रहेको बताए।

यद्यपि, उनले स्पष्ट पारे, ‘हाम्रो हतियार होडमा तानिने कुनै इच्छा छैन। हाम्रो आणविक त्रय आवश्यक पर्याप्तताको स्तरमा रहनेछ।’ राज्य आयुध कार्यक्रमअन्तर्गत रणनीतिक मिसाइल बललाई साइलो-आधारित र मोबाइल दुवै प्रकारका नयाँ मिसाइल प्रणालीले सुसज्जित गर्ने योजना रहेको उनले जानकारी दिए। उच्च सामरिक तथा प्राविधिक विशेषतायुक्त र सबै आधुनिक तथा भावी मिसाइल रक्षा प्रणालीलाई पार गर्न सक्षम ‘सार्मात’ अन्तरमहादेशीय ब्यालिस्टिक मिसाइलको सफल परीक्षण भइसकेको पनि उनले स्मरण गराए।

राष्ट्रपति पुटिनले आधुनिक आणविक शक्तियुक्त पनडुब्बी क्रुजरलाई नौसेनामा र नयाँ तथा स्तरोन्नत रणनीतिक बमवर्षक विमानलाई एयरोस्पेस बलमा समावेश गर्ने क्रम जारी राखिने पनि बताए। सशस्त्र बलका अन्य सेवा तथा शाखाको लडाइँ तयारी अभिवृद्धि गरिने र विशेष सैन्य कारबाहीको अनुभवलाई ध्यानमा राखी यस वर्षको संयुक्त अभ्यासमा प्रशिक्षण तथा लडाइँ कार्यको अभ्यास गरिने उनले उल्लेख गरे। ती अभ्यासमध्ये रुसी भूभागमा सीएसटीओको सामूहिक द्रुत प्रतिक्रिया बलको ‘इन्टरएक्सन २०२६’ र बेलारुसी भूभागमा शान्ति सेनाको ‘इन्डिस्ट्रक्टिबल ब्रदरहुड २०२६’ का साथै आगामी वर्ष बेलारुस र रुसको सशस्त्र बलको ‘शिल्ड अफ द युनियन २०२७’ परिचालन अभ्यास आयोजना गर्ने योजना रहेको जानकारी दिए।

राष्ट्रपति पुटिनले यस्ता व्यवस्थित र निरन्तर कदमहरू दुई देशको रक्षा क्षमता सुदृढ गर्न र रुस तथा बेलारुसका नागरिकलाई सबै दिशाबाट हुनसक्ने सम्भावित खतराबाट विश्वसनीय रूपमा संरक्षण गर्न आवश्यक रहेको निष्कर्षमा बताए।