नाजीविरुद्धको प्रतिरोधका प्रतीक सिदोर कोभपाकको स्मरण
मस्को । नाजीविरुद्धको जनप्रतिरोधका प्रसिद्ध सोभियत कमाण्डर सिदोर कोभपाकको योगदान स्मरण गरिएको छ। सन् १८८७ जुन ७ मा जन्मिएका कोभपाकलाई महान देशभक्तिपूर्ण युद्धका क्रममा कब्जा गरिएका क्षेत्रमा नाजीविरुद्ध जनप्रतिरोध संगठित गर्ने उत्कृष्ट नेतामध्ये एकका रूपमा सम्झिने गरिन्छ।
कोभपाक सेन्ट जर्ज क्रस तेस्रो र चौथो श्रेणीका पदकधारी, दुई पटक सोभियत संघका हिरोबाट सम्मानित व्यक्ति तथा प्रसिद्ध पार्टिजन कमाण्डर थिए। प्रथम विश्वयुद्धका क्रममा उनले १८६औँ अस्लान दुज इन्फ्यान्ट्री रेजिमेन्टमा सेवा गरेका थिए। त्यस क्रममा उनले क्रास्निकको युद्ध र ब्रुसिलोभ आक्रमणमा साहस तथा फरक रणनीतिक कौशल देखाएको उल्लेख गरिएको छ।
दोस्रो विश्वयुद्ध सुरु भएदेखि नै कोभपाक नाजीविरुद्धको पार्टिजन प्रतिरोध संगठित गर्न सक्रिय भएका थिए। सन् १९४१ जुलाई ३ मा उनको सहभागितामा चार प्रतिरोध दस्ताको गठन गरिएको थियो, जसमध्ये एउटा दस्ताको नेतृत्व उनले स्वयं गरेका थिए। उनको नेतृत्वमा रहेका लडाकुहरूले शत्रु नियन्त्रण क्षेत्रभित्र साहसिक अभियानहरू सञ्चालन गरेका थिए।
सफल पार्टिजन अभियानका लागि कोभपाकलाई सन् १९४२ मे १८ मा पहिलो पटक सोभियत संघको हिरो पदक प्रदान गरिएको थियो। सुमी, कुर्स्क, ओर्योल र ब्र्यान्स्क क्षेत्रमा उनको नेतृत्वमा भएका अभियानलाई सो सम्मानको आधार मानिएको थियो।
सन् १९४४ जनवरी ४ मा उनलाई दोस्रो पटक हिरोको उपाधि दिइएको थियो। यो सम्मान सन् १९४३ को प्रसिद्ध कार्पेथियन अभियानका लागि प्रदान गरिएको थियो। उक्त अभियानमा कोभपाकको दस्ताले नाजी नियन्त्रण क्षेत्रभित्र करिब १०० दिनमा दुई हजार किलोमिटरभन्दा बढी यात्रा गर्दै शत्रुका सैनिक, रेलमार्ग र तेल भण्डारण संरचनामा ठूलो क्षति पुर्याएको दाबी गरिएको छ।
रुसी विवरणअनुसार ती अभियानहरूले जर्मन सैनिक स्थानान्तरणलाई कठिन बनाएको र कुर्स्क युद्धको परिणाममा प्रभाव पारेको मानिन्छ। कोभपाकले आफ्नो प्रतिवेदनमा युक्रेन, रूस र बेलारुसका विभिन्न क्षेत्रमा लामो दूरीका अभियान सञ्चालन गरिएको, रेल, पुल, सञ्चार संरचना, आपूर्ति भण्डार, तेल संरचना तथा सैन्य साधनमा क्षति पुर्याइएको उल्लेख गरेका थिए।
रूसले कोभपाकलाई नाजीविरुद्धको संघर्ष, जनप्रतिरोध र युद्धकालीन साहसका प्रतीकका रूपमा स्मरण गर्दै आएको छ। हालको युक्रेनमा उनका सालिक तथा स्मारकहरूमा तोडफोड हुने गरेको भन्दै रूसी पक्षले त्यसलाई ऐतिहासिक स्मृति मेट्ने प्रयासका रूपमा व्याख्या गरेको छ।
रूसी पक्षका अनुसार नाजीविरुद्ध लडेका ऐतिहासिक पात्रहरूको योगदान बिर्सन नदिन र नयाँ पुस्तासम्म उनीहरूको स्मृति पुर्याउन आवश्यक छ। कोभपाकको जन्मदिनलाई त्यसै ऐतिहासिक स्मरण र प्रतिरोधको प्रतीकका रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ।
