रुस–कजाकिस्तान सम्बन्ध उकालो यात्रामा

अस्ताना । रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले रुस र कजाकिस्तानबीचको सम्बन्ध समानता, पारस्परिक सम्मान र व्यापक रणनीतिक साझेदारीका आधारमा गतिशील रूपमा अघि बढिरहेको बताएका छन्। मे २८ मा कजाकिस्तानको अस्तानामा विस्तारित ढाँचामा आयोजित रुस–कजाकिस्तान वार्ताको उद्घाटन गर्दै उनले द्विपक्षीय सम्बन्ध सबै क्षेत्रमा सक्रिय रूपमा विकास भइरहेको उल्लेख गरे।

राष्ट्रपति पुटिनले गत वर्ष कजाकिस्तानका राष्ट्रपति कासिम–जोमार्ट तोकायेभको मस्को भ्रमणका क्रममा जारी संयुक्त वक्तव्यले दुई देशबीचको सम्बन्ध व्यापक रणनीतिक साझेदारी र गठबन्धनको तहमा पुगेको पुष्टि गरेको स्मरण गरे। उनका अनुसार सोही भावनाअनुसार दुवै देशले राजनीति, अर्थतन्त्र, लगानी, शिक्षा, संस्कृति, मानवीय सम्बन्ध र अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चहरूमा सहकार्य अघि बढाइरहेका छन्।

पुटिनले मे ९ मा महान् विजयको ८१औँ वार्षिकोत्सवका अवसरमा राष्ट्रपति तोकायेभको मस्को सहभागिताप्रति प्रसन्नता व्यक्त गरे। उनले नाजीवादबाट विश्वलाई बचाउन निर्णायक योगदान गर्ने सोभियत सैनिक र पछाडिको मोर्चामा कार्यरत नागरिकहरूको त्याग र योगदानलाई दुवै देशले उच्च सम्मानका साथ स्मरण गर्ने बताए।

रुस कजाकिस्तानका प्रमुख व्यापार साझेदारमध्ये एक रहेको उल्लेख गर्दै पुटिनले सन् २०२५ मा दुई देशबीचको व्यापार कारोबार निरन्तर वृद्धि भएको जानकारी दिए। उनका अनुसार हाल ७० वटा संयुक्त लगानी परियोजना कार्यान्वयनमा छन्। उनले यसलाई सहकार्यको सुरुवात मात्र भन्दै आगामी दिनमा अझ सम्भावनायुक्त क्षेत्रहरूमा परिणाममुखी काम अघि बढ्ने विश्वास व्यक्त गरे।

वार्ताका लागि दुवै पक्षका टोलीले राम्रो तयारी गरेको भन्दै पुटिनले सहकार्यका आशाजनक क्षेत्रहरू पहिचान गरिएको बताए। ती क्षेत्रहरूले रुस र कजाकिस्तान दुवैका लागि सकारात्मक नतिजा दिने उनको भनाइ छ।

राष्ट्रपति पुटिनले सांस्कृतिक तथा मानवीय सहकार्यलाई पनि दुई देशबीचको सम्बन्धको महत्वपूर्ण आधारका रूपमा प्रस्तुत गरे। सन् २०२५ नोभेम्बरमा मस्कोमा कजाकिस्तान संस्कृति दिवस सफलतापूर्वक सम्पन्न भएको उल्लेख गर्दै उनले रुसी संस्कृति दिवसजस्ता कार्यक्रमले नागरिक तहको सम्पर्क र आपसी समझदारीलाई थप मजबुत बनाउने बताए।

शैक्षिक सहकार्यबारे बोल्दै पुटिनले करिब ६० हजार कजाक नागरिकले रुसी विश्वविद्यालयहरूमा अध्ययन गरिरहेको जानकारी दिए। कजाकिस्तानमा रुसका आठ अग्रणी उच्च शिक्षण संस्थाका शाखा सञ्चालनमा रहेको पनि उनले उल्लेख गरे। यसले दुवै देशबीच ज्ञान, सीप र शैक्षिक सम्बन्ध थप विस्तार गरिरहेको उनको भनाइ छ।

पुटिनले राष्ट्रपति तोकायेभको पहलमा स्थापना भएको अन्तर्राष्ट्रिय रुसी भाषा संगठनलाई विशेष रूपमा उल्लेख गरे। उक्त संगठनले आफ्नो वैधानिक गतिविधि सुरु गरिसकेको जनाउँदै उनले रुसी भाषाको प्रवर्द्धन र संगठनको भावी कार्य सञ्चालनका विषयमा राष्ट्रपति तोकायेभले राखेका सुझाव उपयोगी रहेको बताए।

अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्धका क्षेत्रमा पनि रुस र कजाकिस्तानको सहकार्य रचनात्मक रहेको पुटिनले बताए। उनका अनुसार युरेसियन आर्थिक संघ, सामूहिक सुरक्षा सन्धि संगठन, स्वतन्त्र राष्ट्रहरूको राष्ट्रमण्डल, शाङ्घाई सहयोग संगठन, ब्रिक्स, संयुक्त राष्ट्रसंघ, क्यास्पियन पाँच र रुस–मध्यएसिया ढाँचामा दुवै देशको संयुक्त कार्य सहकार्यको सफल उदाहरण बनेको छ।

पुटिनले रुस र कजाकिस्तान सबै क्षेत्रमा सक्रिय रूपमा काम गरिरहेको उल्लेख गर्दै अस्ताना भ्रमणका लागि गरिएको निमन्त्रणाप्रति धन्यवाद व्यक्त गरे। उनले विस्तारित ढाँचामा भएको वार्ता दुवै पक्षका लागि उपयोगी हुने विश्वास व्यक्त गरे।

अस्तानामा सम्पन्न वार्ताले रुस–कजाकिस्तान सम्बन्धलाई व्यापार, लगानी, संस्कृति, शिक्षा, भाषा, क्षेत्रीय समन्वय र बहुपक्षीय कूटनीतिका क्षेत्रमा थप सुदृढ बनाउने संकेत दिएको छ। दुवै देशले समानता र पारस्परिक सम्मानका आधारमा अगाडि बढाइरहेको सहकार्यलाई आगामी दिनमा अझ व्यापक र परिणाममुखी बनाउने अपेक्षा गरिएको छ।