‘आँखामा अचानक रगत आयो भने हेलचेक्य्राइँ नगर्नुहोस्’ : कहिले जाने डाक्टरकहाँ ?

काठमाडौं । दैनिक जीवनमा कहिलेकाहीँ आँखाबाट अचानक रगत आएको अनुभव हुन सक्छ। धेरैको बुझाइमा यो केवल आँखाको पत्रबाट रगत आएको मात्र हो र यसले दृष्टिमा खासै असर गर्दैन। तर, आँखामा यस्तो समस्या देखिँदा कहिले तुरुन्त चिकित्सककहाँ जानुपर्छ भन्नेबारे सचेत रहनु आवश्यक छ।

तीव्र दृष्टि ह्रास भएमा तुरुन्त उपचार गराउनुहोस्

अचानक दृष्टि ह्रास हुँदा मुख्यतः दुई प्रकारका लक्षण देखिन सक्छन्—दुखाइरहित र दुखाइयुक्त। दुखाइरहित अवस्थामा रेटिनाको केन्द्रीय धमनी अवरुद्ध हुन सक्छ, जहाँ बिरामीलाई सामान्यतया कुनै पीडा वा असहजता हुँदैन। तर, समयमै उपचार नगरे रेटिनामा स्थायी क्षति पुग्न सक्छ। त्यस्तै, रेटिनाको शिरा अवरुद्ध हुँदा आँखाको कुनाबाट रगत आउनुका साथै नियमित दुखाइरहित एक आँखा धमिलो हुने लक्षण देखिन्छ। आँखाको लेन्समा रगत जम्दा पनि दुखाइरहित पीडा हुन सक्छ र कहिलेकाहीँ चम्किलो प्रकाश देखिने समस्या हुन सक्छ। रेटिना च्यातिएर पृथक भएको अवस्थामा बिरामीको दृष्टिमा अचानक धर्का वा नयाँ कालो थोप्ला देखिन सक्छ र सामान्यतया चम्किलो प्रकाश देखिए पनि दुखाइ हुँदैन।

दुखाइयुक्त अवस्थामा तीव्र प्रकृतिको ग्लुकोमा लागेको हुन सक्छ, जहाँ अचानक दृष्टि कमजोर हुने, बत्ती हेर्दा इन्द्रेणीजस्तो धर्का वा प्रकाशको घेरा देखिने र आँखा स्पष्ट रूपमा रातो भई दुख्ने लक्षण देखिन्छ। गम्भीर अवस्थामा टाउको दुख्ने, वाकवाकी लाग्ने र बान्ता हुनेजस्ता लक्षण पनि देखिन सक्छन्, जुन प्रायः साँझ र रातिको समयमा बढी हुन्छ। २० देखि ४० वर्ष उमेर समूहका व्यक्तिमा बढी देखिने अप्टिक न्युराइटिसको मुख्य लक्षण पनि दृष्टि ह्रास नै हो।

आँखामा चोट लाग्दा तुरुन्त उपचार आवश्यक

मेसिनरी औजारले आँखामा चोट लाग्दा सबैभन्दा पहिले आँखाको वरिपरिको छालामा चोटपटक र रगत आए–नआएको जाँच गर्नुपर्छ। आँखाको कुनामा रगत आएमा तुरुन्त सफा कपडाले घाउलाई हल्का थिच्नुपर्छ। रासायनिक पदार्थ आँखामा परेमा तुरुन्त सफा पानीले आँखा पखाल्नुपर्छ र तत्काल चिकित्सककहाँ जानुपर्छ। अधिकांश बिरामीलाई आफू कुन आँखाको रोगबाट पीडित छु भन्ने थाहा नहुने भएकाले अचानक दृष्टि ह्रासजस्ता लक्षण देखिएमा तुरुन्त उपचार गराउनु अत्यन्त जरुरी रहेको विज्ञहरूको सुझाव छ।