चीनले ‘मातृ नदी’ पुनर्स्थापना अभियानको दोस्रो चरण सुरु गर्ने, १११ नदी र ताल समेटिने

बेइजिङ। चीनको जलस्रोत मन्त्रालयले देशभरका प्रमुख नदी र तालको पारिस्थितिक वातावरणमा निरन्तर सुधार ल्याउने उद्देश्यले ‘मातृ नदी’ पुनर्स्थापना गर्ने राष्ट्रव्यापी अभियानको दोस्रो चरण सुरु गर्ने शनिबार जनाएको छ।

मन्त्रालयका अनुसार पहिलो चरणमा ८८ नदी र ताल समावेश गरिएकोमा दोस्रो चरणको पुनर्स्थापना अभियानले थप १११ नदी र ताललाई समेट्नेछ। सन् २०३० सम्ममा लक्षित १११ नदी र तालमध्ये सबै मौसमी नदीहरू सामान्य प्रवाह अवस्थामा निरन्तर बग्ने र तालहरूको पारिस्थितिक जलस्तर प्रभावकारी रूपमा कायम रहने मन्त्रालयले जनाएको छ। साथै, प्रमुख नदी र तालको पारिस्थितिक कार्यहरूमा उल्लेखनीय सुधार आउने र महत्त्वपूर्ण जलीय बासस्थान पुनर्स्थापना हुने अपेक्षा गरिएको छ।

अभियानमा समेटिएका प्रत्येक नदी वा तालको लागि छुट्टै पुनर्स्थापना योजना बनाइनेछ, जसमा अतिक्रमण गरिएका जल निकाय पुनर्स्थापना गर्ने, पानी स्थानान्तरणलाई अनुकूलन गर्ने, पारिस्थितिक प्रयोजनका लागि पानी पुनःपूर्ति सुदृढ गर्ने र पानीको अन्तरसम्बन्ध सुधार गर्ने उपायहरूको विवरण हुने मन्त्रालयले जनाएको छ।

मन्त्रालयले पहिलो चरणको अभियानका क्रममा हासिल भएका धेरै प्रमुख उपलब्धिहरूको उल्लेख गरेको छ, जसमा युनेस्को विश्व सम्पदा स्थल ग्रान्ड क्यानल र जनघनत्व भएको बेइजिङ–तियान्जिन–हेबेइ क्षेत्र हुँदै बग्ने प्रमुख जलमार्ग योङदिङ नदीमा पानीको प्रवाह पूर्ण रूपमा पुनर्स्थापना भएको समावेश छ।

‘मातृ नदी’ भन्नाले राष्ट्रिय, प्रान्तीय, नगरपालिका र काउन्टीस्तरमा तिनको जलाधार क्षेत्रमा पुस्तौंदेखि बसोबास गर्दै आएका मानिसहरूसँग नजिकबाट जोडिएका जलमार्गलाई जनाउँदछ। यी नदी र तालले क्षेत्रीय भूरूप र पारिस्थितिक प्रणाली निर्माण गर्न, आर्थिक तथा सामाजिक विकासलाई आधार प्रदान गर्न, मानव सभ्यतालाई पोषण गर्न र सांस्कृतिक सम्पदा हस्तान्तरण गर्न महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्दछन्।

चीनले हालैका वर्षहरूमा जल वातावरण संरक्षण र पुनर्स्थापनामा उल्लेखनीय प्रगति गरेको छ। सन् २०२५ मा सतहको पानीको गुणस्तर राम्रो रहेको हिस्सा ९१.४ प्रतिशत पुगेको छ, जुन लगातार दोस्रो वर्ष ९० प्रतिशतभन्दा माथि रहेको छ।