दिनको पाँच घण्टाभन्दा बढी मोबाइल हेर्नेलाई यस्तो खतरा

निङपो (चीन) । आजको युगमा जहाँ सबैको हातमा स्मार्टफोन छ, रातदिन मोबाइलमा तल्लीन रहने खराब बानी सर्वव्यापी बन्दै गएको छ। यसबारे सचेतनामूलक शिक्षा पनि निरन्तर सुन्न पाइन्छ। के मोबाइल धेरै हेर्दा साँच्चै बुद्धि घट्छ त? निङपो विश्वविद्यालयअन्तर्गतको खाङनिङ अस्पतालका युवा तथा किशोर मनोविज्ञान विभागका निर्देशक युवा चिकित्सक ली कोङश्वेले यसको स्पष्ट जवाफ दिएका छन्—मोबाइल धेरै हेर्दा मोटोपन मात्र होइन, बुद्धि पनि घट्न सक्छ।

मोबाइल धेरै हेर्दा साँच्चै मोटोपन बढ्छ त? दिनको पाँच घण्टाभन्दा बढी मोबाइल हेर्दा के के हानि हुन्छ भन्नेबारे ली कोङश्वेले बताएअनुसार, यसले मोटोपनको खतरा उल्लेख्य रूपमा बढाउन सक्छ। मोबाइलले प्रत्यक्ष रूपमा मोटोपन ल्याउने नभए पनि, लामो समय मोबाइल प्रयोग गर्दा बस्ने समय लम्बिने र शारीरिक गतिविधि गर्ने समय छोटिने हुँदा मधुमेह, मुटुरोग र जोर्नी रोगको खतरा पनि बढ्ने उनले बताए।

अचम्म लाग्ने एउटा अध्ययन तथ्याङ्क छ। ६ देखि ७ वर्षका बालबालिकालाई लक्षित गरी गरिएको एक अध्ययनले देखाएअनुसार, मोबाइल धेरै हेर्दा मोटोपनको जोखिम ७४ प्रतिशतले बढ्छ। साथै, जति धेरै समय मोबाइल हेर्यो, मोटोपनको खतरा पनि त्यति नै बढी हुने देखिन्छ।

के मोबाइल धेरै हेर्दा बुद्धि पनि घट्छ त? मोबाइल धेरै हेर्दा शरीरमा मात्र नभई, विशेषगरी मस्तिष्कमा पनि हानि पुग्छ। ली कोङश्वेले जानकारी दिएअनुसार, नियमित रूपमा मोबाइलमा तल्लीन रहने मानिसहरूको मस्तिष्कको कार्यक्षमताको स्क्यान अध्ययन गर्दा, मोबाइल धेरै मन पराउनेहरूको मस्तिष्क क्षमतामा क्षति पुगिरहेको पाइन्छ।

थप सूक्ष्म अध्ययन गर्दा, मोबाइल मन पराउनेहरूको शारीरिक विशेषता चुरोट र रक्सी मन पराउनेहरूको जस्तै हुन्छ। काम गर्दा मस्तिष्क स्थिर नहुने र गडबडी हुने सम्भावना बढी हुन्छ।

मोबाइल प्रयोगको तरिकाबारे चिकित्सकले यस्तो आशा राखेका छन्। ली कोङश्वेले राखेको अपेक्षाअनुसार, युवा तथा किशोरहरूले विद्युतीय उत्पादनको प्रयोगलाई पूर्णतया रोक्न नसके पनि, अनिवार्य रूपमा प्रयोगको समय नियन्त्रण गर्नुपर्छ। साथै, सामग्रीको छनोटमा पनि कडाइ गर्नुपर्छ। अति कम उमेरका बालबालिकाले मोबाइल प्रयोग नगरेकै राम्रो हुन्छ।