हङकङकी पहिलो अन्तरिक्ष यात्री लाइ का-यिङले रचिन् इतिहास, सेन्झाउ-२३ अभियानमा सहभागी

जिउक्वान, — चीनको हङकङ विशेष प्रशासनिक क्षेत्र (एचकेएसएआर) बाट अन्तरिक्षमा जाने पहिलो अन्तरिक्ष यात्रीको रूपमा लाइ का-यिङले इतिहास रचेकी छन्। आइतबार बेइजिङ समयअनुसार राति ११:०८ बजे सेन्झाउ-२३ अन्तरिक्ष यान तीन सदस्यीय टोलीसहित जिउक्वान स्याटेलाइट प्रक्षेपण केन्द्रबाट लङ मार्च-२एफ रकेटमार्फत सफलतापूर्वक प्रक्षेपण भएको छ।

पेलोड विशेषज्ञका रूपमा रहेकी लाइ हङकङबाट अन्तरिक्ष जाने पहिलो अन्तरिक्ष यात्री मात्र नभई चीनको चौथो ब्याचकी पहिलो अन्तरिक्ष यात्री तथा लिउ याङ, वाङ यापिङ र वाङ हाओजेपछि चीनकी चौथी महिला अन्तरिक्ष यात्री पनि हुन्। यो ऐतिहासिक प्रक्षेपण हेर्न हङकङका विश्वविद्यालयहरूमा विद्यार्थीहरू उत्साहपूर्वक भेला भएका थिए।

प्रहरी अधिकृतदेखि अन्तरिक्षसम्मको यात्रा

अन्तरिक्ष यात्रीको रूपमा छनोट हुनुअघि कम्प्युटर फरेन्सिक्समा विद्यावारिधि गरेकी लाइ हङकङ प्रहरी बलमा कार्यरत थिइन्। सन् २००३ मा याङ लिवेई चीनको पहिलो अन्तरिक्ष यात्री बन्दाको दृश्य हेरेपछि उनमा अन्तरिक्ष यात्राको सपना पलाएको थियो। सन् २०२२ मा पहिलोपटक हङकङ र मकाओका लागि अन्तरिक्ष यात्री छनोटको ढोका खुल्दा उनले त्यो अवसरलाई अँगालिन्। कठोर छनोट प्रक्रियामा उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्दै उनले सन् २०२४ को अगस्टमा औपचारिक रूपमा अन्तरिक्ष यात्री टोलीमा प्रवेश गरिन्।

त्यसयता उनले आठ विधाका २०० भन्दा बढी प्रशिक्षण कार्य पूरा गर्दै सबै उडान आवश्यकता पूरा गर्न १,७०० घण्टाभन्दा बढी प्रशिक्षण लिइसकेकी छन्। यस अभियानमा उनी सेन्झाउ-१६ का अनुभवी अन्तरिक्ष यात्री कमान्डर झु याङझु र अन्तरिक्ष यान चालक झाङ झियुआनसँग सहभागी छन्।

विज्ञान र गौरवको अभियान

सार्वजनिक रूपमा पहिलोपटक उपस्थित हुँदा लाइले यो अवसरप्रति गहिरो आभार र सम्मान व्यक्त गरेकी थिइन्। “यस क्षणमा मेरो मन कृतज्ञता र गहिरो गौरवले भरिएको छ… म हङकङका जनताको विश्वासलाई भंग हुन दिनेछैन, र अझ बढी, ममाथि मातृभूमिले राखेको भरोसालाई कहिल्यै धोका दिनेछैन,” उनले भनेकी थिइन्। हङकङका प्रमुख कार्यकारी जोन लीले यस क्षणलाई “हङकङको अन्तरिक्ष सपना पूरा हुने ऐतिहासिक क्षण” भन्दै प्रशंसा गरेका थिए।

तियाङगोङ अन्तरिक्ष स्टेसनमा लाइको मुख्य जिम्मेवारी अन्तरिक्ष विज्ञान प्रयोग उपकरणहरू सञ्चालन गर्नु रहनेछ। विशेष रूपमा, उनले हङकङ विज्ञान तथा प्रविधि विश्वविद्यालय (एचकेयुएसटी) ले विकास गरेको म्युजिको नामक हरितगृह ग्यास डिटेक्टर सञ्चालन गर्ने अपेक्षा गरिएको छ, जुन अन्तरिक्ष स्टेसनमा सञ्चालन हुने हङकङद्वारा विकसित पहिलो वैज्ञानिक उपकरण हुनेछ।

तीन बच्चाकी आमा लाइले गहन प्रशिक्षणलाई “वास्तवमै चुनौतीपूर्ण” भन्दै यस क्रममा आफ्ना प्रशिक्षक, टोली र परिवारको अटल समर्थनप्रति आभार व्यक्त गरेकी छन्। आफ्नो व्यक्तिगत लक्ष्यबारे उनले भनेकी छन्, “धेरैले मलाई अन्तरिक्षबाट हङकङको राम्रो तस्बिर खिच्न भनेका छन्। म त्यो सधैं मनमा राख्नेछु।”