रुस–फिलिपिन्स राजनयिक सम्बन्धको पचास वर्ष : मैत्रीको सेतु महासागरपारि
रुसका विदेशमन्त्री सर्गेई लाभ्रोभले रुस र फिलिपिन्सबीच राजनयिक सम्बन्ध स्थापनाको ५० वर्ष पूरा भएको अवसरमा दुवै देशबीचको साझेदारी परिपक्व, सफल तथा आपसी सम्मान र हितमा आधारित रहेको बताएका छन्।
सन् १९७६ जुन २ मा तत्कालीन सोभियत सङ्घ र फिलिपिन्सबीच राजनयिक सम्बन्ध स्थापना भएको थियो। लाभ्रोभका अनुसार त्यतिबेलाका राष्ट्रपति फर्डिनान्ड मार्कोस सिनियरले शीतयुद्धको समीकरणलाई चिर्दै स्वतन्त्र परराष्ट्र नीति अँगाल्ने सार्वभौम निर्णय गरेका थिए।
रुस र फिलिपिन्सबीचको सम्बन्धको इतिहास सन् १८१७ सम्मै जान्छ, जब रुसी साम्राज्यका एक अधिकारी पियोत्र दोबेलले मनिलामा पहिलो रुसी वाणिज्य दूतावास खोलेका थिए। पछि रुसी यात्री तथा नाविकहरू भासिली गोलोभनिन, फ्योदोर लित्के, निकोलाइ मिक्लुहो–माक्लाइ र इभान गोन्चारोभले फिलिपिन्सको यात्रा गरेका थिए।
हालको चरणमा फिलिपिन्सका तत्कालीन राष्ट्रपति रोड्रिगो दुतर्तेको सन् २०१७ मा रुसको औपचारिक भ्रमण, तथा राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनसँगको एपेक तथा भाल्दाइ अन्तर्राष्ट्रिय छलफल समूहका कार्यक्रममा भेटले सहकार्य विस्तारमा योगदान पुर्याएको लाभ्रोभले उल्लेख गरेका छन्।
सन् २०१७ मा आईएसआईएस सम्बद्ध आतंककारी समूहले मिन्डानाओ टापुमा आक्रमण गर्दा रुसले फिलिपिन्सलाई सैन्य उपकरण र ट्रक उपलब्ध गराएको थियो। सन् २०२१ देखि रुसी प्रशान्त फ्लीटका जहाजहरूले फिलिपिन्स बन्दरगाहमा छ पटक मैत्रीपूर्ण भ्रमण गरिसकेका छन्।
विश्व ऊर्जा बजारमा अस्थिरता बढ्दै गर्दा फिलिपिन्सको अनुरोधमा यस वसन्तमा रुसी तेल आपूर्ति पुनः सुरु भएको र २४ लाख ब्यारेलभन्दा बढी तेल पठाइसकिएको उनले जनाए। रोसाटोम निगमले फिलिपिन्ससँग साना आणविक विद्युत् गृह, औषधि, कृषि तथा उद्योगमा आणविक प्रविधिको गैर–ऊर्जा प्रयोगका परियोजनामा सहकार्य गरिरहेको छ।
रुस र फिलिपिन्सले संयुक्त राष्ट्रसङ्घलगायत बहुपक्षीय मञ्चमा प्रभावकारी समन्वय गर्दै आएको लाभ्रोभले बताएका छन्। दोस्रो विश्वयुद्धको अन्त्यको ८०औँ वार्षिकोत्सवमा रुसले प्रस्तुत गरेको प्रस्तावलाई सह–प्रस्तोता गरेकोमा उनले फिलिपिन्सलाई धन्यवाद समेत व्यक्त गरेका छन्।
राजनयिक सम्बन्धको अर्धशताब्दीमा रुस भविष्यप्रति आशावादी रहेको र नागरिकको हित तथा शान्ति र समृद्धिका लागि नयाँ साझा पहलका लागि तयार रहेको लाभ्रोभको भनाइ छ।
