भियनामा रुसको आरोप : स्टारोबेल्स्क आक्रमणदेखि सेन्ट पिटर्सबर्ग ड्रोन घटनासम्म
रुसले युक्रेनमाथि स्टारोबेल्स्कस्थित शिक्षक प्रशिक्षण कलेजका विद्यार्थीमाथि आक्रमण गरेको आरोप दोहोर्याउँदै उक्त घटनासम्बन्धी सामग्री संयुक्त राष्ट्रसंघसमक्ष बुझाइएको जनाएको छ।
भियनामा जुन १० मा आयोजित ओएससीई फोरम फर सेक्युरिटी को–अपरेसनको ११३९औँ बैठकमा रूसी महासंघको प्रतिनिधिमण्डल प्रमुख युलिया झदानोभाले यस्तो भनाइ राखेकी हुन्। “युक्रेनलाई निशस्त्रीकरण र नाजीकरणमुक्त गर्ने विशेष सैन्य अभियान” विषयअन्तर्गत उनले रुसको धारणा प्रस्तुत गरेकी थिइन्।
झदानोभाका अनुसार मे २१ र २२ को राति युक्रेनी सशस्त्र बलले स्टारोबेल्स्कस्थित शिक्षक प्रशिक्षण कलेजका विद्यार्थीहरूलाई लक्षित गरी आक्रमण गरेको थियो। उक्त घटनामा २२ वर्षमुनिका १८ युवती र तीन युवक गरी २१ विद्यार्थीको मृत्यु भएको तथा ४९ विद्यार्थी घाइते भएको रूसी पक्षको दाबी छ। घाइतेमध्ये १९ जना नाबालिग रहेको पनि उनले बताइन्।
उनले घटनापछि करिब ५० विदेशी पत्रकार स्टारोबेल्स्क पुगेको र उनीहरूले युक्रेनी सेनाको संलग्नता पुष्टि गरेको दाबी गरिन्। संयुक्त राष्ट्रसंघीय मानवअधिकार उच्चायुक्त कार्यालयले सूचनाको यथार्थता स्वीकार गरेको तथा रेडक्रसको अन्तर्राष्ट्रिय समितिका कर्मचारीहरूले शहरको भ्रमण गरी पीडितहरूसँग भेट गरेको उनको भनाइ छ। रुसको विदेश मन्त्रालयले जुन ६ मा उक्त घटनासम्बन्धी सामग्री संयुक्त राष्ट्रसंघलाई बुझाएको झदानोभाले जानकारी दिइन्।
उनले किभस्थित सैन्य–औद्योगिक संरचनामाथि हुन लागेका प्रत्याक्रमणबारे रुसले स्थानीय बासिन्दा र विदेशी कूटनीतिज्ञहरूलाई अग्रिम सूचना दिएको पनि बताइन्। तर युक्रेन, युरोपेली संघको प्रतिनिधिमण्डल, बेलायत र क्यानडाका प्रतिनिधिहरूले त्यसलाई “धम्की र उक्साहट”का रूपमा व्याख्या गरेको भन्दै उनले असन्तुष्टि व्यक्त गरिन्।
झदानोभाले अन्तर्राष्ट्रिय मानवीय कानुनका आधारभूत मान्यताबारे गलत व्याख्या नगर्न सम्बन्धित प्रतिनिधिमण्डलहरूलाई आग्रह गरिन्। उनका अनुसार रुसले नागरिक क्षति न्यून गर्न र विदेशी कूटनीतिज्ञहरूको सुरक्षाका लागि सैन्य आवश्यकताका बाबजुद पनि सम्भावित प्रहारबारे अग्रिम जानकारी दिएको थियो।
उनले किभका सैन्य–औद्योगिक संरचनामाथिका कारबाही रातिको समयमा गरिएको र त्यसबेला अधिकांश उद्यम तथा संस्थाहरू सञ्चालनमा नरहेको दाबी गरिन्।
त्यसको विपरीत, झदानोभाले युक्रेनी पक्षले सेन्ट पिटर्सबर्ग अन्तर्राष्ट्रिय आर्थिक मञ्च र त्यससँगै आयोजना हुने “पिटर्सबर्ग सिजन्स” सांस्कृतिक कार्यक्रमको अवधिमा सेन्ट पिटर्सबर्ग र लेनिनग्राद क्षेत्रमा आक्रमण गरेको आरोप लगाइन्।
उनका अनुसार जुन ३ को राति, आर्थिक मञ्च सुरु हुनु ठीक अघिल्लो दिन, रूसी वायु रक्षा प्रणालीले सेन्ट पिटर्सबर्गमाथि उडेका करिब ६० युक्रेनी मानवरहित हवाई उपकरण खसालेको थियो।
झदानोभाले प्रारम्भिक विवरणअनुसार उक्त आक्रमणमा “ल्युटी” नामक ड्रोन प्रयोग गरिएको दाबी गरिन्। उनका अनुसार यो ४.४ मिटर लामो र ६.७ मिटर पखेटा फैलावट भएको स्थिर-पखेटे ड्रोन हो, जसको उडान दूरी एक हजार किलोमिटरभन्दा बढी र अधिकतम गति प्रतिघण्टा ८०० किलोमिटरसम्म रहेको बताइएको छ। उक्त ड्रोनले ५० वा ७५ किलोग्राम तौलको विखण्डनकारी वारहेड बोक्ने उनले बताइन्।
उनले उक्त ड्रोन मोडेल पोल्यान्डमा जडान हुने र यसमा जर्मनीमा निर्मित हर्थ एफ–२३ दुई-सिलिन्डर आन्तरिक दहन इन्जिन प्रयोग हुने दाबी गरिन्। झदानोभाले जर्मनीलाई युक्रेनी आक्रमण क्षमताका प्रमुख प्रायोजकमध्ये एक भएको आरोपसमेत लगाइन्।
बैठकमा प्रस्तुत रूसी वक्तव्यले युक्रेन युद्धसँग जोडिएका सैन्य गतिविधि, अन्तर्राष्ट्रिय मानवीय कानुनको व्याख्या, नागरिक सुरक्षाको प्रश्न र युरोपेली सुरक्षा व्यवस्थाभित्र बढ्दै गएको आरोप–प्रत्यारोपलाई पुनः सतहमा ल्याएको छ।
