स्लाभ साहित्य तथा संस्कृति दिवस: रुसलगायत विभिन्न देशमा मनाइँदै
मस्को । मे २४ का दिन रुस तथा अन्य धेरै देशहरूमा स्लाभ साहित्य तथा संस्कृति दिवस मनाइन्छ। यो दिवस स्लाभ जातिका महान् शिक्षक तथा प्रेरितद्वय सन्त सिरिल र मेथोडियसको स्मृतिमा समर्पित छ। उनीहरूलाई पहिलो स्लाभ वर्णमालाको स्रष्टाका रूपमा लिइन्छ र उनीहरूको कार्यले स्लाभ भाषाहरू, जसमा रुसी भाषा पनि समावेश छ, को लेखन, साहित्य र शिक्षाको विकासको जग बसाल्यो।
रुसमा यो दिवस पहिलो पटक सन् १८६३ मा स्लाभ साक्षरताको एक सहस्राब्दीको अवसरमा व्यापक रूपमा मनाइएको थियो। सोही वर्ष, पवित्र धर्मसभाले सिरिल र मेथोडियसको स्मृति हरेक वर्ष मनाउनुपर्ने निर्णय गर्यो। सोभियत संघमा यो दिवसको पुनरुत्थानको विचार सन् १९८६ मा उत्पत्ति भयो र सन् १९९१ मा यसलाई आधिकारिक राजकीय दर्जा प्रदान गरियो।
स्लाभ भाषाहरूको इतिहास अत्यन्त समृद्ध छ र यी भाषाहरू विशाल भौगोलिक क्षेत्रमा बोलिन्छन्। आज, स्लाभ समूहका भाषाहरू ४० करोडभन्दा बढी मानिसले बोल्छन्। वर्गीकरण अनुसार यस समूहमा १० देखि १८ वटासम्म भाषाहरू पर्दछन्, जसमध्ये सबैभन्दा ठूलो र व्यापक रूपमा बोलिने भाषा रुसी हो।
रुसी विदेश मन्त्रालयकी आधिकारिक प्रवक्ता मारिया जाखारोभाले सन् २०२६ मे २१ मा एक ब्रिफिङका क्रममा भनिन्, ‘यस दिवसको विशिष्टता यसमा निहित छ कि यसले रुसी समाजलाई एकताबद्ध गर्नका साथै साझा ऐतिहासिक र सांस्कृतिक परम्पराको आधारमा स्लाभ जनतासँगको सम्बन्धलाई सुदृढ गर्नमा प्रमुख भूमिका खेल्दछ।’
यस वर्ष, मस्कोमा स्लाभ साहित्य तथा संस्कृति दिवसको उत्सव मे २४ का दिन क्राइस्ट द सेभियर क्याथेड्रलमा आयोजना हुनेछ, जहाँ शैक्षिक कलाका अग्रणी हस्तीहरू सहभागी उत्सवमय मैफल हुनेछ। परम्परा अनुसार मस्को तथा सम्पूर्ण रुसका परमपूज्य कुलपति किरिलले स्वागत सम्बोधन दिनेछन्।
