अपाङ्ग बालबालिकाको संरक्षणमा चीनको कानुनी पहल, सात नमुना मुद्दा सार्वजनिक

काठमाडौं । चीनका अभियोजन निकायहरूले अपाङ्गता भएका नाबालकहरूको कानुनी संरक्षणलाई सुदृढ बनाउन मुद्दामा आधारित अनुगमन र अन्तर-निकाय समन्वयको माध्यमबाट शिक्षा, चिकित्सा सहायता, क्षतिपूर्ति र दीर्घकालीन विकासमा पहुँचको चुनौती सम्बोधन गरिरहेका छन्।

सर्वोच्च जन अभियोजक कार्यालय र चीन अपाङ्ग व्यक्ति महासङ्घले भर्खरै अपाङ्गता भएका नाबालकहरूको अधिकार र हित संरक्षणसँग सम्बन्धित सात वटा विशिष्ट मुद्दा सार्वजनिक गरेका छन्। ती मुद्दामा सवारी दुर्घटना क्षतिपूर्ति, शिक्षामा पहुँच, परित्याग र राहत, तथा चिकित्सकीय क्षतिको दाबीजस्ता विषय समेटिएका छन्।

सर्वोच्च जन अभियोजक कार्यालयले यी मुद्दाले अभियोजन निकायहरूले कसरी कानुनी अनुगमन प्रयोग गरी जोखिममा रहेका नाबालकहरूको संरक्षण गर्न र सार्वजनिक सरोकारलाई बलियो विधिको शासनको सहयोगमा सम्बोधन गर्न सक्छन् भन्ने देखाएको जनाएको छ।

एक मुद्दाले अन्तर-निकाय समन्वयलाई उजागर गरेको छ। सन् २०२४ को अप्रिलमा जियाङ्सी प्रान्तको एक काउन्टी अभियोजक कार्यालयले स्थानीय शिक्षा ब्युरोले अपाङ्गता भएका विद्यार्थीहरूको भत्ता अनियमित रूपमा वितरण गरेको सूचना प्राप्त गरेको थियो।

शिक्षा अधिकारीहरू र अपाङ्ग व्यक्ति महासङ्घसँग अभिलेख जाँच गरेपछि, अभियोजकहरूले ५२ जना योग्य विद्यार्थीले भत्ता प्राप्त नगरेको र तीन जना अयोग्य विद्यार्थीले १० हजार युआनभन्दा बढी भत्ता रकम प्राप्त गरेको पत्ता लगाए।

अभियोजकहरूले प्रशासनिक सार्वजनिक हित मुद्दा दायर गरी पूर्व-मुद्दा सिफारिस जारी गरे। ब्युरोले तुरुन्तै अनियमित रूपमा भुक्तान गरिएको रकम फिर्ता गर्यो र स्थानीय अपाङ्ग व्यक्ति महासङ्घसँग मिलेर भत्ता कार्यक्रमको समीक्षा गर्यो।

योग्य ५२ विद्यार्थीहरूले पछि १ लाख ५६ हजार युआन भत्ता प्राप्त गरे। सेप्टेम्बरमा गरिएको अनुगमन समीक्षामा कुनै थप समस्या फेला परेन।

मुद्दाहरूले अभियोजकहरू तत्कालीन राहतभन्दा पर अपाङ्गता भएका नाबालकहरूको दीर्घकालीन विकासमा केन्द्रित रहेको पनि देखाएका छन्।

एक यौन दुर्व्यवहार मुद्दामा, बौद्धिक अपाङ्गता भएकी एक १३ वर्षीया बालिकालाई सन् २०२३ को अप्रिलमा ली नामक व्यक्तिले दुर्व्यवहार गरेको थियो। फुजियान प्रान्तको एक काउन्टी अभियोजक कार्यालयले सोही वर्षको अक्टोबरमा लीमाथि मुद्दा चलायो र स्थानीय अदालतले अर्को महिना उनलाई बलात्कारको कसुरमा जेल सजाय सुनायो।

मुद्दाको सुनुवाइका क्रममा अभियोजकहरूले पीडितको परिवारलाई भेटेर उनमा खेलकुद प्रतिभा रहेको थाहा पाए। स्थानीय काउन्टीको अपाङ्ग व्यक्ति महासङ्घले उनको विशेष शिक्षा विद्यालयसँग मिलेर अनुकूलित प्रशिक्षण योजना बनायो र व्यावसायिक प्रशिक्षणको व्यवस्था गर्यो। दुई वर्षको प्रशिक्षणपछि, उनले सन् २०२५ मा राष्ट्रिय अपाङ्गता खेलकुदमा रजत पदक जितिन्।