बाल सेना न्याय बहसका लागि लेनिन बिष्ट जर्मनीमा
काठमाडौं । पूर्व बाल लडाकूका रूपमा आफूलाई चिनाउँदै आएका लेनिन बिष्ट बाल सेनासम्बन्धी न्याय र मानवअधिकार विषयक छलफलमा सहभागी हुन जर्मनी पुगेका छन्। पूर्वप्रधानमन्त्रीद्वय पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ र बाबुराम भट्टराईविरुद्ध युद्ध अपराधसम्बन्धी मुद्दा दायर गरेपछि चर्चामा आएका बिष्ट जर्मनीको राजधानी बर्लिन पुगेका हुन्।
बिष्टले सामाजिक सञ्जालमार्फत बाल सेनाको न्यायसम्बन्धी छलफलका लागि आफू युरोप पुगेको जानकारी दिएका छन्। उनी सहभागी भएको कार्यक्रमको तस्बिर पनि सार्वजनिक भएको छ। बाल सैनिकको अधिकार, न्याय र द्वन्द्वकालीन जिम्मेवारीका विषयमा हुने अन्तर्राष्ट्रिय छलफलहरूमा बिष्ट यसअघि पनि सहभागी हुँदै आएका छन्।
आफूलाई माओवादी सशस्त्र युद्धका क्रममा बाल सैनिकका रूपमा प्रयोग गरिएको दाबी गर्दै आएका बिष्टलाई युरोपेली मुलुक तथा मानवअधिकारसम्बन्धी संस्थाहरूले विभिन्न कार्यक्रममा सहभागी गराउँदै आएका छन्। मानवअधिकार, द्वन्द्वपीडितको न्याय र बाल सेनाको विषय उठाउँदै उनले पटक-पटक युरोप भ्रमण गरेका छन्।
यसअघि २०७५ सालतिर पनि उनी नेदरल्याण्डको हेगमा आयोजित छलफलका लागि गएको बताइएको थियो। त्यतिबेला पूर्व माओवादी नेता तथा तत्कालीन गृहमन्त्री रामबहादुर थापा ‘बादल’को कार्यकालमा उनको विदेश यात्रा रोक्न खोजिएको विषयले विवादसमेत निम्त्याएको थियो।
बिष्टले माओवादी नेतृत्वले सशस्त्र द्वन्द्वका क्रममा आफूलाई बाल सैनिकका रूपमा प्रयोग गरेको आरोप लगाउँदै आएका छन्। यही विषयलाई आधार बनाउँदै उनले सर्वोच्च अदालतमा प्रचण्ड र बाबुराम भट्टराईविरुद्ध युद्ध अपराधसम्बन्धी मुद्दा दायर गरेका थिए। उक्त मुद्दा विचाराधीन रहेको बताइएको छ।
यता माओवादी पक्षका नेता तथा कार्यकर्ताहरूले भने बिष्टको दाबीमाथि प्रश्न उठाउँदै आएका छन्। उनीहरूले बिष्ट युद्धमा सहभागी नभएको दाबी गर्ने गरेका छन्। केही मानवअधिकारकर्मीहरूले बिष्टलाई माओवादीविरुद्ध प्रयोग गरेको आरोपसमेत माओवादी पक्षबाट लाग्दै आएको छ।
बाल सैनिकको न्याय, द्वन्द्वकालीन जिम्मेवारी र संक्रमणकालीन न्यायका विषय नेपालमा लामो समयदेखि बहसको विषय बनेको छ। बिष्टको जर्मनी भ्रमणलाई पनि त्यही बहसको निरन्तरताका रूपमा हेरिएको छ। नेपालमा शान्ति प्रक्रियासँग सम्बन्धित धेरै विषय अझै समाधानको पर्खाइमा रहेका बेला बाल सैनिकको प्रश्न फेरि अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा उठेको देखिएको छ।
