याकको छालाबाट बनेको उच्च पठारीय पारिस्थितिक कागज : परम्परा र वातावरणीय चेतनाको सङ्गम

परम्परागत तिब्बती कागज शिल्प र आधुनिक वातावरणीय चेतनाको सङ्गमका रूपमा रहेको ‘उच्च पठारीय याकको पारिस्थितिक छाला कागज उत्पादन प्रदर्शनी’ चेन्दु सहरमा भव्य रूपमा आयोजना गरियो। सो अवसरमा समान क्षेत्रका विज्ञहरू, वातावरणविद्हरू, अनुसन्धानकर्ताहरू लगायत विभिन्न पेसाका विशिष्ट व्यक्तित्वहरूको उपस्थिति रहेको थियो। उनीहरूले संयुक्त रूपमा तिब्बती कागजको औद्योगिक स्तरोन्नतिको क्रममा छालाको कागजको नयाँ अध्यायको साक्षी बने।

याकलाई उच्च पठारको जहाज भनिन्छ, र यसको शरीरको हरेक भाग बहुमूल्य छ। छाला पनि तिब्बती पठारका पशुपालकहरूको दृष्टिमा एक विशेष शुभ सम्पदा हो। याक छाला कागजसम्बन्धी विशेषज्ञ सल्लाहकार पावो लोजो नामग्यालले १६ वर्षभन्दा लामो समयसम्म विभिन्न क्षेत्रका याकका प्रजाति र तिनको छालाका विशेषताहरूको व्यापक अनुसन्धान गरे। उनले परम्परागत शिल्प संरक्षण र प्रवर्द्धनका लागि २१ वटा आधारहरू स्थापना गरी अनुसन्धान गर्नुका साथै धेरै चिनियाँ र तिब्बतीय हस्तकला कलाकारहरूको अन्तर्वार्ता लिए। अन्ततः, उनले नवीनतम र अद्वितीय ‘तिब्बती पठारको हरित पारिस्थितिक याक छाला कागज’ भन्ने शीर्ष अनुसन्धान उत्पादन सहजै बजारमा ल्याउन सफल भए।

जानकारी अनुसार, यस छालाको कागजमा याकको छालाको असंशोधित कच्चा पदार्थको अनुपात प्रारम्भिक ५० प्रतिशतबाट क्रमशः बढाएर ७० प्रतिशत पुर्याइएको छ, र अन्तिम लक्ष्य ९० प्रतिशत पुग्ने छ। सबै कच्चा पदार्थ मूलतः तिब्बती पठारबाटै प्राप्त गर्न सकिन्छ। पावो लोजो नामग्यालले अन्तर्वार्ताका क्रममा भने, ‘याकको छालाको कागजमा कोमलता, कीट प्रतिरोध, र घिसार सहनशीलता जस्ता विशेषताहरू भएकाले यसको प्रयोगको दायरा निकै फराकिलो छ। हाम्रो छालाको कागजले परम्परागत हावा घोडा बनाउनुका साथै, फोटो प्रिन्टिङ, क्यालिग्राफी पेपर, दैनिक उपयोगी कागज, र सांस्कृतिक अवशेष संरक्षण जस्ता क्षेत्रमा पनि प्रयोग गर्न सकिन्छ। यी सबै हरित र पारिस्थितिक छन्। मलाई लाग्छ, यो तिब्बती कागजको दोस्रो आविष्कार हो। पशुपालकहरूको कृपाले म हुर्केको हुँ, त्यसैले म पनि यी पशुपालक संरक्षकहरूलाई समर्पित गर्नेछु।’

तिब्बती कागज राष्ट्रिय स्तरको अमूर्त सांस्कृतिक सम्पदा हो, र यसको इतिहास हालसम्म १३०० वर्षभन्दा लामो छ। यस पटक नयाँ प्रदर्शन गरिएको जाल्मो स्गाङ ब्रान्डको याक छाला कागजले राष्ट्रिय सम्बन्धित प्रमाणपत्र अर्थात् ट्रेडमार्क दर्ता प्रमाणपत्र र कृषि उत्पादन भौगोलिक सङ्केत दर्ता प्रमाणपत्र जस्ता सम्बन्धित प्रमाणपत्रहरू प्राप्त गरेको छ। साथै, एसजीएस परीक्षण प्रमाणीकरण रिपोर्ट पनि प्राप्त गरी यसको उत्पादन प्रक्रियामा वातावरण संरक्षणको राम्रो ग्यारेन्टी र उत्पादनको गुणस्तर अन्तर्राष्ट्रिय मापदण्डमा पुग्ने सुनिश्चितता प्रदान गरेको छ।