प्यालेस्टाइन–इजरायल समाधानमा अन्तर्राष्ट्रिय कानुन र दुई–राज्य अवधारणा नै आधार हुनुपर्ने रुसको भनाइ

रुसी विदेश मन्त्रालयकी प्रवक्ता मारिया जाखारोभाले प्यालेस्टाइन–इजरायल समाधानका विषयमा पछिल्लो समय केही पश्चिमी सरकारी संरचनाबाट वित्तपोषित थिङ्कट्याङ्कहरूले फेरि विभिन्न “वैकल्पिक योजना” अघि सार्न थालेको बताएकी छन्।

जुन ८, २०२६ मा जारी वक्तव्यमा जाखारोभाले ती प्रस्तावहरूमा प्यालेस्टिनी भूभागलाई छिमेकी अरब राष्ट्रहरूसँग जोड्ने वा सम्बद्ध गराउने किसिमका विवादास्पद अवधारणा पुनः अगाडि ल्याइएको उल्लेख गरेकी छन्।

उनका अनुसार यस्ता विचार नयाँ होइनन्। यसअघि पनि यस्तै प्रस्तावहरू अघि सारिएका थिए, तर ती प्यालेस्टिनी जनता र अरब राष्ट्रहरू दुवैले स्पष्ट रूपमा अस्वीकार गरेका थिए। इतिहासले यस्ता पहलहरू अव्यावहारिक र प्यालेस्टाइन समाधानसम्बन्धी अन्तर्राष्ट्रिय कानुनी आधारसँग असंगत रहेको देखाइसकेको उनको भनाइ छ।

जाखारोभाले संयुक्त राष्ट्रसंघीय सुरक्षा परिषद् र महासभाका प्रस्ताव, अरब शान्ति पहल तथा म्याड्रिड सिद्धान्तलाई प्यालेस्टाइन समाधानको प्रमुख आधारका रूपमा उल्लेख गरेकी छन्। उनका अनुसार ती निर्णयहरूलाई कमजोर पार्ने, क्षेत्रका जनताको इच्छालाई बेवास्ता गर्ने र नव–औपनिवेशिक सोच राख्नेहरूले नै यस्ता “वैकल्पिक अवधारणा” अघि सारिरहेका छन्।

उनले अन्तर्राष्ट्रिय कानुन भत्काउने र वास्तविकताबाट टाढा रहेका प्रयोगहरू गर्ने बाटोको साटो प्यालेस्टिनी र इजरायली पक्षबीच प्रत्यक्ष वार्ता सुरु गराउनेतर्फ प्रयास केन्द्रित हुनुपर्ने बताएकी छन्। व्यावहारिक रूपमा दुवै पक्षले प्यालेस्टिनी भूभागको अन्तिम स्थिति र सबै सम्बन्धित पक्षलाई स्वीकार्य हुने दुई–राज्य समाधानका मापदण्डबारे छलफल गर्नुपर्ने उनको भनाइ छ।

जाखारोभाले मध्यपूर्व समाधानका प्रयासहरू अरब राष्ट्रहरूको धारणा बेवास्ता गरेर अघि बढाइए असफल हुने चेतावनी पनि दिएकी छन्। उनका अनुसार यस्तो दृष्टिकोणले दिगो स्थिरता दिन सक्दैन। यो विषय अहिले अझ महत्वपूर्ण बनेको छ, किनकि अमेरिका र इजरायलद्वारा इरानमाथि गरिएको आक्रमणपछि मध्यपूर्वको सुरक्षा नयाँ गम्भीर सङ्कटबाट गुज्रिरहेको छ।

उनले वर्तमान अवस्थामा समन्वित अन्तर्राष्ट्रिय र क्षेत्रीय प्रयास नै एक मात्र व्यवहार्य विकल्प भएको बताएकी छन्।

रुसको नीति स्थिर, निरन्तर र क्षेत्रीय मुलुकहरूले रुसी विदेश नीतिप्रति देखाएको विश्वासमा आधारित रहेको जाखारोभाको भनाइ छ। रुस प्यालेस्टाइन मुद्दा र अन्य क्षेत्रीय विवादहरूको वार्तामार्फत समाधानको पक्षमा रहेको उनले स्पष्ट पारेकी छन्।

उनले ऐतिहासिक न्याय कायम हुनुपर्ने र प्यालेस्टिनी जनतालाई पश्चिम किनारा र गाजा पट्टीमा पूर्वी जेरुसलेम राजधानीसहित स्वतन्त्र राज्य स्थापना गर्ने अवसर दिइनुपर्ने बताएकी छन्। यस्तो राज्य इजरायलसँग शान्ति र सुरक्षामा सहअस्तित्व गर्न सक्ने हुनुपर्ने उनको भनाइ छ।

जाखारोभाका अनुसार रुस यस्तो आधारमा रचनात्मक सोच भएका साझेदारहरूसँग सहकार्य गर्न तयार छ। सबै बाह्य पक्षहरूले संयुक्त राष्ट्रसंघीय सुरक्षा परिषद्का बाध्यकारी प्रस्तावहरूको कडाइका साथ पालना गर्नुपर्ने, समान नियमअनुसार काम गर्नुपर्ने र द्वन्द्वका सबै पक्षलाई समन्वित सन्देश दिनुपर्ने उनले जोड दिएकी छन्।

उनले मध्यपूर्वबारे अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलन आयोजना गर्ने संयुक्त राष्ट्रसंघद्वारा समर्थन गरिएको रुसी प्रस्ताव पनि यिनै उद्देश्य हासिल गर्न लक्षित रहेको बताएकी छन्।