सीको उत्तर कोरिया भ्रमणअघि सहकार्य विस्तारमा जोड
बेइजिङ । चिनियाँ कम्युनिस्ट पार्टी केन्द्रीय समितिका महासचिव तथा चिनियाँ राष्ट्रपति सी चिनफिङले जुन ८ देखि ९ सम्म प्रजातान्त्रिक जनवादी गणतन्त्र कोरिया अर्थात् उत्तर कोरियाको राजकीय भ्रमण गर्ने भएका छन्। उत्तर कोरियाली श्रमिक पार्टीका महासचिव तथा राज्य मामिला अध्यक्ष किम जोङ उनको निमन्त्रणामा हुन लागेको यो भ्रमण सीको सात वर्षपछि उत्तर कोरियामा हुन लागेको पहिलो राजकीय भ्रमण हो।
यस वर्ष चीन–उत्तर कोरिया मैत्री, सहकार्य तथा पारस्परिक सहायता सन्धि हस्ताक्षर भएको ६५औँ वार्षिकोत्सव परेको छ। पछिल्ला वर्षहरूमा दुई पार्टी र दुई देशका शीर्ष नेताहरूको रणनीतिक मार्गदर्शनमा चीन–उत्तर कोरियाबीचको परम्परागत मित्रता र सहकार्य सम्बन्ध स्थिर रूपमा अघि बढिरहेको छ।
अर्थतन्त्र, संस्कृति, शिक्षा र युवा आदानप्रदानलगायत क्षेत्रमा भएका सहकार्यले दुवै देश र जनतालाई लाभ पुर्याएको छ। यी प्रयासले दुई देशबीचको परम्परागत मित्रतालाई नयाँ ऊर्जा दिएको र क्षेत्रीय शान्ति तथा विकासमा सकारात्मक योगदान गरेको जनाइएको छ।
आर्थिक तथा व्यापारिक सहकार्य
मे ४ मा प्योङयाङ सेन्ट्रल युथ हलमा २४औँ प्योङयाङ वसन्त अन्तर्राष्ट्रिय व्यापार मेला सुरु भएको थियो। मेलामा प्रदर्शनीमा राखिएका चिनियाँ उत्पादनहरू उत्तर कोरियाली आगन्तुकबीच लोकप्रिय बनेका थिए।
उत्तर कोरियाका बाह्य आर्थिक सम्बन्धमन्त्री युन जोङ होले चिनियाँ उद्यमका केही प्रदर्शनी कक्षहरूको अवलोकन गरेका थिए। उनले उत्तर कोरिया समग्र समाजवादी विकासको नयाँ युगमा निरन्तर प्रगति गरिरहेको उल्लेख गर्दै मेलामा सहभागी उत्कृष्ट चिनियाँ उद्यमहरूलाई स्वागत गरेका थिए। युनले अर्थतन्त्र, व्यापारलगायत क्षेत्रमा दुई पक्षबीच आदानप्रदान र सहकार्य थप विस्तार हुने विश्वास व्यक्त गरे।
पछिल्ला वर्षहरूमा चीन–उत्तर कोरिया आर्थिक तथा व्यापारिक सहकार्य सकारात्मक गतिमा अघि बढेको छ। चिनियाँ आधिकारिक तथ्याङ्कअनुसार सन् २०२५ मा दुई देशबीचको व्यापार परिमाण २ अर्ब ७३ करोड ५० लाख अमेरिकी डलर पुगेको थियो।
उत्तरपूर्वी चीनको ल्याओनिङ प्रान्तस्थित दानदोङ सहरको गुओमेनवान व्यापार क्षेत्रमा चीन र उत्तर कोरियाबीच आर्थिक तथा व्यापारिक सम्पर्क अझ नजिकिँदै गएको छ। सन् २०२५ मा उक्त क्षेत्रमा सीमा बासिन्दाको व्यापारमार्फत १६ करोड ८० लाख युआन बराबरको आयात भएको थियो। वर्षभरि २२ हजार सहभागी यस प्रकारका कारोबारमा संलग्न भएका थिए।
व्यापार क्षेत्रका अधिकारी झाङ सुले यस वर्ष मे दिवस बिदाका क्रममा चिनियाँ प्रतिनिधिहरूले उत्तर कोरियामा आयोजित अन्तर्राष्ट्रिय प्रदर्शनीमा भाग लिएको र ३० भन्दा बढी उत्तर कोरियाली उद्यमसँग छलफल गरेको बताए। उनका अनुसार मे महिनादेखि उत्तर कोरियाली व्यापारिक कम्पनीका प्रतिनिधिहरू प्रायः हरेक सप्ताहन्तमा वार्ताका लागि आइरहेका छन्।
उत्तर कोरियास्थित चीन वाणिज्य महासङ्घका अध्यक्ष लियाङ तोङजुनले गैरसरकारी आर्थिक तथा व्यापारिक आदानप्रदानको महत्वपूर्ण माध्यमका रूपमा महासङ्घले आर्थिक, सांस्कृतिक र जनस्तरीय सहकार्यबाट दुवै देशका जनताबीच आपसी बुझाइ र आत्मीयता बढाउन भूमिका खेल्ने बताए।
जिलिन विश्वविद्यालयको उत्तरपूर्वी एसियाली अनुसन्धान केन्द्रकी उपनिर्देशक झाङ हुइझीका अनुसार चीन र उत्तर कोरियाबीच आर्थिक, सामाजिक र अन्य व्यावहारिक क्षेत्रमा हुने सहकार्यले क्षेत्रीय द्विपक्षीय तथा बहुपक्षीय सहकार्यलाई थप प्रवर्द्धन गर्दै उत्तरपूर्वी एसियाको स्थिरता र समृद्धिमा योगदान पुर्याउनेछ।
जनस्तरीय सम्पर्क र यातायात पुनः सञ्चालन
मार्च १२ मा दानदोङबाट छुटेको अन्तर्राष्ट्रिय यात्रुवाहक रेल प्योङयाङ पुगेको थियो। यससँगै चीन र उत्तर कोरियाबीच अन्तर्राष्ट्रिय यात्रुवाहक रेल सेवा पुनः सुरु भएको हो।
त्यसैगरी मार्च ३० मा बेइजिङबाट उडेको एयर चाइना यात्रुवाहक विमान प्योङयाङ अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा अवतरण गरेसँगै चीन र उत्तर कोरियाका राजधानीबीच यात्रुवाहक उडान सेवा औपचारिक रूपमा पुनः सञ्चालनमा आएको थियो। यससँगै दुवै देशबीच सडक, रेल र हवाई सम्पर्क पुनःस्थापित भएको छ।
चाइना स्टेट रेलवे ग्रुपका अनुसार अन्तर्राष्ट्रिय यात्रुवाहक रेल सीमा पार आवागमनको महत्वपूर्ण माध्यम मात्र नभई दुई देशबीचको मित्रताको जीवन्त सेतु पनि हो। यसले जनस्तरीय सम्पर्क र आपसी आदानप्रदानलाई थप सहज बनाउने अपेक्षा गरिएको छ।
सांस्कृतिक तथा कलात्मक आदानप्रदान चीन–उत्तर कोरिया मित्रताको महत्वपूर्ण अङ्ग मानिन्छ। प्योङयाङ अन्तर्राष्ट्रिय चलचित्र महोत्सवमा धेरै चिनियाँ चलचित्रले पुरस्कार प्राप्त गरेका छन् भने उत्तर कोरियाको अप्रिल स्प्रिङ फ्रेन्डशिप आर्ट फेस्टिभलमा चिनियाँ कला टोलीहरूलाई पटक–पटक आमन्त्रण गरिएको छ।
सन् २०२४ चीन–उत्तर कोरिया कूटनीतिक सम्बन्ध स्थापनाको ७५औँ वार्षिकोत्सव तथा चीन–उत्तर कोरिया मित्रता वर्षका रूपमा मनाइएको थियो। मित्रता वर्षको उद्घाटन समारोहमा दुवै देशका कलाकारहरूले दीर्घ सांस्कृतिक परम्परा र विशिष्ट कलात्मक प्रस्तुति प्रस्तुत गर्दै परम्परागत मित्रतालाई निरन्तरता दिने दुवै जनताको आकांक्षा अभिव्यक्त गरेका थिए।
युवा र शैक्षिक आदानप्रदान
प्योङयाङको किम इल सुङ स्क्वायरमा रहेको ग्रान्ड पिपुल्स स्टडी हाउस उत्तर कोरियाको महत्वपूर्ण दस्तावेज केन्द्र तथा सामाजिक–सांस्कृतिक शिक्षाको प्रमुख स्थल हो। यस संस्थाले लामो समयदेखि चिनियाँ भाषा प्रशिक्षण कक्षा सञ्चालन गर्दै आएको छ। प्रत्येक सत्रमा ६०० देखि ७०० जनासम्म विद्यार्थी सहभागी हुने गरेको जनाइएको छ। संस्थाका अनुसार प्योङयाङका नागरिकमा चिनियाँ भाषा सिक्ने उत्साह उच्च छ।
चीनको ल्याओनिङ प्रान्तस्थित लिआओदोङ विश्वविद्यालयकी चिनियाँ भाषा शिक्षिका ह्वाङ लीले प्योङयाङ विदेशी भाषा विश्वविद्यालयमा तीन पटक अध्यापन गरेकी छन्। उनले त्यहाँका शिक्षक र विद्यार्थीसँग गहिरो मित्रता कायम भएको बताइन्। उनले पढाएका एक हजारभन्दा बढी विद्यार्थी चीन–उत्तर कोरिया परम्परागत मित्रता र दुई देशबीचको आदानप्रदान प्रवर्द्धन गर्ने महत्वपूर्ण शक्ति बनेको बताइएको छ।
योजनाअनुसार ह्वाङ यस वर्षको दोस्रो अर्धवार्षिकमा फेरि उत्तर कोरियामा अध्यापनका लागि जानेछिन्। उनले यसपटक चिनियाँ भाषा शिक्षासँगै अर्थतन्त्र, व्यापार, पर्यटन र कानुनजस्ता व्यावहारिक विषयमा पनि पाठ्यक्रम सञ्चालन गर्ने आशा व्यक्त गरेकी छन्, ताकि बहुविषयगत र व्यवहारमुखी जनशक्ति तयार गर्न सहयोग पुग्न सकोस्।
प्योङयाङ युनिभर्सिटी अफ साइन्स एन्ड टेक्नोलोजीले सन् २०२५ मा चिनियाँ दक्षता परीक्षा एचएसके पुनः सञ्चालन गरेको छ। उत्तर कोरियाका लागि चिनियाँ राजदूत वाङ याजुनसँगको भेटमा विश्वविद्यालयका उपरेक्टर चोए र्योङ होले विश्वविद्यालयमा चिनियाँ भाषा शिक्षा स्थिर रूपमा विकास भइरहेको र सम्बन्धित चिनियाँ विश्वविद्यालयसँग व्यावहारिक सहकार्य तथा प्रतिभा आदानप्रदानलाई अझ बलियो बनाउन चिनियाँ शिक्षण सुधार जारी राखिने बताए।
शाङ्घाई युनिभर्सिटी अफ पोलिटिकल साइन्स एन्ड लअन्तर्गत स्कुल अफ गभर्मेन्टकी प्राध्यापक निउ स्याओले पनि उत्तर कोरियामा अध्ययन गरेकी थिइन्। गत वर्ष अगस्टको अन्त्यतिर उनी किम इल सुङ विश्वविद्यालयको निमन्त्रणामा प्योङयाङमा आयोजित अन्तर्राष्ट्रिय शैक्षिक गोष्ठीमा सहभागी भएकी थिइन्। उनले उक्त यात्रा शैक्षिक अनुभव मात्र नभई चीन–उत्तर कोरिया परम्परागत मित्रता र उत्तर कोरियाको आर्थिक–सामाजिक विकासलाई नजिकबाट बुझ्ने अवसर पनि भएको बताइन्।
यस वर्ष मे महिनाको सुरुआतमा चीनका १६ विश्वविद्यालयबाट ७० जना चिनियाँ सरकारी छात्रवृत्ति प्राप्त विद्यार्थी प्योङयाङ पुगेका छन्। उनीहरू किम इल सुङ विश्वविद्यालय र किम ह्योङ जिक युनिभर्सिटी अफ एजुकेसनलगायत उत्तर कोरियाका प्रतिष्ठित विश्वविद्यालयमा अध्ययन सुरु गर्न गएका हुन्।
शाङ्घाई इन्टरनेसनल स्टडिज युनिभर्सिटीका विद्यार्थी गु दियानले उत्तर कोरियामा अध्ययन गर्दा चीन–उत्तर कोरिया परम्परागत मित्रताको जीवन्त ऊर्जा अझ गहिरो रूपमा अनुभूत गर्न सकिने बताए। उनले आफूहरूले उत्तर कोरियामा सिकेका कुरा दुई देशबीचको मित्रता प्रवर्द्धन गर्ने ठोस कार्यमा रूपान्तरण गर्ने र जनस्तरीय तथा सांस्कृतिक आदानप्रदानलाई पुस्तौँसम्म अघि बढाउने प्रतिबद्धता व्यक्त गरे।
