रूसी भाषा दिवसमा लाभरोभको सन्देश : भाषा शान्ति, संस्कृति र सहकार्यको सेतु
मस्को । रूसी विदेशमन्त्री सेर्गेई लाभरोभले रूसी भाषा विश्व कला, विज्ञान, संस्कृति र अन्तर्राष्ट्रिय संवादसँग जोड्ने महत्वपूर्ण माध्यम भएको बताएका छन्। जुन ६, २०२६ मा रूसी भाषा दिवसका अवसरमा भिडियो सन्देश जारी गर्दै उनले रूसी भाषाले रुसको सांस्कृतिक, आध्यात्मिक र ऐतिहासिक पहिचानलाई बोकेको धारणा राखे।
लाभरोभले रूसी भाषा दिवस महान् कवि अलेक्जेन्डर पुस्किनको जन्मदिनका अवसरमा विश्वभर मनाइने उल्लेख गरे। पुस्किनलाई आधुनिक रूसी साहित्यिक भाषाका निर्माता मानिँदै आएको छ। लाभरोभका अनुसार पुस्किन र फ्योदर दोस्तोयेभ्स्कीको भाषा आज पनि विश्वव्यापी संवाद, साहित्य, शिक्षा, विज्ञान र सांस्कृतिक सम्पर्कको प्रभावशाली साधन हो।
उनले रूसी भाषालाई अत्यन्त रङ्गीन, अभिव्यक्तिशील र बहुआयामिक भाषा भन्दै यसले रुसलाई सभ्यतामूलक राष्ट्रका रूपमा चिनाउने सांस्कृतिक र ऐतिहासिक कोडको आधार तयार गरेको बताए। उनका अनुसार रूसी भाषा बोल्नु भनेको विश्व कलाको भण्डार, उन्नत वैज्ञानिक उपलब्धि र व्यापक आर्थिक अवसरहरूमा प्रवेश गर्ने साँचो पाउनु हो।
लाभरोभले रूसी भाषा संयुक्त राष्ट्रसङ्घका आधिकारिक भाषामध्ये एक रहेको र अन्य बहुपक्षीय संस्थाहरूमा पनि प्रयोग हुने भाषा भएको बताए। उनले डिजिटल क्षेत्रमा समेत रूसी भाषाको प्रभाव उल्लेखनीय रहेको भन्दै यसलाई विश्वका धेरै प्रयोग हुने भाषामध्ये एकका रूपमा चित्रण गरे।
उनले युरेसियामा शान्ति, असल छिमेकी सम्बन्ध, नयाँ सुरक्षा संरचना र पारस्परिक लाभदायक सहकार्य निर्माणमा रूसी भाषाको एकतामूलक भूमिका विशेष रूपमा महत्वपूर्ण रहेको बताए। कजाखस्तानका राष्ट्रपति कासिम–जोमार्त तोकायेभको पहलमा अन्तर्राष्ट्रिय रूसी भाषा संगठन स्थापना गर्ने प्रस्तावलाई रुस, बेलारुस, किर्गिजस्तान, ताजिकिस्तान र उज्बेकिस्तानले समर्थन गरेको उनले जानकारी दिए।
लाभरोभका अनुसार सन् २०२६ मार्चमा मस्कोमा उक्त संगठनको पहिलो मन्त्रीस्तरीय सम्मेलन सम्पन्न भई यसको कार्य औपचारिक रूपमा सुरु भएको छ। उनले यो संगठन आफ्ना मूल्य मान्यतासँग सहमत सबै देशका लागि खुला रहेको बताए।
उनले रूसी भाषालाई मातृभाषा मान्ने समुदायहरूको संरक्षण र समर्थन रुसको प्राथमिकतामा रहेको स्पष्ट पारे। लाभरोभले जहाँसुकै भए पनि भाषा आधारित भेदभाव र रुसविरोधी भावनाका घटनाविरुद्ध रुसले दृढतापूर्वक प्रतिवाद गर्ने बताए। उनले युक्रेनमा रूसी र रूसीभाषी समुदायका अधिकार पुनःस्थापना गर्ने विषय दीर्घकालीन समाधानका आवश्यक शर्तमध्ये एक भएको दाबी गरे।
विदेशमा रहेका रूसी मूलका नागरिक, रूसी भाषा सिक्ने विद्यार्थी तथा विदेशी साझेदारहरूलाई भाषा अध्ययन, रूसी भाषामा शिक्षा, सांस्कृतिक र शैक्षिक परियोजनामा सहयोग जारी राख्ने प्रतिबद्धता पनि लाभरोभले व्यक्त गरे।
उनका अनुसार सन् २०२६ रूसी भाषासँग जोडिएका महत्वपूर्ण स्मृति वर्षहरूको वर्ष पनि हो। यस वर्ष ‘एक्सप्लानेटरी डिक्सनरी अफ द लिभिङ ग्रेट रूसी ल्याङ्ग्वेज’का सर्जक भ्लादिमिर डालको जन्म २२५ वर्ष, चर्चित व्यङ्ग्यकार तथा सार्वजनिक व्यक्तित्व मिखाइल साल्तिकोभ–श्चेद्रिनको जन्म २०० वर्ष र प्रसिद्ध भाषाविद् तथा सेन्ट पिटर्सबर्ग स्टेट युनिभर्सिटीकी अध्यक्ष ल्युडमिला भेर्बित्स्कायाको जन्म ९० वर्ष पूरा भएको उनले उल्लेख गरे।
लाभरोभले रूसी विदेश मन्त्रालय र रशियन वर्ल्ड फाउन्डेशनले विश्वव्यापी रूसी अध्ययनमा योगदान पुर्याउने व्यक्तिहरूलाई सम्मान गर्न भिताली कोस्तोमारोभको नाममा पुरस्कार स्थापना गरेको जानकारी दिए। यो पुरस्कार विदेशका सामान्य, उच्च तथा अतिरिक्त शिक्षा क्षेत्रमा रूसी भाषा र साहित्य अध्यापन गर्ने योग्य शिक्षक, अनुवादक र अनुसन्धानकर्तालाई प्रदान गरिनेछ। पहिलो पुरस्कार समारोह यसै वर्ष मस्कोमा आयोजना गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।
सन्देशको अन्त्यमा लाभरोभले रूसी भाषा, रूसी शब्द र रूसी विश्वको बहुआयामिक सम्पदा संरक्षणमा योगदान पुर्याउने सबैलाई शुभकामना दिए। रूसी भाषा दिवसलाई उनले केवल भाषाको उत्सव नभई संस्कृति, इतिहास, ज्ञान, पहिचान र अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्यको साझा पर्वका रूपमा व्याख्या गरे।
