उत्तरी सिक्किममा सेनाको निर्घात कुटपिटबाट चालक सख्त घाइते, पर्यटन यातायात ठप्प पार्ने चेतावनी

उत्तरी सिक्किमको जिरो प्वाइन्ट जाने मार्गस्थित शिव मन्दिर चेकपोइन्ट क्षेत्रमा भारतीय सेना र पर्यटक सवारी चालकबीच भएको विवाद गम्भीर बनेको छ। मंगलबार, जुन ९ मा भएको घटनामा सेनाका जवानहरूले स्थानीय चालकहरूमाथि कुटपिट गरेको पीडित पक्षले आरोप लगाएको छ।

घटना सम्बन्धी तस्बिर र भिडियो सार्वजनिक भएपछि स्थानीयस्तरमा व्यापक आक्रोश फैलिएको छ। सार्वजनिक भएको तस्बिर र भिडियोमा सैनिक पोसाकमा रहेका व्यक्तिहरूले एक चालकलाई नियन्त्रणमा लिई निर्घात कुटपिट गरेको देखिन्छ। चालक पक्षका अनुसार घटनामा तीन जना चालक गम्भीर घाइते भएका छन्।

प्रारम्भिक विवरणअनुसार जिरो प्वाइन्टतर्फ जाँदै गरेका पर्यटक सवारीसाधनले सेनाको कन्भोय उछिनेको विषयमा विवाद सुरु भएको थियो। चालकहरूको भनाइमा एउटा पर्यटक सवारीमा बालक बिरामी भएकाले तत्काल उपचार आवश्यक परेको थियो। सोही कारण आफूहरूले सेनासँग अघि बढ्न अनुमति मागेको उनीहरूको दाबी छ।

तर, अनुमति माग्दासमेत अपमानजनक व्यवहार भएको र त्यसपछि विवाद बढ्दै जाँदा सेनाका जवानहरूले चालकहरूमाथि हातपात गरेको पीडित पक्षको आरोप छ। प्रत्यक्षदर्शी र चालक संघका प्रतिनिधिहरूले घटनालाई सामान्य विवाद नभई नागरिकमाथि अत्यधिक बल प्रयोग गरिएको गम्भीर घटना भएको बताएका छन्।

घटनापछि पीडित चालकहरूले लाचुङ प्रहरी चौकीमा सम्बन्धित सैनिक personnel विरुद्ध एफआईआर दर्ता गराएको जनाइएको छ। चालक पक्षले कुटपिटमा संलग्नमाथि कारबाही हुनुपर्ने माग राखेको छ। यद्यपि, उनीहरूको माग सम्बोधन नभएको भन्दै विवाद अझै समाधान हुन सकेको छैन।

उत्तर सिक्किम टुरिस्ट ट्याक्सी ड्राइभर वेलफेयर एसोसिएसनले दोषीमाथि कारबाही नभए अनिश्चितकालीन हडतालमा जाने चेतावनी दिएको छ। हडताल भए लाचुङ, जिरो प्वाइन्टलगायतका क्षेत्रमा रहेका हजारौँ पर्यटकको आवतजावत प्रभावित हुने सम्भावना छ।

घटनाप्रति सिक्किमका विभिन्न राजनीतिक दलहरूले पनि आपत्ति जनाएका छन्। विपक्षी सिक्किम डेमोक्रेटिक फ्रन्टले विज्ञप्ति जारी गर्दै सेनाको व्यवहारको निन्दा गरेको छ र जिम्मेवार व्यक्तिमाथि कारबाहीको माग गरेको छ। सिटिजन एक्सन पार्टी–सिक्किम, सत्तारूढ सिक्किम क्रान्तिकारी मोर्चा र भारतीय जनता पार्टीले पनि घटनाप्रति असन्तुष्टि जनाउँदै निष्पक्ष छानबिनको माग गरेका छन्।

अन्तर्राष्ट्रिय मानव अधिकार परिषद, सिक्किम राज्य इकाइले पनि घटनाको कडा निन्दा गरेको छ। परिषदले नागरिकमाथि बल प्रयोग र दमनका आरोपबारे गम्भीर छानबिन हुनुपर्ने जनाएको छ।

चालक पक्षले यो घटना सेनाले सञ्चालन गर्दै आएको नागरिक–सेना सम्बन्ध सुधार कार्यक्रम “अपरेसन सद्भावना”को उद्देश्यविपरीत भएको टिप्पणी गरेको छ। उनीहरूका अनुसार नागरिकसँग सद्भाव बढाउने भनिएको कार्यक्रमको भावनाविपरीत चालकहरूमाथि अमानवीय व्यवहार गरिएको छ।

यसैबीच, सेनाको तर्फबाट घटनाबारे विस्तृत आधिकारिक प्रतिक्रिया सार्वजनिक भइसकेको छैन। तर, स्रोतहरूका अनुसार घटनाबारे आन्तरिक जाँच भइरहेको छ। नागरिक प्रशासन र प्रहरीबीच सेनाको कन्भोय अवरोध गरेको आरोपमा चालकहरूविरुद्ध उजुरी दर्ता गर्ने विषयमा समेत छलफल भइरहेको बताइएको छ।

यो घटनाले संवेदनशील सीमावर्ती क्षेत्रमा सेना–नागरिक सम्बन्ध, पर्यटन यातायातको सुरक्षा र नागरिक अधिकारसम्बन्धी बहसलाई फेरि सतहमा ल्याएको छ। घटनाको वास्तविकता प्रहरी अनुसन्धान, मेडिकल रिपोर्ट, सार्वजनिक भिडियो–तस्बिरको परीक्षण र सेनाको औपचारिक प्रतिक्रियापछि थप स्पष्ट हुने अपेक्षा गरिएको छ।