भारत र अमेरिकाबीच महत्वपूर्ण खनिज तथा दुर्लभ पृथ्वीजन्य तत्व आपूर्ति सुरक्षित गर्न ऐतिहासिक सम्झौता

काठमाडौं — भारत र संयुक्त राज्य अमेरिकाले मङ्गलबार महत्वपूर्ण खनिज र दुर्लभ पृथ्वीजन्य तत्वहरूको आपूर्ति, खनन तथा प्रशोधन सुरक्षित गर्न एक द्विपक्षीय सम्झौतामा हस्ताक्षर गरेका छन्।

भारतीय विदेश मन्त्री एस. जयशंकरले द्विपक्षीय छलफल र क्वाड विदेश मन्त्रीहरूको बैठकपछि यसको घोषणा गर्दै विश्वव्यापी परिदृश्यमा यसको रणनीतिक महत्त्वलाई प्रकाश पारे। क्वाड बैठकमा समेत यस विषयमा छलफल भएको उल्लेख गर्दै उनले यी स्रोतहरू सुरक्षित गर्नु अत्यावश्यक भएको बताए।

सम्झौताले महत्वपूर्ण खनिज र दुर्लभ पृथ्वीजन्य तत्वहरूको आपूर्तिलाई सहज बनाउनुका साथै खानी, प्रशोधन, प्रवर्द्धन र सम्बन्धित लगानीलाई समेट्ने जयशंकरले जानकारी दिए। उनका अनुसार यसले सरल र विविधीकृत आपूर्ति शृङ्खलालाई बलियो बनाउँदै सम्बन्धित मुलुकहरूलाई वित्त पोषणलगायतमा सहयोग गर्नेछ। सम्झौता कार्यान्वयनमा केही चुनौती भए पनि धेरै अवसरहरू रहेको उनको भनाइ छ।

अमेरिकी विदेश मन्त्री मार्को रुबियोले संयुक्त राज्य अमेरिकाका लागि भारतको महत्त्वलाई रेखांकित गर्दै यो सम्झौता दुई देशबीचको रणनीतिक साझेदारीको ठोस उदाहरण भएको बताए। पछिल्ला केही दिनमा दुई देशबीचको रणनीतिक गठबन्धन र राष्ट्रिय हितका लागि यस्ता सम्झौताको महत्त्वबारे बारम्बार चर्चा भएको उनले उल्लेख गरे।

रुबियोले भारत र अमेरिकाले नवीनता अर्थतन्त्रका लागि आवश्यक महत्वपूर्ण खनिज र आपूर्ति शृङ्खलाहरूमा भरपर्दो दीर्घकालीन पहुँच सुनिश्चित गर्न रणनीतिक चासोका साथ यो सम्झौता गरेको बताए।

महत्वपूर्ण खनिज र दुर्लभ पृथ्वीजन्य तत्वहरू उच्चस्तरीय इलेक्ट्रोनिक्स, ऊर्जा प्रविधि, रक्षा प्रणाली र विद्युतीय सवारी साधनका लागि अत्यावश्यक अवयव हुन्। यो सम्झौता आपूर्ति शृङ्खला विविधीकरण गर्ने र सीमित आपूर्तिकर्ताहरूमाथिको निर्भरता घटाउने विश्वव्यापी प्रयासकै बीचमा आएको छ। यसले वासिङ्टन र नयाँदिल्लीबीचको साझेदारीलाई थप सुदृढ गर्ने विश्वास गरिएको छ।