विश्व विज्ञान कथा अभिलेखालयको सेनचेनमा स्थापना, चिनियाँ विज्ञान कथाको स्वर्ण युगलाई संरक्षण गर्ने लक्ष्य

सेनचेन। विज्ञान कथाका पुस्तक, दस्तावेज र सम्बन्धित उत्पादनहरूको सङ्कलन तथा संरक्षण गर्ने उद्देश्यले ग्वाङडोङ प्रान्तको सेनचेनमा ‘विश्व विज्ञान कथा अभिलेखालय’ स्थापना गरिएको छ। मे २० मा उद्घाटन गरिएको यस अभिलेखालयका संस्थापक तथा क्युरेटर वु यानले यसको प्रेरणा लोकप्रिय विज्ञान पत्रिका ‘हामी विज्ञानलाई माया गर्छौं’ का पूर्वप्रधानसम्पादक यु चुनस्योङबाट प्राप्त भएको बताए।

पाँच वर्षअघि बेइजिङमा भएको एक वार्ताका क्रममा युले आफू र पुरानो पुस्ताले सङ्कलन गरेको चीनको विज्ञान प्रचारप्रसार तथा विज्ञान कथाको इतिहाससम्बन्धी ठूलो मात्राको सामग्री भविष्यमा हराउन सक्ने चिन्ता व्यक्त गर्दै वुसँग त्यसको संरक्षणका लागि अभिलेखालय निर्माण गर्न आग्रह गरेका थिए।

‘यो सम्भव बनाउन मैले वर्षौंदेखि अथक परिश्रम गरिरहेको छु,’ वुले भने, ‘केही निजी सङ्कलनकर्ताहरूले यस्ता सामग्री सङ्कलन गरेका छन्। तर दाताहरूको चिन्ताको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण विषय भनेको उनीहरूको दान उचित रूपमा संरक्षित र व्यापक रूपमा प्रयोग हुन्छ भन्ने कसरी सुनिश्चित गर्ने भन्ने हो। आज यो समस्या समाधान भएको छ। विश्व विज्ञान कथा अभिलेखालयले यो अभिभारा ग्रहण गर्नेछ।’

वुले यस अभिलेखालयलाई ‘विज्ञान कथाका अनुसन्धानकर्ता र सिर्जनाकारका लागि पवित्र स्थल’ बनाउने आशा व्यक्त गरे। यसले चिनियाँ र विश्वव्यापी विज्ञान कथा साहित्य कसरी विकसित भयो भन्ने हेर्न आगन्तुकलाई सहयोग गर्ने उनले बताए। उनले विश्वभरका प्रकाशन संस्था, लेखक र उत्साहीहरूलाई आफ्ना कृति तथा सङ्ग्रह अभिलेखालयलाई दान गर्न आह्वान गरेका छन्।

सोही अवसरमा ग्वाङमिङ जिल्ला पुस्तकालयमा ‘ग्वाङमिङ विज्ञान कथा तथा भविष्य साहित्य अनुसन्धान केन्द्र’ पनि उद्घाटन गरिएको छ। दक्षिणी विज्ञान तथा प्रविधि विश्वविद्यालयका प्राध्यापकसमेत रहेका वुले चिनियाँ विज्ञान कथा साहित्य सहस्राब्दीपछि द्रुत गतिमा बढेको बताए। सन् २०२५ मा ७२७ शीर्षक प्रकाशित भएका थिए भने एक लाख ९० हजार नयाँ अनलाइन कृति सार्वजनिक भएका थिए। विदेशमा पनि चिनियाँ विज्ञान कथाको प्रकाशन कीर्तिमानी उचाइमा पुगेको छ। ‘द थ्री–बडी प्रब्लम’ विश्वभर ४० भन्दा बढी भाषामा तीन करोड प्रति बिक्री भइसकेको छ।

वुले विज्ञान कथा शिक्षा, विज्ञान कथा र भविष्य साहित्यको सैद्धान्तिक अन्वेषण, तथा पुस्तक, भिडियो गेम, खेलौना र अन्य सामग्रीसमेट्ने अद्वितीय परियोजनाहरू ग्वाङमिङ जिल्लामा जन्माउने आफ्नो दृष्टिकोण साझा गरे। ‘यी सबै काम आजैबाट सुरु गर्नुपर्छ,’ उनले भने।